“Machiavelli, Il Principe’nin (Prens) önerdiği gibi bir monarşist miydi yoksa Discorsi’nin (Söylevler) önerdiği gibi bir cumhuriyetçi miydi?” Soru genellikle böyle sorulur, der Althusser. Ancak soruyu bu şekilde sorarsanız, hükümetlerin önceden sınıflandırılmasının aşikar olduğunu varsayarsınız. Aristoteles’ten beri klasik olan bir rejim tipolojisinin, normal anormal seyri ile farklı rejim biçimlerinin bariz olduğunu varsayarsınız. Lakin Machiavelli bu tipolojiyi kabul etmez. Machiavelli farklıydı. Hatta Machiavelli’nin düşüncesi, Galileo’nunkinden bile tamamen farklıydı. Düşüncesinin devamı gelmemiştir, bulunduğu zamanda ve ortaya çıktığı bireyde izole kalmıştır. Althusser, Machiavelli üzerine düşünürken bir sorunla karşılaşır: ‘Fait à accomplir’i (durum yaratmayı) ‘ex nihilo’ (yoktan başlamak) şeklinde düşünmek ne anlama gelir? Althusser’in okumasında Machiavelli bu soruna iki türlü çözüm sunar. İlki “sahte” bir çözümdür: İtalya’yı birleştirme görevini yerine getirebilecek prens olarak Lorenzo de’ Medici’ye yapılan çağrıdır. Fakat Althusser’e göre “gerçek” çözüm Machiavelli’nin “yeni egemenlik altında yeni bir hükümdar” meselesindeki ısrarında yatmaktadır. Machiavelli’nin Il Principe’sinde durum biçimsel olarak budur: Bir merkez etrafında düzenlenen bir söylem vardır ama çok kritik bir fark olarak merkez boştur. Althusser, Machiavelli’nin neredeyse trajik tarih anlayışını, tarih yapma imkanının yalnızca kısmen belirli bir grup insanın elinde olduğu, mümkün olmayanın trajik bir tür devrimci gerçekliği şeklinde belirtir. Zira Machiavelli şu ya da bu tür bir rejimi belirlemekle ilgilenmez. Tamamen farklı bir şey ister. De Sanctis ve sonra Gramsci’nin anladığı gibi, Machiavelli döneminde mutlak monarşiler olan Fransa veya İspanya gibi monarşi teorileriyle ilgilenmez.

Düşünce

SöylevlerNiccolo Machiavelli · Say Yayınları · 2009119 okunma

Yazar Hakkında

Niccolo MachiavelliYazar · 19 kitap

Niccolò di Bernado dei Machiavelli (3 Mayıs 1469 - 21 Haziran 1527), tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, askeri stratejist, şair, oyun yazarı. İtalyan Rönesans hareketinin en önemli figürlerindendir. En ünlü eseri Prens'te, politik yazının tarihinde ilk kez iktidarın alınışı ve korunması gibi bir sorunu dinsel ya da ahlaki kaygıları dikkate almaksızın kendinde bir amaç olarak inceledi. Tüm yaşamı boyunca İtalya'nın birliği ideali için mücadele verdi. Fikirleri politik yazında olduğu gibi yaygın düşünüşte de giderek büsbütün olumsuz ve ilkesiz bir politik hırsın anlatımı olarak görüldü, "Makyavelizm" terimi bir düşünce sisteminden çok "amaç için her yolu mübah gören" politikacının tutumunu anlatan suçlayıcı bir sıfat haline geldi. Yine de Diderot, Rousseau, Fichte ve Hegel gibi büyük düşünürler Machiavelli düşüncesinin olumlu yönünü açığa çıkarmaya çalıştılar. Hegel'e göre "Machiavelli'nin gayesi, yani İtalya'nın bir devlet mertebesine çıkarılması, bu yazarın eserinde tiranlığın haklı gösterilmesinden ve muhteris bir despot için imal edilmiş altın yıldızlı bir aynadan başka bir şey görmeyen bütün görme özürlülerce anlaşılamadan kalmıştır." Hegel O'nun yöntemini şöyle özetler: "Kangren olmuş uzuvlar lavanta suyuyla iyileştirilemez.". Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Niccolò_Machiavelli