Bazı kitaplar olaylarıyla akılda kalır, bazıları ise bıraktığı düşüncelerle. Unutma Bahçesi benim için de öyleydi. Okurken zaman zaman zorlandım çünkü Latife Tekin’in dili alıştığımız anlatımlardan biraz farklı. tam da bu yüzden kitap insanı yavaşlatıyor, durup düşünmeye zorluyor. özellikle geçmişten kaçmanın mümkün olup olmadığı sorusu sık sık aklıma geldi. herkese hitap edecek bir kitap olduğunu düşünmüyorum ama farklı bir okuma deneyimi yaşamak isteyenler için güzel bir tercih olabilir.
Kitap sanki masalımsı bir roman.Bir aile etrafında dönen sürekli beş çocuklarından birinin delirmesi mi desek başka bir meşgaleye takılıp kendini yitirmesi mi desek böyle bir döngüde geçiyor. Evin annesi Atiye nin çocukları konusunda sürekli bir evhamı var bu yüzden azraille çocuklarını eve yola sokmadan öldürmemesi için anlaşma bile yapıyor. Özellikle küçük kızı Dirmit i kafasına takması kız gerçekten kendine bir dünya kurmuş ve orda yaşayan biri gibi tulumbayla,otla,şehirle cansız herşeyle konuşuyor gibi ve bu durumu gören annesi öyle bir sıkıyor ki kızı içine cin girdi delirdi etti diye bir noktada anneye de katlanamadığım oldu ama enteresan bir türk edebiyatı okuduğum için mutluyum
Reklam
Akışına kapılıp gidemedim bir türlü. Ama yine de kitabın, maddiyatın insan üzerindeki rahatsız ediciliğini, eşitsizliğin ve adaletsizliğin ruhu tırmalayan yanını çok güçlü bir şekilde hissettirdiğini düşünüyorum.
Öncelikle kısaca konusu kitabın başrolü Kikobaki ( daha sonra Bakaçyo ) kendisini Penior diye tanıtıyor.. yoksul yorumcu yani yol gösterici.. videolar çekip yolsullara küçük yatırım tavsiyeleri veriyor. Çevresinde de hayatına dahil olan pek çok kişi var
Kikobaki’nin yakın arkadaşı Ramini bana göre Kikonaki’nin hayattan keyif almasına yardımcı olan bir dost, bir yol arkadaşıydı. Kikobaki’nin hayatın gerçekleriyle yüzleşmeden önce hep Raminiyle birlikte olması, çok güzel anılar biriktirmeleri ama daha sonra fakir-zengin eşitsizliğiyle yüzleştikten sonra hep çatısmaları bunu düşündürdü. Bir yandan gerçeklerin ağırlığını hissederken, diğer yandan hayatın akışında kalmaya çalışıyor gibiydi. Sürekli benimsediği fikirleri Ramini’ye onaylatmak istemesinin nedeninin de bu olduğunu düşünüyorum.. O yokken eksikliğini çok net hissediyor ama yine de fikirlerini kabullendirmekten vazgeçemiyor.
Annesinin rolü de yaşananlara anlam yükleme ve olan bitene bir açıklama bulma çabası gibi geldi bana.
Karakterler ve anlatılmak istenenler kötü diyemem ama bazen akışı yeterince yakalayamadan başka bir zamana ya da mekâna geçiliyormuş hissine kapıldım. Bu yüzden ben hikayeyle tam olarak bağ kuramadım. Yine de bu benim düşüncem. Bir başka kişinin çok daaha derinden etkilenebileceği ve farklı anlamlar çıkarabileceği bir kitap olabilir.
Çöplükte Can Bulan Kolektif Masallar
Söz konusu roman üniversitede ‘‘Yeni Türk Edebiyatı’’ dersimize giren hocanın tavsiyesi olup benim de Latife Tekin kalemiyle tanışmamı sağlayan eserdir. Yazar eseri klasik anlatımdan soyutlayıp edebi sanatlardan ustaca faydalanarak kurgulamıştır. Bu tavır her ne kadar eseri edebi olarak üst düzeye yalıda da bende zaman zaman kopmalara sebep oldu. Eseri gruplara ayırarak inceleyelim:
Mekanın Hafızası ve "Kentin Ötekileri"
Roman, coğrafi ve sosyal olarak dışlanmış, merkeze kabul edilmeyen bir topluluğun varoluş çabasını merkezine alır. Çöplüklerin hemen yanı başına, bir gecede kurulan kondular; sadece derme çatma barınaklar değil, aynı zamanda sistemin ürettiği atıklarla beslenen zorunlu bir yaşam alanıdır.
Zorunlu Uyum ve Yabancılaşma:
Kırsaldaki köklerini bırakıp metropolün sınırlarına yığılan insanlar, hayatta kalabilmek için kentin artıklarını dönüştürmek zorundadır. Bu süreç, bireyleri bir yandan şehre bağlarken diğer yandan onları kendi öz değerlerine ve yeni düzene karşı derin bir yabancılaşmaya sürükler.
İki Dünyanın Çatışması:
Eser, geleneksel taşra alışkanlıkları ile vahşi endüstriyel gerçeklik arasında sıkışan kitlelerin psikolojik ve sosyolojik adaptasyon sancılarını çarpıcı bir berraklıkla ortaya koyar.
Büyülü Gerçekçilik ve Masalsı Anlatım
Latife Tekin’i döneminin toplumcu gerçekçi yazarlarından ayıran en belirgin özellik, gecekondulaşma gerçeğini kuru bir didaktizmle değil, masalsı ve büyüleyici bir dille ele almasıdır.
Dile Getirilen Şiirsellik:
Romanın anlatımında baskın olan belirsiz geçmiş zaman kullanımı, metne zamansız ve efsanevi bir hava katar. Trajik ve ağır yaşam şartları, yazarın kıvrak, imgesel ve şiirsel üslubu sayesinde adeta destansı bir boyuta ulaşır.
Kolektif Bilinç ve Çok Seslilik:
Kitap tek bir kahramanın peşinden gitmez; aksine her
Bu kitabı okurken kendimi bir roman ya da masal okuyormuş gibi değil; çocukken Ankara’nın girişinden geçerken hep dikkatimi çeken gecekonduların içinde nasıl hayatlar yaşandığını merak ettiğim günlere dönmüş gibi hissettim. Belki de beni en çok içine çeken tarafı bu tanıdık merak oldu.
Roman, klasik anlamda bir olay örgüsüne sahip değil. Tek bir kahramanın etrafında ilerlemiyor; daha çok Çiçektepe adlı bir gecekondu mahallesinin kuruluşunu, büyümesini ve orada yaşayan insanların hayat mücadelelerini anlatıyor. Bu yüzden okurken bir hikâyeyi takip etmekten çok, bir mahallenin zaman içindeki değişimine ve insanların hayatta kalma çabasına tanıklık ediyormuşum gibi hissettim.
Net bir olay örgüsünün olmayışı, tek bir karakter etrafında ilerlememesi ve anlatımın uzun süre aynı tonda devam etmesi, her satırı büyük bir heyecanla okumamı sağlamasa da kitabı farklı bir deneyim olarak görmemi sağladı. Sanki bir roman okumaktan çok, bir mahallenin kuruluşunu, insanların değişimini ve görünmeyen hayatlarını anlatan bir belgesel izliyormuşum gibi okudum.
Geleneksel örgüsünden ziyade modernizmin ve dijital finansal köleliğin bireylerin üzerindeki endişelerin alışılmışın dışında bir dille okumak isteyenler için sarsıcı fakat klasik bir macera için zorlayıcı zorlu.
Reklam
Reklam