Yazar:
Müfide Ferit Tek
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
2008
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
Kaknüs Yayınları
ISBN:
9799756698487
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Ruhlarımızda bir yangın izi saklayan zavallılarız."Edebiyat
Hepimizi, sizin teşbihinizle herhangi bir ateşin ışığı çekiyor. Düşüncesiz 
Pervaneler gibi, kimimiz aşkın ateşine, kimimiz, terbiyesini aldığı memleketlerin serabına, hepimiz meçhul hayatlara, hayalî
Pervaneler gibi, kimimiz aşkın ateşine, kimimiz, terbiyesini aldığı memleketlerin serabına, hepimiz meçhul hayatlara, hayalî
Batı’nın hayatımıza muhakkak yararları çoktur ama yaraları da çoktur. Yeni yerlere gitmek, yeni adetler tanımak, yeni şehirlerde ilmi arttırmak çok önemlidir. Burada önemli olan şey bunları yaparken benliğinden uzaklaşmamaktır. Bu kitapta bu önemli dediğimin konunuya ters bir şekilde davranılması konu edilir. Kitap, bir ders kitabı görünümünde değil hikaye görünümünde de olsa bence ‘insanlığa ders’ olarak nitelenebilir. Ben severek okudum size de tavsiye ederim
Müfide Ferit Tek, ilk olarak 1918 yılında Türk Kadını mecmuasında tefrika edilen Aydemir romanıyla tanınır.Milli Edebiyat dönemi içinde eserler veren Müfide Ferit Tek, milliyetçilik ve Türkçülük
Pervaneler tezli bir romandır ve yazıldığı dönemde en çok işlenen konu olan Milliyetçilik üzerine kaleme alınmıştır. İçeriğini yazıldığı dönem ile ilişkilendirdiğimizde, kurulmakta olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin eğitim siyasetini oluşturmaya başlayanların dikkatlerinin önemli bir noktaya çekilmek istendiğini görürüz. Bu nokta çocuklarımıza önce kendi kültürel değerlerimizi vermeli daha sonra yabancı okullara gitmelerine izin vermeliyizdir.
Olaylar Bizans Kolej adı verilen yabancı bir okulda öğrenimlerini sürdüren Leman ve Nesime ile onların ailelerine dahil kişiler üzerinden kurgulanmıştır. Her iki ailenin birbirine benzer yönleri, Bizans kolejine giden kızlar haricinde, bu kızların yabancı uyruklu kadınlarla evlenen ağabeyleridir. Bir yandan kızların okul tarafından yabancı ülke hayranlıklıklarının beslenmesi, diğer yandan da ağabeylerinin eşleri ile yaşadıkları kültür çatışmaları aktarılmaktadır.
Oldukça akıcı bir şekilde ilerleyen, okurken düşündüren, üzerinde uzun uzun tartışılabilecek bir kitap okumak isterseniz, hem Türk edebiyatının önemli kadın yazarlarından olan Müfide Feride Tek'i tanımak adına hem de yazıldığı dönem ile günümüz eğitim sistemini karşılaştırmak adına Pervaneleri okuyun derim. Zaman Zaman eski Türk filmi tadı verdiğini de eklemeden geçemeyeceğim.
Dönemin Türkçülük akımının tek kadın yazarı. Bu yüzden bir önemi var. Edebiyat çevrelerinde yazarlığı çok ciddiye alınmaz. Zaten çok eseri de yok. Sadece birkaç tane. Yazarlığı konusunda bir şey söylemem yanlış olur. Çünkü okuduğum baskı yeni. Yani sadeleştirilmiş, günümüz Türkçesine çevrilmiş. O yüzden dili konusunda bir şey söyleyemem. Bence iyi hikâye etmiş. Anlatımı da hiç fena değil. Kolay okudum. Düşüncelerini güçlü ve etkili ifade etmiş. Ancak o kadar ideolojik hâle getirmiş ki gerçeklikten uzaklaşmış. Yaşananlar olmaz değil ama abartılı. Söylemek istediğini sanat yapmanın önüne koymuş. Daha önceden yazar hakkında okuduklarım bu kitaba umutsuz başlamama sebep oldu. Umduğumdan daha iyi buldum. Kendisine haksızlık yapıldığını düşünüyorum. Gerçi hakkındaki eleştirileri değerlendirebilmek için eserin orijinalini okumak gerek. Keşke becerebilsem. Tabiî bir de kitabı bulabilmek gerek. Neyse okumak isteyenler pişman olmayacaktır sanırım.
