Diktiği gömleği aynı yerden defalarla söküp diken velînin:
-Nefsim beni bir şeyle meşgûl etmeden ben , onu meşgûl etmeğe bakıyorum!
Demesi... Ve başka bir velînin durmadan tesbih çekerken ne aradığını soranlara:
-Gafleti arıyorum!
Cevabını vermesi...
“Helâk etmez bir iki darb-ı zikr emmâre-i nefsi
O bir tünd ejdehâdır kim nice cellâddan kalmış”
[Düşmanın (nefis) şerrinden kurtulmak için dostu anmak lâzım elbette. Ancak o öyle katı, inatçı ve zor bir düşmandır ki bir-iki darbe ile terbiye edemezsin; ısrar, sebat, gayret lâzım. Çok cellâttan kurtulmuş korkunç bir ejderhadır o. Aman gafıl olma!]
"Sahiplik değildir bizim işimiz ey evlatlarım. Sahip olan bir tanedir. Biz bu dünyaya şahit olmaya geldik. İmtihan diyarındayız, belki bir rüya yurdunda. Rüyada neniz varsa uyandığınızda yanınızda olmayacak. İmtihanda sualler de sizin değil, cevaplar da. O zaman nedir bu dünyaya bizi bu denli bağlayan? Nedir dünya denen rüyada gördüklerimizi terk etmemize mani olan?"
"Evlatlarım" dedi "Bu dünya bir yokluk âlemidir. Var dedikleriniz de yoktur, yok dedikleriniz de. Lakin insan her şey var zanneder. Hatta her şeyi kendinin zanneder. Öyle çok sever ki bu dünyada sahip olduklarını vazgeçerse her şey biter diye vehmeder. Malı olur bırakamaz, mülkü olur satamaz, şöhreti olur yıkamaz. Ne tuhaf şey! Bu âlem bir rüya âlemine benzer oysa. Rüyada sahip olduklarınızı uyanınca yanınızda bulabilir misiniz? Hem rüyanızda var olanla uyanınca yok diye dertlenir misiniz? İşte bu alemde o rüya misalidir. Bilin ki bu rüyada sahip olduklarının hiçbiri insanın değildir. Sahiplik makamı da sıfatı da yoktur insanda. Kendisi dahi kendinin değildir. Kendine sahip olamayan başka bir şeye nasıl edecek de sahip olacak?
"Evlatlarım" dedi "Bu dünya bir yokluk âlemidir. Var dedikleriniz de yoktur, yok dedikleriniz de. Lakin insan her şey var zanneder. Hatta her şeyi kendinin zanneder. Öyle çok sever ki bu dünyada sahip olduklarını vazgeçerse her şey biter diye vehmeder. Malı olur bırakamaz, mülkü olur satamaz, şöhreti olur yıkamaz. Ne tuhaf şey! Bu âlem bir rüya âlemine benzer oysa. Rüyada sahip olduklarınızı uyanınca yanınızda bulabilir misiniz? Hem rüyanızda var olanla uyanınca yok diye dertlenir misiniz? İşte bu alemde o rüya misalidir. Bilin ki bu rüyada sahip olduklarının hiçbiri insanın değildir. Sahiplik makamı da sıfatı da yoktur insanda. Kendisi dahi kendinin değildir. Kendine sahip olamayan başka bir şeye nasıl edecek de sahip olacak?
Ama ben insanın çok sual edenini sevmezdim. Nefstim ben. Bana sual etmemeliydi insan. Hele ki hiç itiraz etmemeliydi. Hem zaten söylediklerim hoş gelirdi insana, demese de benim yap dediklerimi yapmayı severdi.