Yazar:
Niccolo Machiavelli
Çevirmen:
Samim Sinanoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
Mart 2009
İlk Yayın Tarihi:
1524
Yayınevi:
Mitos Boyut Yayınları
Orijinal Adı:
La Mandragola
ISBN:
9789757785148
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Ruhban sınıfına sert bir eleştiri
Aşağıdaki satırlar 
Machiavelli kitabının adamotu adlı piyesle ilgili değerlendirmelerine yer verilerek yazılmıştır...
****
Machiavelli’nin 1518’de yazdığı bir diğer oyunda entrika ve hileler daha etkin bir rol oynar. Adamotu (La Mandragola) adlı beş perdelik
oyunda Machiavelli, keskin mizah duygusu ve şehvet düşkünü hayal gücünde dizginleri koyverir. Bu oyun da komedinin Roma döneminden kalma geleneksel hikâye kalıbıyla başlar: Bir genç adam (Callimaco) güzel bir genç kadına (Lucrezia) göz koyar, ama önünde bir engel vardır — bu sefer âşıkların kavuşmasını engelleyen, evliliğe rıza göstermeyen bir baba değil, kadının salak bir avukat olan kocası ve kendi iffetidir. Callimaco mutluluğa ulaşmak için zina suçu işlemek zorundadır.
Oyunda yozlaşmışlığı ve adaletsizliğiyle Floransa da yazarın acı tenkitlerinden nasibini alır. Bir karakterin dile getirdiği gibi, Floransa şehrinde “eşek kafalı adamdan bol bir şey yoktur”, “çevresi olmayan biri... adam yerine konulursa şanslıdır.” Bu sözler enayi yaşlı koca Nicia’nın ağzından çıksa da, Machiavelli’nin Floransalılara duyduğu kırgınlığı yansıtmaktadır şüphesiz: O Machiavelli ki, yorulmak bilmeden çalışmasına rağmen, bırakın kadrinin bilinmesini, adam yerine bile konmamıştır.
Adamotu'nda olay örgüsü, en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş bir
eşek şakası üzerine kuruludur. Callimaco, eskiden çöpçatanlık yapan ar-
kadaşı Ligurio’nun dolduruşuna gelerek, Lucrezia’yı yatağa atmak için
Nicia’yı oyuna getirmeye karar verir. Plana göre, Callimaco doktor kılı-
ğına girecek ve hayattan en büyük dileği ardında bir varis bırakmak olan
Nicia’ya, karısını hamile bırakmasını garanti edecek bir iksir verecektir.
Bu iksir adamotu kökünden yapılmıştır. Adamotu genelde doğurganlıktan
ziyade hastalık ve ölümle bağdaştırılır. Bitkiyle ilgili birçok
Machiavelli kitabının adamotu adlı piyesle ilgili değerlendirmelerine yer verilerek yazılmıştır...
****
Machiavelli’nin 1518’de yazdığı bir diğer oyunda entrika ve hileler daha etkin bir rol oynar. Adamotu (La Mandragola) adlı beş perdelik
oyunda Machiavelli, keskin mizah duygusu ve şehvet düşkünü hayal gücünde dizginleri koyverir. Bu oyun da komedinin Roma döneminden kalma geleneksel hikâye kalıbıyla başlar: Bir genç adam (Callimaco) güzel bir genç kadına (Lucrezia) göz koyar, ama önünde bir engel vardır — bu sefer âşıkların kavuşmasını engelleyen, evliliğe rıza göstermeyen bir baba değil, kadının salak bir avukat olan kocası ve kendi iffetidir. Callimaco mutluluğa ulaşmak için zina suçu işlemek zorundadır.