Pervaneler roman olduğu kadar bir makaledir.Yazarın bir tezi vardır.Bu tezi anlatıcı olarak savunur.Sürekli kabul ettirme hali bulunur.Hem eğitimde,hem aile yaşatışındaki Batılılaşmanın olumsuz
Her zaman kendi ailesinden utanan insanlardan çok korkmusumdur. Kendi evinden, giyiminden, yediğinden, içtiğinden..
Lisede yani tam da liseli olduğumuz dönemlerde 3 katlı sefer tasini okula utanmadan getirenlerin ilkiydim sanirim. Savruk bir aileden gelmeyince, her gün 2 TL olan harcligimla 5 TL lik mantı alacak halim da olmadığına göre, pekala sefer tasım olmalıydı. Çok değil bir kac hafta sonra tüm sınıf etut için ayarlanan masada ziyafetler duzenliyorduk. Derse gelen hocalar bugun ne getirdiniz Sevgi deyip, turşudan, zeytinden atıştırıyordu.
Velhasıl böyle rahat ve kendimden fazlaca utanmayan biri olarak bu tür insanlar korku filmlerinden daha korkunç geliyor.
Bu kitap ise sadece ailesi değil, milletinden,kültüründen, ulkesinden utanan günümüz genclerinin, bu ozendirilme politikalarının temelinin hangi vesilelerle atıldığını gözler önüne seriyor. Bu surecin ve sonucunun aktarımı ç ok ama çok iyi anlatıliyor. Adeta Yüreğiniz sıkışıyor .. Dilinize dualar konduruyor. "Yapman yavrum etmen guzum" iç sesleriyle kitabı bir çırpıda bitiriyorsunuz.
Anneler babalar,liseliler, üniversiteliler. . Hatta ortaokul bile okumalı. Okutmalı..
Pervanelerİnsan ve Hayat
Puan vermedi
Yazarımız ,Müfide Feride Tek işgalci kültürlerin ağırlığında ezilen yeni nesillerin kimlik parçalanmalarını kaleme almış.
Romanda Heybeli ada ruhban okulunda (Romanda Bizans koleji olarak geçiyor) Türk genç kızlarının Amerika hayranı olarak büyülenme süreçleri ele alınmış.
Müfide Feride'nin babası paşa yaveri olduğu için Trblusgarb'ta bir Fransız okulunda okumak zorunda kalmıştır. lise'yi de Fransa'da okumuştur. Bu süreç içinde misyonerlik çalışmalarına maruz kalmıştır. Bu yüzden roman kahramanlarını üretirken gerçekçi bir roman yazmıştır.
Roman 1924 yılında yazılmasına rağmen çok güzel bir dil ve edebi özellikler taşımaktadır. 1800 lerden başlayarak son iki yüz yılıda Türk toplumunun giderek kimlik erezyonu yaşaması ,gençlerin giderek kendi topraklarına ve insanına küçümseyerek bakmalarının ana sebebinin işgalci küresel kültürün propagandaları olduğunu yazarımız başarıyla okuyucusuna iletebiliyor.
Satırları okurken , Ahmet Cevdet Paşa'nın ilk hanım romancımız Fatma Aliye'nin kızı İSMET'in rahibe oluşu aklımıza geliyor.Veya Namık Kemal 'in torunu SELMA EKREM'in Amerikan kolejini bitirince kıyafet özgürlüğü ve şapka giyebilmek için Amerikaya gitmesi 1986 da Amerikada ölümünü hatırlıyoruz.
Pervaneler, belki de hak ettiği ilgiyi görmeyen bir eser. Ancak özellikle nostaljik bir edebiyat zevki arayanlar için bulunmaz bir hazine niteliğinde. Müfide Ferit’in göz ardı edilmiş bu romanı, Türk edebiyatında unutulmaya yüz tutmuş değerlerin tekrar hatırlanması gerektiğini de bizlere gösteriyor. Günümüz okuyucularının, klasik Türk edebiyatının bu saklı güzelliğine şans vermesi gerektiğine inanıyorum.
Sakin, zarif ve edebi açıdan doyurucu bir eser arayanlar için Pervaneler, kesinlikle göz ardı edilmemesi gereken bir roman.
Benim ruhum arayıcıdır, meraklıdır ve pek, pek açgözlüdür. Bir türlü doymaz, razı olmaz.
Irkına yabancı bir kadınla sakın evlenme! Anladın mı? Öleceğini bilsen de sakın evlenme!
Yazardan okuduğum ikinci kitap. Çok çok sevdim. Daha önce Ay Demir'i okumuştum ama o bende bu kitap kadar etki bırakmadı.
