Resimli Türk Edebiyatı Tarihi (2 Cilt Takım)

·
Okunma
·
Beğeni
·
271
Gösterim
Adı:
Resimli Türk Edebiyatı Tarihi
Alt başlık:
2 Cilt Takım
Baskı tarihi:
Ocak 2001
Sayfa sayısı:
1366
Format:
Karton kapak
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
gereken mâcerâsını; bütün çağları, vatanları, büyük isimleri ve eserleriyle, bir bütün hâlinde hikâye etmek ihtiyacıyla yazılmıştır.

Yazara göre Edebiyat Tarihi, edebi eser ve hadiseleri tarihi, çoğrafi, içtimâî, psikolojik ve estetik hâdiselerin aydınlığında görüp gösterebildiği ölçüde Edebiyat Tarihidir. Onun için yazar, Türk Edebiyatı'nın sanat ve kültür devirlerini; sanat ve kültür geleneklerini vücûda getiren tarihi, içtimâi, fikrî, bedîî ve coğrafî hâdiselerle, bu hâdiselerin doğurduğu sanat ve edebiyat hareketlerini mümkün olan her kaynağa başvurarak bir arada incelemeye çalışmıştır.

Resimli Türk Edebiyatı Tarihi'nde yazarının, yıllar yılı araştırmaları esnâsında görüp bulduklarından doğan, bir çok yeni bilgiler vardır. Kitap, şimdiye kadar gölgede bırakılmış bazı lüzumlu bilgilere de ışık tutmuştur. Ayrıca, bu kitaba kadar Edebiyat Tarihlerine alınmaya lüzum görülmemiş, fakat gerek yeni nesillerin, gerek Türk Edebiyatı'nı iyi tanımayan yabancıların öğrenmelerinde fayda umulan bilgiler, bu kitaba dikkat ve ihtimamla konulmuştur.

Eser iki cilttir. Birinci ciltte şu konular yer almaktadır.

Destan Devri
Destanların doğuşu ve millî destanlar, Türk destanları, Türk destanlarında millî-bediî unsurlar, Destan devri edebiyatının ilk şairleri ve başka şiirleri, ilk Türk şiirinde ses unsurları

Yazılı Edebiyat
Uygurlar devrinde yazılı edebiyat, İslâm medeniyeti çağlarında Türk edebiyatı, İslâm medeniyeti, islâmî ilimler, Tasavvuf cereyanı, islâmî Türk Edebiyatı'nın klasikleri, İslâmî Türk yazısı, İslâmî Türk Edebiyatı'nda ses unsurları, Kafiye, nazım şekilleri,

XIV. Asra kadar Türk Edebiyatı
Türk topluluğunda ve Türk tarihinde zümre edebiyatı, Devrin tarihi ve medeni hayatına toplu bir bakış, yüksek zümre edebiyatının ilk yazıları ve ilk eserleri müslüman Türkler arasında ilk milliyetçilik hareketleri ve Türk dili için çalışmalar, halk edebiyatı, İslâmî Türk destanları, Orta asya asırlarında Türk tasavvuf edebiyatı ve ilk Türk sofileri, Anadolu'da Türk edebiyatı, Halk edebiyatı, Anadolu'da tasavvuf edebiyatı, Tasavvufi halk edebiyatı.

XIII. Asır,
Anadolu'da divan edebiyatı,

XIV. Asır,
Türk edebiyatı, Orta asya Türk edebiyatı, Azeri türkçesi edebiyatı, Anadolu'da Türk edebiyatı, Anadolu'da divan edebiyatı, Halk edebiyatı,

XV. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya Türk edebiyatı, Azeri türkçesi edebiyatı, Osmanlı türkçesi edebiyatı, Divan şairleri, Mesnevi edebiyatı, Dini edebiyat cereyanı, Nesir, Tekke ve halk edebiyatı.

XVI. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya türkçesi edebiyatı, Azeri Türkçesi edebiyatı, osmanlı Türkçesi edebiyatı, Asrın Divan Şairleri, Nesir, Halk Edebiyatı.

İkinci ciltte ise şu konular yer almaktadır.