Oyunda yozlaşmışlığı ve adaletsizliğiyle Floransa da yazarın acı tenkitlerinden nasibini alır. Bir karakterin dile getirdiği gibi, Floransa şehrinde “eşek kafalı adamdan bol bir şey yoktur”, “çevresi olmayan biri... adam yerine konulursa şanslıdır.” Bu sözler enayi yaşlı koca Nicia’nın ağzından çıksa da, Machiavelli’nin Floransalılara duyduğu kırgınlığı yansıtmaktadır şüphesiz: O Machiavelli ki, yorulmak bilmeden çalışmasına rağmen, bırakın kadrinin bilinmesini, adam yerine bile konmamıştır.
Adamotu'nda olay örgüsü, en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş bir
eşek şakası üzerine kuruludur. Callimaco, eskiden çöpçatanlık yapan ar-
kadaşı Ligurio’nun dolduruşuna gelerek, Lucrezia’yı yatağa atmak için
Nicia’yı oyuna getirmeye karar verir. Plana göre, Callimaco doktor kılı-
ğına girecek ve hayattan en büyük dileği ardında bir varis bırakmak olan
Nicia’ya, karısını hamile bırakmasını garanti edecek bir iksir verecektir.
Bu iksir adamotu kökünden yapılmıştır. Adamotu genelde doğurganlıktan
ziyade hastalık ve ölümle bağdaştırılır. Bitkiyle ilgili birçok
Rönesans Floransa'sında Ahlakın Çöküşü!
İtalyan Rönesans hareketinin en önemli isimlerinden biri olan Machiavelli, aynı zamanda devlet adamı, tarih ve politika biliminin kurucusu, şair, düşünür, askeri stratejist ve oyun yazarı kimliklerine de sahiptir.
Adamotu (1520) yaklaşık 70 sayfalık bir tiyatro oyunudur ve XVI. yüzyıl İtalyan tiyatrosunun en iyi komedi oyunu olarak kabul edilir. Olaylar Floransa'da geçer. Machiavelli bu oyunda; Floransa toplumunun ikiyüzlülüğünü, ahlaksızlığını, sahtekarlıklarını, aptallıklarını ve değişimlerini anlatır.
Kitabın ismi; Akdeniz ikliminde yetişen ve kökleri insana benzediği için bu ismi almış olan bir bitkiden gelir.
Oyun Mitos Boyut Yayınları tarafından basılmış ve dilimize Samim Sinanoğlu tarafından çevrilmiştir.
Oyun ilk bakışta bir komedya olsa da esasında çok derin anlamlar içermektedir. Politakadan dine, güçten hukuka, ikiyüzlülükten topluma, ahlaki değerlerden adalete kadar bir çok konuyu irdeler.
Spoiler içerir*
Yaşlı bir asilzade olan Nicia ve karısı Lucrezia'nın çocukları olmamaktadır. Nicia çare olması adına her yola başvurur.
Callimaco ise, bir soyludur ve Nicia'nın karısı Lucrezia'ya göz koymuştur. Dalkavuk arkadaşı ve Callimaco bir plan yaparlar ve sözde kısır olan Lucrezia'ya adamotu şurubu içirilirse derdine derman olacağını ileri sürerler. Ancak şerbeti içen kadın ile yatan kişinin bir kaç gün içerisinde öleceğini söylerler. Ve olaylar ayyuka çıkar böylece. Callimaco ve dalkavuk arkadaşı bu olaya sözde bir çözüm bulduklarını Nicia'ya söyler ve karısının başka bir adamla yatmasının uygun olacağı konusunda onu ikna ederler. Olayın içine bu ikisi haricinde Callimaco'nun uşağı, Lucrezia'nın annesi ve rahip de dahil olur. İkiyüzlülük ve ahlaksızlık alır başını gider.
