m
Muğlaklık
1 üyeTakip
Her okuyucu o şiiri kendi zekâsına, hazırlığına, hatta zamana ve çevresine (mekâna) göre farklı şekilde değerlendirecektir. Bu farklılığa rağmen şairin en büyük yardımcısı, o şiiri değişik mânalarla idrak edecek olan okuyucularıdır. Bunun için de, şiirde bazı kısımların şüpheli, anlaşılamaz oluşu bir eksiklik değil, bilakis her okuyucuya onu zihnen ve ruhen tamamlama imkânı veren sanatkârane bir müphemiyet, şairâne bir belirsizliktir. Okuyucunun muhayyilesi onu kendi duygularına göre tamamlamalıdır ki, sanatkâr beklediği zengin yorumları bulabilsin.
Mevzu, gece içinde güller gibi, cümlenin ahenkli karanlığında ve muattar [ıtırlı, güzel kokulu] heyecanı içinde bir nîm-şekil [yarı görünür şekil] gibi, ancak sezilir bir halde bırakılırsa muhayyile onun eksik kalan aksamını ikmal eder ve ona hakikatten bin kerre daha müheyyic [heyecan verici] bir vücut verir. Harabelerin, uzaktan gelen seslerin, nâtamam resimlerin, kaba yontulmuş heykellerin güzelliği hep bundandır. Hiçbir çehre hayâlde göründüğü kadar (hakikatte) güzel değildir. İlk defa kapılarından gece girdiğimiz şehirlerin gündüz manzarası hayâl için en hazin bir sukût olduğunu kim tecrübe etmemiştir? Muhayyile, yarasa kuşu gibi, ancak şiirin (nîm) [yarı] karanlığında pervaz edebilir [uçabilir].
Haşim'in poetikasını oluşturan bu yazıda, aynı kategorideki esrar, sır, büyü, meçhul, kapalı, müphem, gece, nim-şekil (yarı belli), nim-karanlık (yarı karanlık), na-tamam (eksik) gibi kelimelerin kullanılmasındaki sıklık, onun şiir anlayışını apaçık ortaya koymaktadır.
MUĞLAKMuğlaklık
Arapça kökenli bir kelimedir. Asıl anlamı "kapalı, kilitli" demektir. Türkçede; açık olmayan, net anlaşılmayan, yoruma açık ve belirsiz söz ya da durumlar için kullanılır.
Nasıl ki kilitli bir kapı ardını hemen göstermezse muğlak ifade de anlamını ilk bakışta açmaz. Üstü örtülüdür, açıklık ve izah ister. Bu yüzden muğlaklık, zaman zaman tereddüt doğurur.
Misal:
Muğlak ifadeler, yanlış anlaşılmalara yol açar.
