Puan
7.910 üzerinden
Antik Yunan 'da bir Aşk-ı Memnu vakası. Demek eskiden beri varmış bu tür şeyler. Yasak elma ile başlayan serüvenimiz yasakların etrafında gezinmeyi mi öğretti insanlara acaba?
Gerçi onlarda Pandora'nın kutusundan çıkmıştır bu tür fenalıklar. Bizde öyle şeylere asla yer yok, insanoğlu son derece naif, saygılı ve iffetli. Onlarda bireysel sirtaki bizde dayanışma ve sevgi abidesi halay var. "Omuz omuza kardaş omuz omuza yoldaş" diyen Muazzez Ersoy'umuz var. "Benim olmazsan taciz ederim" şarkısı dışında hayatın her alanında sevgi, saygı, dostluk, kardeşlik ve barış var. Aldatma ve yalan bizdeki bu sevgi buhranında kendine yer bulamaz asla. Gündüz kuşaklarımızda elden ele gezinen çiçekler, haberlerde ise kedi patilerine iyi gelen eldivenler ve şehzade kebabı tarifleri var. Aksini iddia eden varsa ona en kalbi dugularımla saygı ve sevgi sunmaktan başka bir şey yapamam.
Bu kitaba gelecek olursak Theseus kendi zamanının en büyük krallarından biridir. Bu yüce gönüllü kralımız bir gün karısı Phaedra ve ilk karısından olan oğlu Hippolytus 'u ardında bırakarak dostu Pirithous'un karısını (Persephone'yi) yer altı tanrısının elinden kurtarmak için yerin derinliklerine iner. Efsaneye göre 4 yıl boyunca ses seda çıkmaz kraldan. Koca sarayda yerin altındaki eşinden umudu kesen Phaedra'nın da can sıkıntıları başlamıştır artık. Bilin bakalım abayı kime yakıyor. Evet doğru tahmin ettiniz üvey oğlu Hippolytus'a. Sonrasında başlar "Genç Phaedra'nın acıları" , zira bu yasak aşka Hippolytus kardeşimiz tüm heybetiyle karşı çıkar. Bu daha da büyük bir çıkmaza sürükler Phaedra'yı.
"Ah ölüm, günahkar bir aşkın tek tesellisi,
ah ölüm,lekelenmiş bir utancın tek onuru!
sana geliyorum: aç ardına kadar
Çok değer verdiğim bir meslektaşımın kitap hakkındaki yorumumu istemesi üzerine yazdığım satırları burada da paylaşmak isterim:
Phaedra, üvey oğluna yönelen, ensest niteliği taşıyan yasak bir aşkın hikâyesidir.
Phaedra bu duyguyu inkâr etmez; farkındadır, hatta dile getirir. Ancak arzu, ahlakla ve kimliğiyle uzlaşamadığı için onun için taşınması zor bir yüke dönüşür. İtiraf burada bir rahatlama sağlamaz; tam tersine çatışmayı hızlandırır. Çünkü dile gelen bu aşk, kabul edilebileceği bir ruhsal zemin bulamaz.
Arzu bastırıldıkça sakinleşmez; suçlulukla iç içe geçer, yön değiştirir ve giderek yıkıcı bir hâl alır. Bu süreçte zarar gören yalnızca Phaedra değildir; arzu nesnesi de bu çatışmanın içinde sürüklenir. Felaketi doğuran şey aşkın kendisi değil, bu aşkla birlikte yaşanamayan içsel düzenin yarattığı baskıdır.
Bir psikanalitik psikoterapist olarak Phaedra bu aşkla karşıma gelse, amacım onu susturmak ya da ahlaki olarak düzeltmek olmazdı. Asıl mesele, bu duygunun onda nasıl yaşandığını; hangi korkularla, hangi suçluluklarla ve hangi iç çatışmalarla örüldüğünü birlikte anlamaya çalışmak olurdu. Çünkü Phaedra sadece âşık değildir; aynı anda anne, eş ve kraliçedir. Bu aşk, sevdiği kişiden çok, kim olduğunu tehdit eder. Çalışma, arzunun kendisini hedef almak yerine, onu taşıyamayan benliğe alan açmayı amaçlardı.
