Bu kitabın asli yazarı Sadreddin Konevî, İbnü'l Arabî'nin en önemli eseri olan Fusûsü'l-hikem'in bir şerhini yazmış ancak çeviriyle, dipnotlarıyla ve açıklamalarıyla elimize ulaşan şeklini kazandıran Ekrem Demirli. Bu nedenle içerik dışında, yazara dair değerlendirmeyi Ekrem Demirli üzerinden yapacağım.
Kitap, genel olarak varlık mertebelerini ve İnsan-ı Kâmil olgusunu 27 peygamberin öne çıkan karakteristik özellikleri, hikmetleri çerçevesinde ele almakta. Her bir peygambere, kronolojik sıralamadan bağımsız olarak birer Fas (öz) başlığı altında yer verilmiş.
Her bir peygamberin kendilerine tahsis edilmiş bölümde öne çıkan hikmet türü (parantez içindeki metin) ve bu peygamberin öne çıkan hususiyeti şu şekilde:
Hz. Âdem (İlâhî hikmet): İnsanın, kâinatın ve varlığın özeti (mikro-kozmos), Allah’ın yeryüzündeki halifesi olma durumu.
Hz. Şît (Nefesî hikmet): Allah’ın hibeleri, ihsanı ve varlığın sürekliliği.
Hz. Nûh (Sübbûhî hikmet): Tenzih (Yaratıcıyı dünyadan soyutlama) ve teşbih (benzetme) arasındaki denge.
Hz. İdrîs (Kuddûsî hikmet): Yücelik, ulviyet ve feleklerin ruhaniyeti ile olan bağ.
Hz. İbrâhim (Müheyyemî [sevgide aşırılık] hikmet): fenafillah (kulun Allah'ta son bulması), ilahî aşk ve dostluk.
Hz. İshak (Hakkî [doğruluk, gerçeklik]): Hakikat ve keşif yoluyla elde edilen bilgi; rüya tabiri.
Hz. İsmail (Alîyye [yükseklik] ve Rıza [Allah'ın rızasını gözetme, Allah'ın takdirine razı gelme]): Teslimiyet ve rızanın zirvesi; nefsin kurban edilmesi.
Hz. Ya'kûb (Ruhî [ruhânîlik] hikmet): Manevi hüzün ve sabırla gelen ruhsal derinlik.
Hz. Yûsuf (Nurîyye [nûrânîlik] hikmeti): Hayal alemi (Misal alemi) ve bu alemin nurlar üzerinden tecellisi.
__Hz. Hûd (Ahadî [birlik, ehadiyet] hikmeti): Her şeyin Allah’ın kontrolünde (perçeminden
Selamünaleyküm Rahmatullahi ve Bereketühü
Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'den başlayıp Ubeyde Bin umeyr'e kadar devam eden 61 bölüm vardır hem hadis-i şerifler hem de rivayetli sözler bulunmaktadır.
Aşağıya kimlerin sözlerinin olduğu kimlerin geçtiğini de yazacağım inşâAllah.
Kitap boyunca gözüm hep Zeyd Bin harise'yi aradı çünkü Zeyd Bin Harise Peygamber efendimizin peygamberlikten önce de yanında bulunduğu çocuklardan biridir. Ve Zeyd Bin Harise'nin çocukluğu Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin yanında geçmiştir. Ama kitapta Zeyd Bin hariseye ait ne bir söz ne de başka bir şeye denk gelmedim.
Onun haricinde diğer peygamberlerimizin sözüne ve sahabelerin sözüne yer verilmiş çok hoşuma gitti daha önce hiç duymadığım şeyler okudum ve insanı düşündüren şeylerdi bunlar. Okumanızı öneriyorum isterseniz okuyun tabii.
Kitabın isimlere ayrılmış bölümleri bu şekilde:
1. RASULULLAH (S.A.V)
2. YUNUS (AS)
3. SÜLEYMAN (A.S)
4. EYYUB (A.S)
5. ADEM (A.S)
6. LOKMAN (AS)
7. NUH (A.S)
8. İSA (A.S)
9. MUSA (A.S)
10. DAVUD (A.S)
11.MUSA (A.S)
12.ÍSA (A.S)
13. İBRAHİM (A.S)
14. YUSUF (A.S)
15. EYYUB (A.S)
16. SÜLEYMAN (A.S)
17.İSA (A.S)
18. DAVUD (A.S)
19. EBU BEKR ES-SIDDIK
20. ÖMER B. HATTAB
21.OSMAN B. AFFAN
22.ALI B. EBİ TALİB
23. EBÛ'D-DERDA
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Kur’ân-ı Kerimle Yeniden Doğmak: Yedi Farklı Başlangıçİnceleme
Bazı kitaplar vardır; okunmaz, yaşanır. Bazıları ise sadece zihne değil, kalbe ve hayata temas eder. "Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli" benim için tam olarak böyle bir yolculuk oldu.
