Sınıf Arkadaşları
Cevdet KudretYazar:
Cevdet Kudret
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
288
Basım Tarihi:
2012
Yayınevi:
Evrensel Basım Yayın
ISBN:
9789756106389
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Süleyman'ın Dünyası, Edebiyat Emekçisi
Çok Yönlü Yazarın Otobiyografisi okuma sırası; PDF olarak okudum.
~Sınıf Arkadaşları
~Havada Bulut Yok
~Karıncayı Tanırsınız
Sırasıyla kitaplar 1942, 1958, 1976 yılında yayımlanmıştır.
Kimdir?
Süleyman Cevdet Kudret Solok (1907-1992, İstanbul)
Yedi meşaleci, öğretmen, avukat, şair, oyun yazarı, öykücü, romancı, incelemeci ve araştırmacı, dilci, deneme yazarı, yazın tarihçisi, eleştirmen, takma adla ders kitapları yazmıştır. Aziz nesin, "Çoğu insan bitek kişidir. Kimi insanlarsa bikaç kişidir. Yine kimi insanlar da pek çok kişidir. Cevdet Kudret, dünyada ve hele Türkiye' de sayıları pek az olan o pek çok kişili insanlardan biridir. Bir kişi olarak gördüğümüz Cevdet Kudret pek çok kişi olarak yaşamış ve yaşamaktadır." demiştir.
Anı, biyografi, otobiyografi okumayı severim.
Tatlı bir anlatımı var. Hiciv tekniğini görüyoruz. Yalın, sade, temiz bir türkçesi var. Okurken bütün duyguları yaşıyorsunuz. Döneme tanıklık.
Araya kitap almadan peş peşe, geçen sene okumuştum kısaca aktarıcam;
Sınıf Arkadaşları;(10 puan)Babası Süleymanı okula yazdırmasıyla başlar. Birinci Dünya Savaşı patlak verir. Babası ölecektir. Annesiyle Süleyman anneannesinde kalır. Yoksulluk, açlık , sınıfsal mücadele çok iyi aktarılmış. 13 arkadaşının anlatıldığı kısımlar da keza öyle tek tek yaşamlarına dokunmuş. Artık mesleğini seçmiş öğretmen olmuştur.
Havada Bulut Yok;(10 puan) İlk görev yeri olan Kayseri de geçirdiği günleri anlatıyor. Bu kez de ikinci dünya savaşı patlak vermiştir. Süleyman'ın yaptığı eğitimci girişmeleri ters tepmiş görevden alınmıştır. Artık İstanbul'a döner.
Adnan Özyalçıner, “Cevdet Kudret, düşüncelerinden ödün vermediği için zor, yokluklar ve yoksunluklarla dolu ama onurlu bir hayatı oldu”
Karıncayı Tanırsınız;(10 puan) İşsizdir. Sınıf arkadaşları
Puan vermedi·288 syf.·
2018 12. kitabı
Gelmiş geçmiş en iyi roman değil belki ama gelmiş en underrated romanlardan biri olabilir. Keza yazarı da öyle. Cevdet Kudret hem edebiyat tarihçisi hem edebiyatçı özelliğiyle Zweig'ı andırıyor, tabi onun kadar edebiyat yapamadı çünkü hayat şartları ona derlemeler, incelemeler, ders kitapları yazmaktan biraz olsun uzaklaşıp ilhamının peşinde koşmaya vakit bırakmıyordu.