İyi bir eğitim verildiği öne sürülen Amerikan kolejine çiçeği burnunda Leman ve Nesime adında iki genç kızı kayıt ettiriyorlar. Zamanla kendi özbenliklerini ne yazık ki kaybediyorlar. Fazlası ile batıya özenti başlıyor. Okul ilmek ilmek zehri işliyor bunlara. Yabancı kültürün kölesi olmaya hazırlar artık.
Nasıl başladı nasıl bitti dedirten kısa ama etkili bir kitap. Çok hoşuma gitti benim.
Yazar Hakkında
Müfide Ferit TekYazar · 3 kitap
Türkçülük akımının roman türündeki ilk temsilcilerindendir. Kurtuluş Savaşı'na kalemiyle katılmış bir kadın yazardır. Türkiye'nin ilk İçişleri Bakanı Ahmet Ferit Tek'in eşidir. Sanat tarihçi Emel Esin'in annesidir.Babası Kemahlı Mazhar Paşa'nın oğlu ve "hürriyet" yanlısı bir subay olan Şevket Bey, annesi Plevne şehitlerinden Zâimzâde İsmail Efendi'nin kızı Feride Hanım'dır.
Babasının görevi dolayısıyla ilköğrenimine Trablusgarp'ta başladı. Trablusgarp'ta henüz bir Türk mektebi olmadığı için İtalyanların yönetiminde bulunan St. Joseph Rahibe Okulu'nda okudu. Okulda İtalyanca ve Fransızca öğrendi. Ayrıca özel ders yoluyla Arapça ve Farsça öğrendi. O yıllarda, İstanbul'da bulunan Harbiye Mektebi'nde bir kanundışı faaliyetlerde bulundukları gerekçesiyle Fizan'a sürgün edilen bir grup öğrenci arasında Ahmet Ferit Tek ile Yusuf Akçura da vardı. İleride evleneceği Ahmet Ferit Bey ile burada tanıştı.
Yazar, 1903 yılında gizlice gönderildiği Paris'te Versailles Lisesi'ne kaydedildi. Onun Paris'teki öğrenimini, velisi sıfatıyla babasının yakın arkadaşı ünlü Jön Türklerden Ahmet Rıza Bey takip etti. Müfide Ferit, Trablus'tan kaçarak Paris'e gelmiş olan Ahmet Ferit Tek ile 1907 yılında -15 yaşında iken - evlendi. Bundan sonraki hayatı, kocasının sürgün veya görevli olarak bulunduğu çeşitli şehir ve ülkelerde geçti.
İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra eşi ile İstanbul'a geldi. Ahmet Ferit Tek, İttihat ve Terakki'ye muhalefetten Sinop'a sürülünce Müfide Ferit Hanım, kocasıyla birlikte Sinop'a gitti.1913- 1918 arasındaki yıllarını Sinop ve Bilecik'te geçirdi. Bu arada Yusuf Akçura'nın desteğiyle ilk romanı olan Aydemir'i' yazdı ve 1918 yılında yayınlattı. Halide Edip'in 1912'de yayımlananYeni Turan adlı romanından sonra ikinci "Turancı" roman olan bu eser, birk kaç gazetede tefrika edildi. Roman, bir kuşağı etkiledi ve yıllar sonraŞevket Süreyya Bey, Aydemir soyadını bu romandan etkilenerek aldı.
İşgal yıllarında yazdığı makaleler nedeniyle İngilizler tarafından arandığı için Anadolu'ya geçti. Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında İfham ile Hakimiyet-i Milliye gazetelerinde Milli Mücadele'yi destekledi. Savaşın sonlarına doğru Mustafa Kemal Paşa ile Türk-dostu Pierre Loti arasındaki yazışmalara aracılık etti. Eşi 1921 yılında diplomatik görevle Fransa'ya gönderildiğinde École des Sciences Politiques'ten mezun oldu; bu arada Pierre Loti'yi ölüm döşeğinde ziyaret etti. İkinci romanı Pervaneler'i 1924 yılında kaleme aldı; roman, Yedigün Dergisi'nde tefrika edildi.
Eşinin diplomatik görevleri nedeniyle 22 yıl yurtdışında bulundu; Paris, Londra, Varşova, Tokyo'da yaşadı. Yurtdışında bulunduğu sırada Affolunmayan Günah adlı üçüncü romanı Almanca olarak basıldı (Die unverzeihliche Sünde, çeviren: Otto Spies, Krefeld, 1933), Türkçesi yayımlanmadı. Son roman, konusunu Kurtuluş Savaşı'ndan almaktaydı.
1948 yılında Türkiye'deki ilk Soroptimist Kulübün kurucusu oldu. 24 Mart 1971 tarihinde 77 yaşında iken İstanbul'da hayatını kaybetti. Erenköy Mezarlığı'na defnedildi.
