Tatlı Betüş
Aziz NesinPuan
8.410 üzerinden
Orson Welles'in kurgu şahikası (hikayesi için aynı şeyi söyleyemem) Citizen Kane'de bir "rosebud" kelimesi üzerinden Kane'i tanıyan, bir şekilde onun hayatında yer alan birçok kişiyle söyleşme üzerinden bir basın kralı Kane portresi izlemiştik. Aziz Nesin, Zübük'te olduğu gibi Tatlı Betüş'te te aynı kurgulamayı başarıyla deniyor. Anılan iki romanında da anlatıcı olarak kendisini değil bizzat tanıklıkları kullanıyor. Bu yöntem büyüleyicidir zira her tanık, anlatılan kişiyi kendi meşrebine göre tanımlar. Kendi cümleleriyle anlatır ve böylece Betüş karakteri yazarın tek tip penceresinden değil tanıkların çok yönlü dünyalarındaki gibi şekillenir. Bu bir romancının zengin bir karakter ortaya koyabilmek için bulabileceği en güzel yoldur. Zübük'te tanıklar her biri birbirinden pek az fark arz eden kasabalıların gözünden anlatılan Zübükzade'de benzer bir zenginlik yoktu ama karakter yaratımı tanıkların anlattıkları olayların çok güçlü mizahi etkisiyle oluşmuştu. Betüş öyle de değil. Betüş'ü anlatan, ona aşık bir şair olduğunda farklı bir Betüş'ü, bir dergi yazarı kadın olduğunda başka bir Betüş'ü ya da onun bedeninin peşinde olan eski bir çapkın anlattığında bambaşka bir Betüş'ü çıkartıyor ortaya. Haliyle Tatlı Betüş dediğimiz karakter de aslında bir insandan fazlası, bir tipoloji haline geliyor.
Kimdir bu tipoloji? Betüş 1958'de yazıldığından şüphesiz Demokrat Parti'yle önce şekillendirilen sonra da azdırılan sosyete dünyasının merkez kuvvetidir. Toplum cemaatler ve cemiyetler olarak ikiye ayrıldığında bizde burjuva denilen oluşum yapay ve zorlama olduğundan cemiyet kesimi de kaçınılmaz bir yozluk taşır. '50'li yılların aslen köylü olan ama sırf para ve mevki sahibi oldukları için kentliymiş gibi kabul gören sosyetesinin içinin boşluğunu, yüzeyselliğini, alaturkalığını her
8/10
2018 48. kitabı
Tatlı Betüş
Lokum Betül
Bayan Dövüz
Güllü
Mis Kamepa.........
-Roman, birçok kişinin bakışıyla anlatılan ama aslında kim olduğu bilinemeyen Betüş isimli kadını konu almaktadır.
Farklı isim ve lakaplarla anılan Betüş, etrafındaki insanların ikiyüzlülüğünü kendisi üzerinden kanıtlayarak onlardan intikam alma peşindedir. Ayıplanacak her türlü davranışı sergilemekten çekinmez, buna rağmen onu tanıyanlar onun aslında ne kadar naif ve hayırsever bir kadın olduğunu bilirler...
Özgür Düşüncesi ve ödünvermez kişiliğiyle anılan sevgili Aziz Nesin,
yine okunması gereken bir
esere imzasını atmış.
Okuyanı adeta kahkahaya boğacak ..niteliğinde bir eser ortaya çıkmış.
Kara mizahtaki inceliği, ironiyi büyük bir başarıyla lanse edebilmiş yine usta yazarımız ..
-“Size bişey söyleyeyim mi, bunca senelik gümrükçüyüm, gümrüklerin bir faydası olduğuna kani değilim. Elinde Betül Hanım gibi bikaç kadın olacak, salacaksın Avrupa'ya, Amerika'ya... Sermayesi de kendinden, sen hiçbişey koymayacaksın. Yatırım yok, kazanıp kazanıp getirecekler memlekete beyim.”
(alıntı) “Tatlı Betüş”
Keyifli okumalar diliyorum..
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
6/10
2022 38. kitabı
Zorlanarak ve kısa tutarak ilerleyeceğim bir inceleme ile hoşgeldim madem .. Mizah ve hiciv ustası Aziz Nesin’in Tatlı Betüş’ünü sevmedim ben :( Okuduğum diğer kitaplarında aldığım tadı alamadım asla, zorlanarak bitirdim desem yeri. Sayfalar ilerledikçe olayın kurgusu karman çorman bir hal aldı, karakterlerin zaman zaman şive ile konuşturulmuş olması bana çok itici geldi üzülerek, ve bu öykü de çok sık kelime tekrarına düşülmüş, hiç haddim değil belki ama bu sefer olmadı ..
Aziz Nesin'in muhteşem uslübuyla yazılmış, kadına, topluma, ilişkilere dair enfes bir hiciv örneği. Kitabın tamamı Aziz Nesin'in tiyatral yazım yeteneği ile dolu, zaman zaman kitap okuyor değil de bir tiyatro oyunu izliyormuşum gibi hissettim ve bu çok hoşuma gitti.
Samimiyetle tavsiye edeceğim harika bir kitap.
Gülerken düşünmeyi de unutmayın!İlişkiler
Bir toplumda yaşamak, parçası olabilmek hatta toplumla aynı yöne gidebilmek, toplumun geleceğinde rol almak, yön vermek ve bunları sosyolojik açıdan sağlıklı toplum ve bireyler yetiştirmek için yapmak, her şeyin normal görünmesini sağlamak, ve normalmiş gibi davranmak... Buna kısaca günlük hayat diyebiliriz.
Tabi birde; aynı toplumda yaşamak, aynı yolu yürürken biraz farklı gözlükler kullanmak var. Bunlar öyle gözlükler ki camlarının renginden dolayısıyla görüşü, çerçevesinin şa’şa’ası görünüşü çok farklı. Bunların “kralı çıplak göstermek” gibi meziyetleri olsa da kimseye bir zararı yok! Aksine; toplumun yürüdüğü yolda ihtiyaç duyduğu ekmeğe, suya ve her türlü yaşam desteğine ek besin olarak sunulan ruhsal bir besini sağlıyor. Evet, evet… Mizahı bu!
Mizah Atinalılar tarafından insanın gerçekten toplum olmaya başladığı, sosyolojik açıdan büyük gelişmeler gösterdiği orta çağda geleneksel bir sanat ve ifade biçimi olarak geliştirilmiştir. Zaman içinde Avrupa’nın içine sızmış, insanlar bu işi meslek haline getirmişler. Amaç; kralı hem çıplak göstermek hem de aynı kralı eğlendirmekmiş.
Dünyadaki gelişimini yüzyıllar içinde sürdürdükten sonra topraklarımızda da kendine yer, vücut bulabilmiş ve günümüze kadar varlığını sürdürmeyi başarmış.
Edebiyatımızın tarihçesine dönüp baktığımızda mizahın ilk örnekleri olarak masallar, fıkralar ve tiyatro oyunları görebiliyoruz.
Ama Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte edebiyatımız ve mizah biraz yön değiştirir ve daha eleştirel, daha keskin bir hal alarak kapsamı genişletir.
Aziz Nesin, Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz, Orhan Kemal, Bedii Faik, Haldun Taner, Muzaffer İzgü, Çetin Altan gibi yazarlar da, günümüz mizahının bulunduğu noktaya gelmesinde önemi büyük birer rol üstlenmişler, “güldürmek ve düşündürmek”i kendilerine rota belirlemiş ve