Roman teknik açıdan o kadar basit ki bana on yedi on sekiz yaşlarındayken on sayfa yazıp bıraktığım roman girişimlerimi andırdı. Kısa cümleler, kısa diyaloglar, kısa yargılar, sürekli sıralanan olaylar, adı geçen kişiyi, o sırada anlatılan konuyu bir kenara koyarak, çocukluğuna dek tanıtma, her şeyi ama her şeyi bilen tanrısal bir anlatım. Klasik bir biyografik nitelikli ilk roman. Bana çocukken okuduğum hikayeleri de andırdı bir parça. Başta Ömer Seyfettin hikayeleri ve de yazarlarını hatırlamadığım ama kurtuluş savaşını anlatan kimi hikayelerdeki o yoğun fakirlik, sefalet, yozlaşma. Sanki daha önce okumuşum gibi. Fakat romanın başından sonuna dek sinmiş olan sınıfsal bakış pek öyle hatırladığım cinsten değildi, eşsizdi. Sennur Sezer'in de kitabın sunumunu belki bu sebepten yaptığını tahmin ediyorum. Ömer Seyfettinlerde filan milliyetçilikle bezeli, biraz da sezgisel olan ve dolayısıyla adı koyulamayan sınıf kini bu romanda baş kahraman halinde. Mütareke dönemi ezilen ulusal gurur, savaş zenginleri, çocukların acımasız dünyası ve diğerleri de yan unsurlar olarak esas kahramanı parlatıyor.
Saman ekmeğiAçlık
Osmanlının son döneminde 1. Dünya Savaşı yıllarına Süleyman ve onun sınıf arkadaşları vasıtası ile şahit oluyoruz ama Osmanlı bildiğimiz Osmanlı değil, imamlar ölmüş kişileri ölmemiş gibi göstererek ekmek haklarına çöküp farklı mahallelerde satıyor, saraya uzaktan yakından damat olanlar gel keyfim gel yaşıyor, bozulmuş aile düzeni, alıp başına giden rüşvet olayları ve bunların arasında saman ekmeği yerken saman parçası ağzına takılıp acı acı bağıran Süleyman.Zavallı Süleyman.
Spoiler içerebilir, ama iyi bir incelemedir :)Edebiyat
Cevdet Kudret Solok, Yedi Meşale Edebiyat Topluluğu’nun kurucularından; edebiyatımızın önemli şairlerinden ve edebiyat tarihçilerinden biri. Roman alanında tek eser vermiş gibi bilinse de aslında bir üçleme yazmıştır:
Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok, Karıncayı Tanırsınız.
Bu üçlemenin ilk kitabı olan Sınıf Arkadaşları, sanatsal açıdan “çok büyük bir roman” iddiası taşımaz belki ama anlatımı, içeriği ve samimiyetiyle çok güçlü bir metin. Okurken kimi yerde güldürüyor, kimi yerde duygulandırıyor, kimi yerde tek bir cümleyle insanı düşündürüyor. Bitirdiğinde de insanda şu his kalıyor:
Keşke Cevdet Kudret daha çok roman yazsaymış.
Romanın ana karakteri Süleyman. Hikâye Birinci Dünya Savaşı yıllarında başlıyor. Süleyman’ın babası kunduracıdır, ailesini geçindirirken seferberlik emriyle orduya alınır ve Musul’da şehit olur. Savaş yıllarında Süleyman annesi, anneannesi ve dedesiyle birlikte yaşar. Daha sonra yaşanan bazı gelişmelerle annesiyle birlikte yaşamaya başlar. Savaş dönemi olduğu için hayat onun için hiç kolay değildir. Yokluk, yoksulluk, geçim derdi hayatın parçasıdır. Buna rağmen annesi, Süleyman’ın okuması için her türlü fedakârlığı yapar.
İstanbul’un tarihi semtlerinden biri olan Fatih’te geçen bir çocukluk…
İlkokul ve sultani eğitimini burada sürdürür.
Romanın sonunda ise sultani biter, Süleyman Edebiyat Fakültesi’nde okur ve öğretmen olur.
Ama kitap sadece Süleyman’ın hayatını anlatmaz.
Adından da anlaşılacağı gibi, sınıf arkadaşlarının hayat hikâyeleri de anlatılır.
Behçet, Tahsin, Cezmi, Bilal, Halil, Kevkep, Ferhat, Veysel, Kenan, Yakup, Bekir, Haydar, Şevket…
Kimi kısa, kimi uzun anlatılır; kimisi okul sürecinde ayrılır, kimisi sonradan hikâyeye girer.
