Yazar:
Andrey Beliy
Çevirmen:
Sabri Gürses
Tahmini Okuma Süresi:
22 sa. 50 dk.
Sayfa Sayısı:
806
Basım Tarihi:
2006
İlk Yayın Tarihi:
1913
Yayınevi:
Everest Yayınları
Orijinal Adı:
Петербург (Peterbúrg)
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789752892835
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Petersburg
31 okunmaEverest Yayınları · 2006 · 806 s.
Petersburg
20 okunmaİletişim Yayınları · Mart 2025 · 590 s.
Peterburg
4 okunmaAlfa Yayınları · 27 Ekim 2025 · 536 s.
Petersburg
3 okunmaMultilingual · Eylül 2006 · 784 s.
Peterburg
1 okunmaAlfa Yayınları · Ekim 2025 · 536 s.
Petersburg
7 okunmaPenguin Classics · 25 Ağustos 2011 · 624 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Rus edebiyatının ilk tarih felsefesi romanı kabul edilen Petersburg, 1905 yılı ekim ayının bir günlük zaman diliminde bir senatör ve oğlunun yaşadığı olayları anlatıyor. Tıpkı Döblin’in Berlin Alexander Meydanı’nda yaptığı gibi, adından da anlaşılacağı üzere, Beliy romanın odağına Petersburg’u yerleştiriyor ve şehrin somut tasvirlerinin yanı sıra, insanların Petersburg algıları ve hayalleri üzerinden Rusya’nın siyasi portresini çiziyor. Renkleri ve sembolleri kullanarak o kadar güçlü bir atmosfer yaratarak yapıyor ki bunu, adeta şehrin havasını soluyorsunuz romanı okurken. Sürükleyici bir kurgu ve şiirsel bir dille Rusya’nın 20.yy başı siyasi tarihine tanıklık ediyor, Bolşevik Devrimi’ne giden yola nasıl girildiğini görüyorsunuz. Puşkin, Gogol ve Dostoyevski etkilerini yoğun olarak gördüğümüz roman, anlatım ve kullanılan teknikler itibarıyla hem klasik hem de modern roman izlerini taşıyor. Bence Ecinniler romanı (ki ne Suç ve Ceza ne Karamazov Kardeşler, Dostoyevski’nin en güçlü eseri Ecinnilerdir), 19.yy Rus edebiyatı ve Rusya’sı için neyse Petersburg da 20.yy için o. Bu iki kitap gerçekten hem edebi açıdan başyapıt, hem siyasi tarihin edebiyata yansıması nasıl olur dersi veriyor. Rus edebiyatına ilgi duyan herkese muhakkak tavsiye ederim. Sabri Gürses’e bu eseri dilimize kazandırdığı ve sadece Rus diline değil; sanatı, tarihi ve kültürüne olan hakimiyetini gösteren dipnotları için teşekkür ederim.
Nasıl anlatabilirim böyle bir kitabı cidden bilmiyorum. Öncelikle tam yorumumu yayınlamadan önizleme sürecinde hata verip tüm yorumumu yok edip şu an bu yorumu tekrar yazmamın verdiği meşakkat mi yoksa yaklaşık 4 ayımı alan, sayfa 300'lerde ne okudum ben ya diyip en başa dönüp beni yıldırma eşiğine getirmesinden mi başlamalıyım? En iyisi aklımı başımdan alan Beliy'den başlamak bu durumda en doğrusu olacak.
Bir Anlatım Ustası
Nabokov, Beliy için 20 yüzyılın en büyük ve en önemli ilk dört yazarından biri dediğinde acaba mübalağa ediyor olabilir mi diye düşünmedim desem sanırım yalan söylemiş olurum. Beliy'in büyüklüğü ve önemi nerden geliyor sorusu kitabın içinde saklı. Şöyle ki, çok az yazar betimlenen durumu; tasvirin somutluğu- soyutluluğu fark etmeksizin; okurun zihninde büsbütün var edebilir. Renkleri belli bir skalaya kadar anlatabilir. Sesleri belli bir deneyime kadar sunabilir. Beliy'in anlatımında bu üçüde var. Tüm renkleri görüyor, tüm sesleri işitiyor, en saçma diyalogların içinde yer alıyor ve Beliy'le birlikte ilerliyorsunuz. Kendisinin, sembolist bir şair olması bu anlatımın sınırlarını daha da sınırsız hale getiriyor ki, belli bir anlatım sonrası bu sembolik akışa kendinizi tamamen teslim ediyorsunuz. Fakat şunu belirtmeliyim ki, Beliy kolay bir yazar değil. Okuru, okuma süreçinde sürekli ayık tutmaya zorlayan, sözel matematiği kavramaya mecbur bırakan bir yazar. Keza sonuç ortada: Dön len başa diyebiliyor!