XVII. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya Türk edebiyatı, Osmanlı türkçesi edebiyatı, Tefekkür edebiyatı, Halk edebiyatı, Tekke edebiyatı

XVIII. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya türkçesi, Azeri ve Türkmen edebiyatı, Anadolu ve Balkanlar türkçesi edebiyatı, Tezkire

XIX. Asır,
Türk edebiyatı,

Avrupai Türk edebiyatı, Tanzimat devri, Tanzimat edebiyatı, Tanzimat edebiyatının umumi vasıfları, Serveti Fûnun devri.

XX. Asır,
Türk edebiyatı, Millî edebiyat cereyanı, Dil milliyetçiliği, İlim ve fikir milliyetçiliği, Sanat ve şekil milliyetçiliği.

Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı
Şiir ve geçirdiği evreler, Nesir, Tiyatro, Makale, Muhasebe, Fıkra
Kitaba henüz inceleme eklenmedi.
Ne azâp, ne sitem bu yalnızlıktan...
Suç benim, aşılmaz duvar bendedir.
Süslenmiş gemiler geçse açıktan
Sanırım geçtiği diyar bendedir.
İlahiler, destanlar; avları ve şölenleri coşturucu türküler ve sagular söyleyen ilk şairler, bunların yanında çıplak tabiat güzellikleri ve aşk duyguları için de şiir söylemişlerdi.

Bunlar, Divani Lûgaati't-Türk'de görülen "parlak yıldız doğduğu zaman uyanır. gelir, bakarım. Ağaçlarda kuşların tatlı seslerle ötüştüğünü duyarım." gibi, yahud "Bana bir söz söyleyin (bir ümid verin) ey siyah benli, tatlı yüzlü, ey insanı esir eden büyüleyici gözler! Senin yolunda çektiğimi bil!" gibi söyleyişlere bakarak az çok tahmin olunabilir vasıflarda şiirlerdir.

Bu devirlerin, zamanla atasözü haline giren, hayat görgü, bilgi ve tecrübeleriyle söylenmiş manzum hikmet'leri, düşünüş şiirleri de vardır.. Bunların mühim bir kısmı, şifahi bir kültür devri için, yani hafizalarda - yer etmesi için, çok tabii olarak nazımla söylenmiş öğüdler, ahlaki ve öğretici şiirlerdi.

Bütün bu şiirler içinde yalnız ağıt şiirlerine Sagu dendiği bilinmektedir. En eski Türkler'in diğer şiirlerine verdikleri adları bilemiyoruz. Bunların büyük bir kısmı umumi bir şiir adı olarak koşuğ diye isimlendirmiş olmaları mümkündür. Daha çok nazım manasında olması çok muhtemel, koşuğ sözü, zamanla şiir. terennüm edilen söyleyiş, çıplak tabiat güzellikleri şiiri, kaside hatta raks için söylenen türkü manalarında kullanılmıştır.

Bir Çin kaynağında tercümesine rastlandığı için, söylendiği zamanı ve sözlerini bildiğimiz ilk şiir, acı bir hatıradır. Bu bir Hun şiiridir. M. O. 119 yılında Hunlar, savaşta toprak kaybetmiş ve kaybedilen toprak için ağıt söylemişlerdir.

Türk edebiyatında yalnız teması öğrenilen ilk türkü değil, aynı zamanda kaybedilmiş topraklar için söylendiği bilinen ilk şiir budur. Çin kavnağının verdiği bilgiye göre Hunlar bu türküyü ağlayarak söylüyorlardı:

Yen - çi şan dağını yitirdik
Kadınlarımızın güzelliğini aldılar
Si - lan şan yaylasını yitirdik
Hayvanlarımızı üretecek yeri aldılar

Elimizde bulunan ikinci şiir, bu sefer Türkçe ve yazılı olarak M.S. 8. asra aittir ve orijinaldir. Bu şiir şifahi edebiyattan çok, bir yazılı edebiyat örneği olmak ve bir Türk aydını tarafından yazılmakla beraber, söyleniş bakımından tamamıyla şifahi halk şiirinin ahengi içindedir.