Antik Yunan Olağanüstü HikayelerEdebiyat
Seneca'nın bir eserini daha bitirdik. Tadımlık bir eser 2 saatiniz almaz okumanız. İçeriği her daim beni büyüleyen Antik Yunan dönemine ait karmaşık, hüzün ve acı dolu bir örgüsü olan hikayeyi anlatmakta. Yeraltı Tanrısı Hades'in diyarına giden Kral, öz evladı ve onun üvey annesi olan Kraliçeyi uzun bir süre habersiz bırakır. Öldüğüne inanan halk artık umudunu ondan kesmiştir. Bu esnada tuhaf bir olay gelişir ki bu olay üvey annenin, kocasının İskit Prensesinden olan oğluna aşık olmasıdır. Antik Yunan Edebiyatı müthiş bir hayal dünyasına sahip ve gerçekten bu dönemde yaşamış şairler, tarihçiler vs hepside bu olayları olağanüstü örgülerle anlatır. Hani derler ya pireyi deve yaparlar diye işte Antik Yunan böyle bir deyimin hayat bulmuş halidir. Hikâye içinde en can alıcı olanı ise Oğlunun öldürülmesi için beddualar eden Kralın oğlunu, karısının iftirası yüzünden öldürttüğünü öğrenince dünyasının yıkılmasıdır. Ve kendisi de intihar eder. Şiirsel bir anlatıma sahip belirttiğim gibi tadımlık hüzünlü bir eser. Romantizme ilgi duyuyorsanız şiddetle tavsiye ederim, duygularınız kabaracaktır
Sınır bilmeyen, yıkıcı bir tutku!Alıntı
Puan vermedi·168 syf.·
2025 61. kitabı
Seneca'nın Phaedra adlı tragedyası, tutkularla akıl arasındaki çatışmanın bir başka karanlık yüzünü gösteriyor. Medea’daki öfkenin yerini burada bastırılmış bir arzu, utanç ve pişmanlık alıyor. Phaedra, üvey oğluna karşı duyduğu yasak arzunun altında ezilen ama bu duyguyu bastırmak yerine yönünü çarpıtan bir karakter. Ve sonuç yine bir yıkım, bir trajediye ulaşıyor.
Stoacı bir filozof olarak Seneca, burada da duyguların kontrolsüzlüğüne karşı uyarıda bulunuyor. Ama ilginç olan şu ki, Seneca sadece dışarıdan bir ahlak dersi vermiyor; karakterin iç sesini de o kadar sahici ve insani yazıyor ki, bir noktada Phaedra'nın vicdani acısını gerçekten hissediyorsun. Belki de en çarpıcı olan bu: kötülüğün bile insani sebeplerini anlamak zorunda kalmak.
Tıpkı Medea’da olduğu gibi, Phaedra da yalnızca antik bir hikâye değil. Bugün de toplumun dayattığı roller, bastırılmış kimlikler, konuşulamayan arzular, özellikle kadın karakterler üzerinden büyük bir baskı yaratıyor. Phaedra’nın yaşadığı şey, belki bir tabu olarak anlatılıyor ama alt metninde, suskunluğun, bastırılmanın, yalnız bırakılmanın doğurduğu büyük bir çığlık var, Theseus'a karşı serzenişlerinde bunu hissettirdi bana.
Seneca’nın hayatındaki trajediler, bu metne de sızmış gibi. Güç karşısında yalnız kalmak, arzularla yüzleşmek ama konuşamamak… Belki de en sonunda yine aynı duvar: insanın kendi içinden çıkamaması.
“Ruhum bile bile uçuruma yürüyor, ardına bakıyor uslu düşünceler bulurum diye, ama nafile.”
Seneca, Phaedra
Bu eser de tıpkı Medea gibi kısa ama yoğun. Ahlak, tutku, suçluluk, arzu gibi büyük temalarla yüzleşme sağlıyor.
İyi kitaplar okumanız dileğiyle...
Zaman kaybıydı tamamen.Latince kendini gerçekleştirememiş bir aşk-ı memnu.Bir miktar Sheaekspeare özentisi.Akıcılık yok,okurken sıkıyor.Birkaç alıntılanabilecek güzel cümle var.
Söyleyeceklerim bu kadar.