Konu-İçerik: Petersburg
Kitap 1905 savaş döneminde, yaşamın en sıkıntılı, tekinsiz olduğu, paranoyak Rusyası'nın Politik, sosyo-ekonomik, jeopolitik, tüm Rus tarihine selamlar çakan, ortodoks mistisizmine ait fantastik öğeleri barındıran, ana karakteri Petersburg'un kendisi olan; fakat Senator Apollo Apollovich ve oğlu Nikolay'ın ekseninde geçiyor.
"Nikolay Apollonoviç'in bilinci umutsuzca aydınlanmaya çabaladı; aydınlanamadı; ve ne kadar korkunç bir karanlık olursa olsun, karanlık kaldı."
..Bu kitabı okuması zor, sindirmesi zor, hele hele anlatması en zoru... O yüzden madde madde hislerimi yazıyor olacağım. Başlıyorum:
..Burgess bu roman için Rusya'nın özeti demiş, edebiyat çevreleri de Ulysess yokken Petesburg vardı diyor. Ulysess'i okumadığım için yorum yapamayacağım ama Burgess amcama katılıyorum; 1905 yılı, politik, sosyo-ekonomik, ideolojik olarak karmakarışık bir Rusya, eski dünyanın fanatikleri ile yeni rejimin çaylakları arasında sıkışmış sisli bir Petesburg...Ve kanlı bir kaos...
..24 saatlik süreci anlatmasına rağmen, roman çok katmanlı, açıldıkça Gogol, Puşkin ve tabi ki Dosto babamızın o muğlak karakterlerine göndermeleri de okuyoruz. Hatta bence bahsedilen yazarların karakterleri hakkında bilgi sahibi olmak Petesburg'u daha iyi algılamak için şart!
..Sembolik bir anlatım olduğu için okuması zor, dikkatli okumak gerek... İşlediği temalar çok geniş; devrim, gelenekler, bürokrasi, kimlik karmaşası gibi birçok noktaya parmak basıyor.
..Romandaki karakterlerin hepsi dönemin Rusya'sında bir kesimi temsil ediyor; örneğin Nikolay Apollonoviç başta ilerlemeci ve devrimci bir tavır takınırken roman ilerledikçe onun değişimin ayak sesleri altında ezildiğini, iç dünyasındaki çatışmalar sebebiyle gerçeklik algısını yitirdiğini görüyoruz. Babası Apollon Apollonoviç ise geleneksel Rusya'yı temsil etmektedir, eski dünyayı savunurken oğlu ile yaşayacağı çatışma tıpkı gelenekler ile modern dünya ve ilerleme arasındaki çatışma gibidir.
..Beliy bu olay örgüsüyle şehrin gizemli tarafını da göstermeye çalışırken politik ve mizah dolu yorumlarını da hikayeye katıyor. Benim romanla ilgili tek eleştirim tam bu noktada
Reklam
Yazar Hakkında
Andrey BeliyYazar · 4 kitap
(1880-1934, asıl adı Boris Nikolayeviç Bugayev). Şair, roman yazarı. Rus simgeciliğinin en önemli şairi ve kuramcısı olan Belıy, ilk olarak müzik ve dil arasında bir bileşim denemesi olan Simfoniya (1902) adlı eseriyle ünlendi. Zoloto v Lazuri (Gökyüzündeki Altın, 1904), Pepel (Küller, 1909), Urna (Kül Vazosu, 1909) adlı şiir kitaplarının ardından 1910 yılında ilk romanı Serebriyanniy Golub'u (Gümüş Güvercin) yazdı. İkinci romanı olan Petersburg (1913) anlatımındaki yenilikler ve zengin olay örgüsüyle büyük yankı uyandırdı. Nikolay Berdyayev'in Rus kübizminin edebiyat alanındaki bir örneği olarak nitelediği bu romanı, Vladimir Nabokov, bu romanı dünya edebiyatının en önemli dört romanı arasında saymaktadır. Matematikten ezoterik bilimlere dek geniş bir ilgi alanına sahip olan Andrey Belıy, 1917 yılında devrimi coşkuyla karşılayan yazarlar arasında yer aldı. Diğer önemli eserleri arasında şunlar anılabilir: Simvolizm (Simgecilik, 1910), Rudolf Şteyner i Göte v Mirovozzrenii Sovremennosti (Çağdaş Dünya Görüşünde Rudolf Steiner ve Goethe, 1915), Kotik Letayev (1917), Hristos Voskres (Dirilen İsa, 1918) Kreşçonıy Kitayets (Vaftiz Edilmiş Çinli, 1921), Glossolaliya (Glossolalia, 1922), Moskva (Moskova, 1926), Maski (Maskeler, 1932), Masterstvo Gogolya (Gogol'ün Ustalığı, 1934).
