Baho
@librkingg
30 Temmuz
219 okur puanı
Ocak 2019 tarihinde katıldı
Hədəf Nəşrlərinin “Xatirə ədəbiyyatı” seriyasının 52-ci kitabı 2020-ci ilin 14 iyulunda ermənilərin #Tovuz təxribatı zamanı şəhid olmuş general-mayor Polad İsrayıl oğlu Həşimov haqqındadır. İyul hadisələri zamanı Polad Həşimovda daxil olmaqla 12 şəhidimizin xəbəri Azərbaycanda soyuq su effekti yaratmış, İkinci Qarabağ müharibəsindəki “ Dəmir Yumruq”un ilk dəfə meydanlarda sərgilənməsi ilə nəticələnmiş, ardınca ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi həmçinin, beynəlxalq mərkəzlərə dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq qarşısı alınmayan erməni təxribatının sentyabr dövrü “ Dəmir Yumruq” əməliyyatının başlanmasını zəruri etmişdir. Şəmil Sadıq qeyd edir ki, Azərbaycanın 1-ci Qarabağ müharibəsindən qaynaqlanan əzilmişlik psixologiyası məhz yaşanmış 3 hadisə ilə zehinlərdən qovulmağa başlandı və bizə kim olduğumuzu göstərdi: Mübariz İbrahimovun göstərmiş olduğu şücaət, ardınca aprel döyüşləri və Polad Həşimovun şəhidliyi. Bu 3 mərhələ Qarabağın işğaldan azad edilməsinin mənəvi-psixoloji bazasını uzun illərdir hazırlamışdı bizim üçün, geriyə qalansa gedib almaq idi ki, onu da müzəffər Azərbaycan ordusunun rəşadəti sayəsində 44 gün ərzində tamamladıq.
Ermənistan hərbi-siyasi rəhbərliyinin “yenilməz erməni ordusu” mifologiyası aprel döyüşlərində öz gerçək simasını göstərdi və Azərbaycan ordusu qarşısında necə zəif olduqlarını, qorxaq , aciz olduqlarını bütün dünya gördü. Aprel döyüşlərində düşmənə qan udduranlar arasında Polad Həşimovun da adını xüsusi olaraq qeyd etmək lazımdır. Təsadüfi deyildi ki, Aprel döyüşləri zamanı azad edilmiş Talış yüksəkliyindəki postlardan birinə “ Polad Postu” adı verilmişdi, çünki bu postu Polad Həşimov sadəcə bir neçə əsgərlə birgə azad etmişdi. Orduya xidmətlərinə görə 2019-cu ilin iyun ayında general-mayor ali hərbi rütbəsi ilə təltif
Reklam
1905-6 erməni - müsəlman davasından bəhs edən kitabı yazıçı 1908-də yazıb bitirir. Bitirdikdən sonra “Tazə Həyat” qəzeti vasitəsilə xalqa müraciət edilir və Bakı milyonçusu olan Murtuza Muxtarovun maliyyə dəstəyi hesabına 1911-ci ildə Haşım Bəy Vəzirovun “ Səda” mətbəəsində ilk dəfə ərəb əlifbası ilə nəşr olunur .
Kitab 1905-1906-da baş verən erməni -müsəlman davasının tarixindən gerçək görüşlər və faktlar əsasında bəhs etməklə , yazıçının tərəfsiz mövqedən qələmə aldığı zəngin qaynaqdır. Hər cürə şəxsi və milli qərəzdən uzaq duraraq yazılmış əsərdə , yazıçının etibar etdiyi müxbirlərin hadisə yerindən qələmə aldıqları məktub və sənədlərə də yer verilmişdir .
Oxuduqca görürük ki , Xocalıda baş verən vəhşiliklərin , Gəncə terrorunun 20-ci əsrin əvvəllərindəki erməni vandalizmindən heç bir fərqi yoxdur : erməni eyni vəhşi, cəllad , qatil ermənidir və bu 1905-də də belə idi, 1918-də də , 1992-də də , 2020-də də . Heç bir fərq yoxdur
Erməni-müsəlman davasının demək olar ki ən qanlı örnəkləri 1905- fevral və avqustunda Bakıda baş verdi.