Spoiler sonu*
Aslında karakterlerin hepsi birer
Rönesans Floransa’sında ahlakTarih
İlber Ortaylı, Machiavelli’den bahsederken “yaptığı şeylerde derin bir tetkik var, büyük bir okuma var” deyip ekler, “yazdığı tiyatro eserleriyle de dönemin ‘ahlaki’ denilen kurallarını zedelemekle meşgul”. Gerçekten de öyle, Machiavelli bu tiyatroda aşkı ve ona eşlik eden meseleleri, politik ve teorik çıkarlarının çoğunu yeni bir aşamaya geçirebileceği bir test alanı yaratmıştır. Oyundaki Rahip Timoteo da geleneksel etik standartların her zaman geçerli olmadığını öne sürerek erdem ve ahlaksızlık arasındaki ilişkiyi karmaşıklaştırır. Şunu belirtmek lazım ki rahibin argümanı, safsatadan arınmış bir şekilde yürütülmesi ve mali kazanç beklentisiyle motive edilmesiyle yalnızca yozlaşmış kilise kurumunun değil, aynı zamanda Prens’te (Il Principe) ileri sürülen diğer argümanların izlerini de taşır. En azından, siyasi arenada kabul edilen sahtekarlıkların yatak odası söz konusu olduğunda o kadar da farklı olmadığını gösterir.
Kankurutan oyununa gelecek olursak, bu oyun Romalıların “Yeni Komedyası”ndan miras kalan bir gelenekle başlar. Genç bir adam (Callimaco) güzel bir kadını (Lucrezia) arzular ancak bir engelle karşılaşır; o da hanımefendinin avukat kocasıdır. Callimaco, mutluluğunu ancak bir zina eylemiyle elde edilebileceğine kanaat getirir. Bu, bize karanlık bir ahlaki tezahürü akla getirir fakat Machiavelli, prolog kısmında bu olayın değersiz veya uygunsuz addedilmesi halinde izleyicinin, yazarın sefil bir durumda olduğunu akılda tutması gerektiğini söyler. Sant’Andrea Percussina’daki sürgün hayatı Machiavelli’yi bu ruh haline sokmuş olmalı. Machiavelli, dur durak bilmeyen çabaları yok sayıldığı için hayal kırıklığını bir nevi bu piyese yansıtır.
İlaveten eser, çok güzel orta oyunlarıyla doludur. Avukat Nicia’nın, karısıyla yatmasına izin vermeden önce Callimaco’nun
Machiavelli okudum ben yaa :)
Bir Moliere'in Cimrisinde eğlenmiştim bu kadar bir de bunda. Donemin eleştirisinin kahramanların replikleri ile ortaya konduğu güzel bir oyun. Çevirisi için yazara sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Sayesinde Machiavelliyi tanıdım :)
Yazar Hakkında
Niccolo MachiavelliYazar · 19 kitap
Niccolò di Bernado dei Machiavelli (3 Mayıs 1469 - 21 Haziran 1527), tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, askeri stratejist, şair, oyun yazarı. İtalyan Rönesans hareketinin en önemli figürlerindendir.
En ünlü eseri Prens'te, politik yazının tarihinde ilk kez iktidarın alınışı ve korunması gibi bir sorunu dinsel ya da ahlaki kaygıları dikkate almaksızın kendinde bir amaç olarak inceledi.
Tüm yaşamı boyunca İtalya'nın birliği ideali için mücadele verdi. Fikirleri politik yazında olduğu gibi yaygın düşünüşte de giderek büsbütün olumsuz ve ilkesiz bir politik hırsın anlatımı olarak görüldü, "Makyavelizm" terimi bir düşünce sisteminden çok "amaç için her yolu mübah gören" politikacının tutumunu anlatan suçlayıcı bir sıfat haline geldi. Yine de Diderot, Rousseau, Fichte ve Hegel gibi büyük düşünürler Machiavelli düşüncesinin olumlu yönünü açığa çıkarmaya çalıştılar. Hegel'e göre "Machiavelli'nin gayesi, yani İtalya'nın bir devlet mertebesine çıkarılması, bu yazarın eserinde tiranlığın haklı gösterilmesinden ve muhteris bir despot için imal edilmiş altın yıldızlı bir aynadan başka bir şey görmeyen bütün görme özürlülerce anlaşılamadan kalmıştır." Hegel O'nun yöntemini şöyle özetler: "Kangren olmuş uzuvlar lavanta suyuyla iyileştirilemez.".
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Niccolò_Machiavelli