Bunça bitiğ bitiğme
Men Kül Tigin atısı
Yollug Tigin bitidim

Yigirmi kün olurup
Bu taşka bu tamga kop
Yollug Tigin bitidim

Günümüz Türkçesi:

Bunca yazılar yazan
Ben Kül Tigin atası
Ben Yollug Tigin yazdım

Tam yirmi gün oturup
Bu taşa damga koyup
Ben Yollug Tigin yazdım.

Milli şiir ahengi ve söyleyiş geleneği bakımından birinciden daha önemlidir.

Aprınçur Tigin: Uygur harfleriyle yazılı şiirlerden biri, Aprınçur Tigin adlı bir Uygur sairinin eseridir. Aynı Turfan hafriyatinda ele geçen bir vesika, bize yalnız eski bir şiiri değil, aynı zamanda eski bir Türk şairini tanıtıyor. Bu şairin de Yollug Tigin gibi, Tigin unvanı taşıdığını ve her halde aydınlar sınıfından yetiştiğini sanıyoruz. Divánü Lúgaati't - Türk'de sözü geçen Çuçu adlı şairin şiirini bilmiyoruz. Aprınçur Tigin'in ise şiiri elimizdedir. Aprınçur Tigin'in ilk şiiri, gene dini bir şiir, Tanrı'ya övgüler ve sevgiler yücelten bir iláhi'dir.

Bizim tengrimiz ed-güsi redni tiyür
Bizim tengrimiz ed-güsi redni tiyür
Redni de yig mening edgü teng-rim alpim
begrekim
Rední de yig mening edgü tengrim alpım
begrekim
Bilegüsüz yiti vaj(ir ti) yür
Bilegüsüz yiti vaji (r ti) yür
Vajırda ötvi biligligim tüzünüm yarukum
Vajirda ötvi biligligim bilgem yangam

Kün tengri yarukın teg köküzlügüm bilgem
Kün tengri yarukın teg köküzlügüm bilgem
Körtle tüzün tengrim külügüm küzünçüm
Körtle tüzün tengrim burkanım bulunçsuzum

Şiirin bugünkü Türkçeye çevrilişi de Söyledir:

Bizim tanrımızın iyiliği cevherdir derler.
Bizim tanrımızın iyiliği cevherdir derler.
Cevherden daha üstün benim iyi tanrım kahraman
beğrekim!
Cevherden daha üstün benim iyi tanrım kahraman
beğrekim!

Bilenmeden keskin elmastır derler,
Bilenmeden keskin elmastır derler,
Elmastan daha keskin, bilgilim, asilim, ışığım,
Elmastan daha keskin, bilgilim, bilginim, filim!

Gün tanrı ışığı gibi göğüslüm, bilginim;
Gun tanrı ışığı gibi göğüslüm, bilginim:
Güzel, asil tanrım, şöhretlim, koruyucum:
Güzel, asil tanrım, burkanım, bulunmazım!
Ziyâlar, kokular, sesler, çiçekler...
Ömrünün her günü bir başka düğün!
Bülbüller koynunda aşkı çiçekler,
Güller dökülürler göğsüne bütün!
Sâhiden güzelsin, Efsâne değil!
Nihad Sâmi Banarlı
Sayfa 1224 - Milli Eğitim Basımevi, 2. Cilt

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Resimli Türk Edebiyatı Tarihi
Alt başlık:
2 Cilt Takım
Baskı tarihi:
Ocak 2001
Sayfa sayısı:
1366
Format:
Karton kapak
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
gereken mâcerâsını; bütün çağları, vatanları, büyük isimleri ve eserleriyle, bir bütün hâlinde hikâye etmek ihtiyacıyla yazılmıştır.

Yazara göre Edebiyat Tarihi, edebi eser ve hadiseleri tarihi, çoğrafi, içtimâî, psikolojik ve estetik hâdiselerin aydınlığında görüp gösterebildiği ölçüde Edebiyat Tarihidir. Onun için yazar, Türk Edebiyatı'nın sanat ve kültür devirlerini; sanat ve kültür geleneklerini vücûda getiren tarihi, içtimâi, fikrî, bedîî ve coğrafî hâdiselerle, bu hâdiselerin doğurduğu sanat ve edebiyat hareketlerini mümkün olan her kaynağa başvurarak bir arada incelemeye çalışmıştır.

