480.jpg)
Postmodern EdebiyatEdebiyat
“edebiyat nedir?” sorusunun ortaya çıkışı ile “edebiyat”ın ortaya çıkışı arasında muazzam bir zaman farkı vardır. bu soru çok geç sorulmuş bir sorudur, hatta ve hatta neyin edebiyat sayılıp sayılmayacağı bile bir yüz küsur yıl öncesine kadar muallakta kalmıştır. bu soru ile birlikte “edebiyat” çok farklı bir istikamete girmiş, kimilerinin postmodern dönem dedikleri kimilerinin ise karşı çıktığı o yeni dönem başlamıştır. burada yeni dönem derken kastedilen nedir? yeni dönem dediğimiz bu dönemde bütün mesele metinlerarasılık, pastiş, üst-kurmaca, ironi, parodi ve kolajdan mı ibarettir? ve bu yeni dönem bir arayış mıdır yoksa bir başkaldırı mı?
eagleton 18. yüzyılda edebiyatın ne anlama geldiğini anlatırken “edebiyat ‘hissedilen deneyim’, ‘kişisel tepki’ veya ‘hayal gücünün eşsizliği’ sorunu değildi: bizim bugün ‘edebiyat’ fikrinin bütününden ayrı düşünemeyeceğimiz bu kavramların henry fielding için pek anlamı yoktu” der ve ekler: “aslında bizim kullandığımız edebiyat tanımları, bugün ‘romantik dönem’ adı verilen dönemde gelişmeye başlamıştır. edebiyat kelimesi modern anlamıyla ancak 19. yüzyılda devreye girmiştir” (32). o zaman burada karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor: edebiyat 19. yüzyıla gelene kadar saf bir yazın eylemiydi. ister bir ilaç reçetesi olsun ister fizik yasalarını anlatan bir kitap olsun, her türlü yazma eyleminin ürünü değeri doğrultusunda edebiyatın havuzuna dâhil ediliyordu. daha açık bir ifadeyle: edebiyat salt bir fayda ve değer ürünüydü. 19. yüzyılın faydacı edebiyat anlayışı geride kaldı, son yüzyıl içerisinde edebiyat, eleştirmenler ve yazarlar nezdinde oyun hamuru hâline geldi diyebiliriz. artık (modern ya da postmodern fark etmeksizin) edebiyat, ister yazım süreci olsun ister daha öncesi olsun üç zamanlı bir şekilde ele alınıyor. göstergelerin