1905-ci ilin may ayı əvvəllərindən etibarən Bakıda baş verən erməni-müsəlman toqquşması ölkənin demək olar ki dörd bir tərəfindəki qapıbir yaşayan hər iki xalqın nümayəndələrinin gündəlik həyat ritmini pozur . O cümlədən , xüsusilə növbəti illərdə böyük qırğınlara şahidlik edəcək Naxçıvan bölgəsində; ermənilərin odlu silahla silahlanmasını və İrəvandakı ermənilərin Naxçıvana axışaraq , erməni evlərində və ya kilisələrdə gecələr boyunca iclasların olduğunu müşahidə edən müsəlmanlar arasında böyük qorxu yaranır. 5 may tarixində 3 müsəlman Cəhri kənd sakini , ermənilərin məskunlaşdığı Şıxmahmud kəndindən keçərkən hücuma məruz qalaraq qətlə yetirilir. Bu xəbərin yayılması ilə kilisələrdə toplaşan erməni qruplaşma üzvlərinin sayı daha da
Bəzən bir musiqi, bir kitab və ya oxuduğumuz hərhansı bir cümlə, keçdiyimiz küçə, bir qoxu, bir sima o qədər tanış , hətta doğma gəlir ki, bir yel olur əsir , aparır bizi uşaqlığın bizdən uzaq diyarına.Bu mənada ‘Hababam sınıfı’ istər musiqisi, istərsə də obrazları, o məktəbin həyəti, topla qırılan şüşəsi, cəzaları, birlikləri ilə , bir sözlə hər şeyilə mənim üçün doğmadır.
Kitabdakı əksər obrazın filmdə olmayışı, filmdə izlədiyimiz bir çox hadisənin əslində tam başqa formada amma bənzər təməllər əsasında cərəyan etməsi əzbər bildiyim filmlərindən tam fərqli bir dad buraxdı geridə. Məsələn kitabda Mahmut Hocanın “ Kösem sultan” adında pişiyi var ki, Hababam hər dəfə yazıq pişiyin də başına oyun açır; məsələn bir dəfə pişiyin bütün tüklərini qırxırlar və ya Güdük Necmi obrazı pişiyi oğurlayaraq hocaya qarşı şantaj məqsədli istifadə edir. Bu arada kitabda Mahmut hocanın 6 aylıq bir övladı olmasının da sözü keçir. Amma filmdə bu obraz yalnızlıqdan əziyyət çəkən, özünü sır tələbələrinə həsr edən biridir .
Obrazlara gəlsək, düşünürəm ki kitab və film müqayisəsində obrazlar arasında bəzi fərqlərin olmasının səbəbi, aktyorların digər filmlərilə izləyicilərin könlündə taxt qurduqları başqa obrazların bir çox xarakter xüsusiyyətinin məhz Hababam şagirdlərinin xarakterinə əks olunuşudur. Məsələn , Kemal Sunal ilk rol aldığı film olan “Tatlı Dillim” (1972) filmi ilə başlayan kariyerası boyunca ən saf, mehriban, dürüst obrazları canlandırdı. Bu obrazlardan biri də Hababam seriyasındakı “İnek Şaban”dır. Kitabdakı İnek Şaban obrazına bu təxəyyülün verilməsinin səbəbi, sinifin ən çalışqanlarından biri olması, mətnləri sətri-sətrinə əzbərləməsi və buna görə bu ləqəbə uyğun görülməsidir. Saflığı isə filmlə tarazdır deyə bilərəm. Güdük Necmi obrazı sinifin ən saf və uşaq xasiyyətli
Oxuduğum kitablarda elə obrazla qarşılaşıram ki, aid olduqları cəmiyyətin bütün keyfiyyətlərini yaxşısı və pisi ilə yansıtmaqlarına baxmayaraq, sanki özgələşdirilmiş kimsələr təəssüratı bağışlayırlar. Bəs cəmiyyəti yansıtsalar belə bu obrazların sevilməyərək kənarlaşdırılmalarının səbəbi nədir?