Resimli Türk Edebiyatı Tarihi'nde yazarının, yıllar yılı araştırmaları esnâsında görüp bulduklarından doğan, bir çok yeni bilgiler vardır. Kitap, şimdiye kadar gölgede bırakılmış bazı lüzumlu bilgilere de ışık tutmuştur. Ayrıca, bu kitaba kadar Edebiyat Tarihlerine alınmaya lüzum görülmemiş, fakat gerek yeni nesillerin, gerek Türk Edebiyatı'nı iyi tanımayan yabancıların öğrenmelerinde fayda umulan bilgiler, bu kitaba dikkat ve ihtimamla konulmuştur.

Eser iki cilttir. Birinci ciltte şu konular yer almaktadır.

Destan Devri
Destanların doğuşu ve millî destanlar, Türk destanları, Türk destanlarında millî-bediî unsurlar, Destan devri edebiyatının ilk şairleri ve başka şiirleri, ilk Türk şiirinde ses unsurları

Yazılı Edebiyat
Uygurlar devrinde yazılı edebiyat, İslâm medeniyeti çağlarında Türk edebiyatı, İslâm medeniyeti, islâmî ilimler, Tasavvuf cereyanı, islâmî Türk Edebiyatı'nın klasikleri, İslâmî Türk yazısı, İslâmî Türk Edebiyatı'nda ses unsurları, Kafiye, nazım şekilleri,

XIV. Asra kadar Türk Edebiyatı
Türk topluluğunda ve Türk tarihinde zümre edebiyatı, Devrin tarihi ve medeni hayatına toplu bir bakış, yüksek zümre edebiyatının ilk yazıları ve ilk eserleri müslüman Türkler arasında ilk milliyetçilik hareketleri ve Türk dili için çalışmalar, halk edebiyatı, İslâmî Türk destanları, Orta asya asırlarında Türk tasavvuf edebiyatı ve ilk Türk sofileri, Anadolu'da Türk edebiyatı, Halk edebiyatı, Anadolu'da tasavvuf edebiyatı, Tasavvufi halk edebiyatı.

XIII. Asır,
Anadolu'da divan edebiyatı,

XIV. Asır,
Türk edebiyatı, Orta asya Türk edebiyatı, Azeri türkçesi edebiyatı, Anadolu'da Türk edebiyatı, Anadolu'da divan edebiyatı, Halk edebiyatı,

XV. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya Türk edebiyatı, Azeri türkçesi edebiyatı, Osmanlı türkçesi edebiyatı, Divan şairleri, Mesnevi edebiyatı, Dini edebiyat cereyanı, Nesir, Tekke ve halk edebiyatı.

XVI. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya türkçesi edebiyatı, Azeri Türkçesi edebiyatı, osmanlı Türkçesi edebiyatı, Asrın Divan Şairleri, Nesir, Halk Edebiyatı.

İkinci ciltte ise şu konular yer almaktadır.

XVII. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya Türk edebiyatı, Osmanlı türkçesi edebiyatı, Tefekkür edebiyatı, Halk edebiyatı, Tekke edebiyatı

XVIII. Asır,
Türk edebiyatı, Ortaasya türkçesi, Azeri ve Türkmen edebiyatı, Anadolu ve Balkanlar türkçesi edebiyatı, Tezkire

XIX. Asır,
Türk edebiyatı,

Avrupai Türk edebiyatı, Tanzimat devri, Tanzimat edebiyatı, Tanzimat edebiyatının umumi vasıfları, Serveti Fûnun devri.

XX. Asır,
Türk edebiyatı, Millî edebiyat cereyanı, Dil milliyetçiliği, İlim ve fikir milliyetçiliği, Sanat ve şekil milliyetçiliği.

Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı
Şiir ve geçirdiği evreler, Nesir, Tiyatro, Makale, Muhasebe, Fıkra

Kitabı okuyanlar 11 okur

  • Hüseyin Sönmezler
  • Aynur Akmeşe
  • Zehra Kilicarslan
  • ÇEBİ KİTAPLIĞI
  • Ayşenur Şengel
  • Aycan
  • Büşra Ayvenli
  • Tuğba AYDOĞAN
  • Serkan Kaçar
  • Hayriye Ç.

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%25 (1)
9
%50 (2)
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%25 (1)