2025 yılının başlarında başladığım bu kıymetli okumanın incelemesini bilerek yılın sonuna bıraktım. Üç ayların başlangıcına denk gelen bu zaman dilimi, içimde sessiz ama derin bir tamamlanmışlık hissi bıraktı. Yılı Kur’ân ile açıp yine onunla kapatmış olmak; geçen zamanı daha anlamlı, daha bilinçli ve daha değerli kıldığımı hissettirdi. Sanki yılın başında alınan bir niyet, yılın sonunda yerine ulaşmış gibiydi.
Bu okuma boyunca beni en çok durdurup düşündüren şeylerden biri, -Kur’ân’da yedi sayısının ısrarla ve anlamlı biçimde tekrar etmesi- oldu. Hayatımda da özel bir yeri olan bu sayı, Kur’ân’da sadece bir rakam değil; bir düzenin, bir ölçünün ve ilahî bir planın işareti gibiydi.
Kur’ân’da Yedi Sayısı ile Açılan Kapılar
۞ Yedi Gök ile Başlayan Düzen
> “Sonra göğe yöneldi, onları yedi gök olarak düzenledi.” (Bakara 2/29)
> Daha en başta insan, başıboş bir evrende yaşamadığını öğreniyor. Her şey ölçülü, her şey yerli yerinde.
۞ Yedi Kat Gökte Kusursuzluk
> “O, yedi göğü birbiri üzerine yarattı… bir bozukluk görüyor musun?” (Mülk 67/3)
> Kur’ân bakmamızı istiyor. Ama insan anlıyor ki, aslında bakılan göklerden çok kendi içi.
۞ Yedi ile Gelen Bereket
> “Bir tane yedi başak verir…” (Bakara 2/261)
> Hayatta verilen hiçbir şey kaybolmuyor. Allah yolunda atılan küçücük bir adım bile, hiç umulmadık yerlerden çoğalarak geri dönüyor.
۞ Yedi Bolluk, Yedi Darlık Yılı
> (Yusuf 12/43–49)
> Hayatın tek bir mevsimi yok. Bolluk da imtihan, darlık da. Yusuf Suresi sabrı, tedbiri ve tevekkülü aynı anda öğretiyor.
۞ Yedi Kapılı Uyarı
ZİMANÊ HEVPARKurdî
HİKAYETA TERZÎYEKÎ û ÇEND TİŞTÊN DİN- Rizgar Elegez
“Spasî û qedirzanîn ji bo xwendin û pêşnîyarên wan nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend: Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem (nota nivîskar)”
Ji bo ev berhem ji alîyê 4 edîtorên nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend ve (Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem) hatîye xwendin, kontrolkirin, mirov hêvî dike li metneke birêkûpêk û edebî rast were.
Li sînemaya tirkî her tim karekterekî cê heye, yê bi devokekê dipeyive. Carinan ew karekter Laz e, hin caran Kurd e, carcaran Ermenî, an Rom, an Roman e… Ew kes bi zimanê hevpar napeyive, bi devoka herema xwe dipeyive. Bi vî awayî hem filîmê/rêzefilîmê zengîn û rengîn dikin hem jî îronî û mîzahê jî dixine nav mijarê û filîmî balkêştir dikin. Ji bo edebîyata kurdî bi piranî bi devokekê ye an jî bi kombînasyona devok û zaravayan e, “zimanekî civakî yê hevpar” pêk nehatîye û wisa dixwîye naye jî.
Li hûnera musîkê “mahalli sanatçî” hene. Ew hûnera musîkê bi awayekî heremî dikin, bi devok û folklora heremê li dawet û şahîyên heremê civakê mest dikin. Hin ji wan “mahalli sanatçî”yan xwe bi heremê nagirin û terza xwe digûherînin dibine hûnermendên civakî. Ev rewş bitenê li musîkê heye, li hûnerên din nola şano, sînema, resim û hwd nîne. Bi teybetî li edebîyatê “nivîskarên heremî” li dilê mirov xweş nayê.