Məsələn; “Yad” kitabının Jean Mearsault`u kimi, “Aylak adam”ın C. Obrazı kimi... çünki bu obrazlar iki üzlülükdən imtina edərək, başqalarının özləri haqqındakı düşüncələrini mənimsəməyən, hərkəsləşmədən uzaq şəxslərdir.Bəli, şəxs deyəcəm onlara; çünki obraz olanlar - eyniləşmiş düşüncəni hərkəscə bölüşən, seçimlərini və fikirlərini başqalarınınki ilə müqayisə edərək sevilməmə dərəcəsinə görə ortaya atan, əksəriyyət olaraq çox danışan amma boş danışan qurğulanmış qəhrəmanlar olmaqla, bizim cəmiyyətimizin də böyük hissəsini təşkil edənlərdir. İstehsal etdiyimiz bütün əşyalar belə bir məqsəd çərçivəsində, nəyəsə xidmət etmək üçün yaradılmışkən, bəzi insanların bu məqsəddən uzaq yaşayışları sadəcə gülünc səslənir .Həyatını bir gün orada, bir gün burada, bir gün Əli kimi, başqa bir gün Vəli kimi yaşayan insan heç bir yerə aid ola bilməz; kiçik bir qayıq kimi böyük bir okeanın ortasında hər dalğa ilə fərqli tərəflərə sovrular, günlərini sadəcə sağ qalmaq instinktinə bağlı şəkildə xərcləyər.
Yazıçı məhz bu kimi insanlarla çevrələnmiş bir cəmiyyətdə C. Adlı obrazın həyatını 4 fəsil olmaqla təqdim edir. Həyat tərzi dediyimiz qaydalar toplusu bəzən elə mənasız gəlir ki, özlərini buna uyğunlaşdırmış olanların sadəcə bir gününü kənardan müşahidə etmək istəyərdim. Bəlkə də aydınlanma dediyimiz xəstəliyin ilk simptomları məhz belə başlayır: özünü sorğulama, cəmiyyəti sorğulama, özünün cəmiyyətdəki yerini sorğulama və sonrasında gələn vecsizlik baş ağrıları. Anlayırsan ki hər şeyi sorğulamaq
‘
Post-apokaliptik janr nə qədər diqqətçəkici və maraqlı olsa da bir o qədər qorxunc fərziyələrlə zəngindir. Bu qədər diqqət çəkməsinin səbədi də fikrimcə nə zamansa belə bir dövrün gələcəyinə dair içimizdəki o gizlətməyə çalışdığımız inancdır. Bir gün atom bombası da partlaya bilər, biolojik müharibədə başlaya bilər. Unutmayaq ki bu silahlar var və bizi bu gələcəkdən qırmızı bir düymə ayırır bəlkə də.
⠀
Mahşer – məhz bugünə bənzər bir dünyanın təsviridir. ABŞ`da bioloji silahlar istehsal edən müəssisədən qaçan bir işçi, dünyanın 99 %-nin qısa zamanda məhvinə səbəb olur. ABŞ əvvəlcə virusun ölümcül olmadığını, medya tərəfindən şişirdildiyini və ən geci bir həftəyə vaksinin hazır olacağını desə də, sonradan adam kimi adam olan ABŞ prezidentinin özü nitqi zamanı öskürmə krizinə tutulur və ölür.
Virusun 50 saat ərzində heç bir simptomu görülmür, öksürək, nəfəs darlığı ilə başlayır və 4-cü, yəni son mərhələsində boğaz altında qaralma ilə müşahidə olunur. Öldürmə faizi 99.4 % olaraq hesablansa da, immuniteti olanlar yoluxmur, ama yoluxanlar xilas olmur. Stephen King twitter hesabında etdiyi paylaşımda covid-19-un “Captain Trips” (kitabdakı virus) qədər ölümcül olmadığını vurğulasa da, yenə də bənzərlik çoxdur. Hətta kitabda karantində qalanların keçirdiyi hisslərin bənzərini özüm karantində keçirmişəm deyə bilərəm.
⠀
Beləcə insanlıq məhvə sürüklənərkən, dövlət mexanizmləri aradan qalxmağa başlayır. İnsanlar kiçik qruplar şəklində yaşamağa başlayırlar ki, bunu tarix olaraq qəbilə, tayfa münasibətlərinə, dizi olaraqsa “Walking Dead”ə bənzətdim. Artıq dövlətlər olmadığından cinayət və oğurluqlar da genişləyib. Belə bir zamanda xilaskar rolunu 2 fərqli qütb üzərinə götürür ki, bunlar eyni zamanda xeyir və şəri təmsil etməkdədirlər. Əxlaqi dəyərlərin sıfır səviyyəsində olduğu
Reklam