Cevdet Kudret bu karakterler üzerinden:
• savaş yıllarındaki zorluğu,
• ekmek karnesi
SINIF ARKADAŞLARI (1943) / Cevdet KudretRoman
9/10
Cevdet Kudret Solok, Türk edebiyatının kıymeti pek bilinmeyen yazarlarından. Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinde yazmış. Roman, şiir, araştırma, deneme, anı gibi alanlarda çok değerli eserler vermiş. Pek çok meslekle iştigal etmiş fakat yazarlığıyla öne çıkmış mümbit bir kalem.
Bu romanında Süleyman adlı bir karakterin etrafında gelişen, 1900’lü yılların başında başlayıp Cumhuriyet’in ilk yıllarında sona eren olayları anlatıyor bize. Süleyman daha küçücük bir çocukken babası Birinci Dünya Savaşı’na katılıyor ve dönemiyor. Süleyman da annesi, anneannesi ve dedesiyle bir yaşam mücadelesi vermeye başlıyor. Önce dedesi ölüyor –ki bu aile için hayli olumlu bir hadise-, sonra da anneannesi bir olay üzerine aklını yitiriyor. Nihayet annesiyle baş başa kalıyor küçük çocuk. Süleyman’ın akraba ve komşularından da bahsetse de yazarın odak konusu Süleyman’ın ilkokul ve sultani arkadaşları. Her bir kahraman belki bir insan tipine tekabül ediyor: Kimi iyi, kimi kötü, kimi menfaatçi, kimi cimri, kimi kibirli, kimi namuslu, kimi çapkın. Karakter zenginliği belki isimleri akılda tutmayı güçleştiriyor ama romana ciddi bir derinlik kazandırdığı da yadsınamaz bir gerçek.
Romanın arka planı da ilginç. Türklerin, yaşadığı en zor yıllar denebilir. Üst üste savaşlar, kaybedilen harpler, işgaller, mütareke dönemi, işgalcilerle samimiyet kuran menfaatçi iş insanları, düşmanın ülkeden kovulması, yeni rejim… Bir başka deyişle romanı okurken bir de bir devletin rejim değişikliğini ve bu esnada yaşadığı sancıları okuyorsunuz. Bu bakımdan eğlenceli bir tarih kitabı gibi de okunabilir Sınıf Arkadaşları.
Cevdet Kudret’le tanışmak için isabetli bir kitap olabilir bu çalışma. Böylece Kudret’in şikayetlendiği noktada ona değilse bile hatırasına bir destek vermek mümkün. Zira yazar diyor ki:
Gogol'ün Türk versiyonu Cevdet AmcamEdebiyat
Cevdet Kudret Solok edebiyat tarihçisi, yazar, şair ve tiyatro oyun yazarı olan çok yönlü isimlerden. Türk edebiyatında "Yedi Meşaleciler" olarak adlandırılan isimlerden birisidir de aynı zamanda. Ama ne yazık ki kıymeti bilinmemiş ve kıyıya köşeye ötelenmiş bir yazar. Duyduğumda çok yazık, dedim. Hele ki kitabını okuduktan sonra bir okur olarak kendime de yazıklar olsun, dedim. Böylesine akıcı bir dille toplumsal gerçekleri dile getirmiş ve Rus yazar Gogol' a benzeyen üslubuyla hiciv tekniği kullarak ortaya koyduğu eserleri nasıl duymamışım? diyerek hayıflandım.
Sınıf Arkadaşları Cevdet Kudret'in üç kitaptan oluşan serisinin ilk kitabı.
Kitabımız Birinci Dünya Savaşı yıllarından başlayarak sonrasında Istiklâl Mücadelesi, Istanbul'un işgal edilişi, Fatih'teki yangını, Istanbul'un tekrar özgürlüğüne kavuşmasını ve Cumhuriyet'in ilk yıllarını kapsayan bir süreci ele almaktadır.
Kahramanımız Süleyman, babasını Birinci Dünya Savaşı' nda yitirince annesi Ayşe ile birlikte anneannesinin evine taşınmak zorunda kalan yaralı bir çocuk. Anneannesinin ikinci kocası Ibrahim'in cimriliği ile onlara yaptığı zulümler o kadar can yakıcı ki. Insan eti ağır olur, derler ya? Bu da o mesele!