Heremîbûna edebîyata kurdî, ne bi tenê bi karekteran sînordar e, bi awayeke kesayî ye û tişta herî mûhîm jî “heremîbûna vegotinê” ya bi “felsefeyeke heremî” ye. Ji bo ferhenga nivîskaran bi tenê têra gund û xwezayê dike an jî zimanê wan bi gundînîyê sînordar e li berhemên edebî giranîya pastoralîyê xwe darîçav dike. Bi teybetî jî li helbestkar û zimanê devokî û heremî û pastoralîzm ji bo nivîskarên Serhedî
9/10
2025 50. kitabı
"Yeryüzündeki bütün ağaçlar kalem olsaydı, denizler de mürekkep, sonra yedi deniz (daha) eklenseydi, Allah'ın sözleri yine de tükenmezdi." [Lokman,31/27]
______________
Onun kelâmı sözlerin en mükemmelidir. Onun kelâmında ne bir eksiklik ne de bir noksanlık vardır. Allah'ın kitabının üzerine kim daha bir benzerini yazabilir. Şüphesiz iman ettik ve inandık Allah'ı tüm noksan sıfatlardan tenzih ettik. O birdir Râhim'dir, Rahman'dır. Ahiret gününün melikidir.
Öyle bir kitap okudum ki Allah'ın Kelâmına olan bakış açım değişti. Kimi yerde duygulandım, tüylerim ürperdi. Aslında Kur'an okumanın da bir adabı yolu yordamı vardır. Bu eser tam da bunu size incelikle tarif ediyor ve örneklerle öğretiyor. Biz iman edenler her hâlimiz, her durumumuzla Allah'ın tesbih ediyoruz bunda hemfikiriz fakat ne düzeyde doğru davranıyoruz? Allah'a ne derece saygı duyuyoruz. Kur'ân'ı Kerim'i okurken kullandığımız ses tonu dâhi Kur'an adabına uyması gerekiyormuş. Tıpkı namazın içindeki ve dışındaki farzlar gibi Kur'an-ı Kerim'i okumanın da iç ve dış adabı varmış. Okurken şaşırdım ve Elhamdülillah bu eseri okumamı nasip eden Rabbine binlerce kez şükürler olsun.
Eser İmam Gazzali'nin kaleminden dökülen ifadeler. Gazzali okuyanlar bilir ya da onun sadece dini ilimlerle değil diğer pozitif ilimlerle de ilgilen bir âlim olduğunu biliyordur.
Bu eserde ; Kur'an'ı Kerim'i okuyup ve anlamanın adabını 4 ana bölüme ayırmışlar.
Nedir bu bölümler? Bahse geçelimm :)
Birinci Bölüm
Bu bölümde Kur'an'ı Kerim'in yüceliği ve içeriğindeki ifadelerin kıymetinden bahsediliyor. Kur'an'ı Kerim'in hangi niyetle okunursa o şekilde cevap bulacağı üzerine değinilmiştir. Yani gösteriş için okuyorsan Kur'an'ı Kerim senin benim kelamımla alâkan ne? diye cevap verdiğine dair sert ifadeler yer alıyor. Okunacaksa
10/10
2025 4. kitabı
“Şüphe yok ki Allah mutlak galip ve hikmet sahibidir"
(Lokman,27.)
Kehf Suresi, Peygamber Efendimizin cuma günleri okumamızı tavsiye ettiği, nüzul sebebiyle birçok hikmet barındıran, gerçek manada anladığımızda ufkumuzda daimi ferah yollar açan suredir..
Tefsir konusunda eğer çok gelişmiş bir okumanız var ise ne hissedersiniz çok kestiremiyorum ama benim gibi yeni yeni bu alanda okumalar yapıyorsanız kitaba hayran kalmamanız mümkün değil. Tüm sureler şu şekilde anlatılsa hiç ama hiç sıkılmadan kaç sayfa olursa olsun okumak için can atacağımdan eminim.
Bu konuda mütercimin niyet, emek ve gayretini asla yabana atmamak gerekir. Çok titiz, çok yerinde, çok sağlam (sahih kabul edilen hadislerle) delillerle anlatımı
adeta donatmış..
Gerek bölümlemeler, gerek açıklamalarla olsun bu kitap daha önce asla bakmayı akıl edemediğim pencereler açtı zihnimde. Çok çok çok kıymetli bir eser olmuş..
Yazarın bu muhtevada yazdığı diğer eserleri de edineceğim inşAllah. İstifadesi bol olsun..