Öncelikle Süleyman'ın dedesini gençliğini, neden böyle cimri olduğunu, sonra annesi ile babasının tanışma hikayesini okuyoruz. Daha sonra da Süleyman ve on üç sınıf arkadaşının tek tek kitap olacak derecedeki yaşam hikayelerini okuyoruz..
Öyle ki memlekette savaş baş gösterince namuslu görünen insanların nasıl namussuzlaştığını, savaş zenginlerini, çamaşırcı annelerden paşa babalara kadar her sınıftan insanın öyküsü var bu kitapta.
Para için karısını-kocasını aldatan insanlar, makam ve mevki için İstanbul'u işgal eden Fransızların kadınları ile evlenmek için sıraya girenler, hırsızlık
Yazar Hakkında
Cevdet KudretYazar · 38 kitap
7 Şubat 1907 - 10 Temmuz 1992): Şair, yazar. İstanbul'da doğdu. Tam adı Süleyman Cevdet Kudret'tir. Soyadı kanunu çıktığında, 1934'te Solok soyadını almıştır. Bu soyadını 1959'da Kudret olarak değiştirmiştir. İstanbul Erkek Lisesini hastalığı yüzünden yarım bıraktı; sonra İstiklâl Lisesini (1930), İstanbul Darulfünûnu Hukuk Fakültesini (1933) bitirdi. Edebiyat öğretmenliği ve avukatlık yaptı.
1952’den başlayarak önce takma adlarla sonra kendi adıyla edebiyat ders kitapları yazmış olan sanatçı, öğretim görevlisi olarak girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın ve Yayın Yüksek Okulu’ndan emekli olmuştur. 1992 yılında İstanbul’da ölmüştür.
Cevdet Kudret edebiyata şiirle girdi. İlk şiiri 1927'de Servet-i Fünûn'da Yedi Meşale şairlerinden idi. Sonra oyun, hikâye, roman türünde eserler verdi. İncelemeler yayınladı. Abdurrahman Nisarî imzasıyla ders kitapları hazırladı. Cevdet Kudret Solok, Nevzat Yesirgil, Suat Hızarcı, Mermi Ocaklı, Cevdet Baykara, Cevkud imzalarını da kullanmıştır.
Şiirleri:
Yedi Meşale (Müşterek, 1928),
Birinci Perde (1928).
Hikâyeleri:
Sokak (1974).
Romanları:
Sınıf Arkadaşları (1943; 1976),
Havada Bulut Yok (1958; 1976),
Karıncayı Tanırsınız (İlk iki romanıyla birlikte, 1976).
Oyunları:
Tersine Akan Nehir (1929),
Rüya İçinde Rüya (1930),
Kurtlar (1933): Bu üç eser Darulbedayi'de (İstanbul Şehir Tiyatrosu) oynandı, Varlık, Gündüz, Ağaç dergilerinde tefrika edildi.
Danyal ve Sara, 1931'de yazıldı, 1938'de Varlık'ta tefrika edildi.
Yaşayan Ölüler (1994).
Denemeleri:
Dilleri Var Bizim Dile Benzemez (1966),
Bir Bakıma (1977),
Benim Oğlum Bina Okur (1983),
Kalemin Ucu (1991),
Edebiyat Kapısı (1997).
İncelemeleri-derlemeleri:
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman Antolojisi (1945),
Tanzimat Edebiyatı Antolojisi (Suat Hızarcı adıyla, 1955),
Divan Şiiri Antolojisi (Mermi Ocaklı adıyla, 1958),
Yurt İçin, Ulus İçin (1958),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman I: Tanzimattan Meşrutiyete 1859-1910 (1965),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman II: Meşrutiyetten Cumhuriyete 1911-1922 (1967),
Abdülhamit Devrinde Sansür (1977),
Örneklerle Edebiyat Bilgileri (2 cilt, 1980),
Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman III: Cumhuriyet Dönemi 1923-1959 (1990),
Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi (1995),
Karagöz (3 cilt, 1968-1970),
Ortaoyunu (2 cilt, 1973-1975).
