Dönemin en etkili filozoflarından olan J.S. MİLL bu eserinde cinsiyetler arası iktidar ilişkilerine yönelik fikirlerini sunmuştur bu eserde. Kadın sorununu hem psikolojik hem de sosyoekonomik bağlamda ele almış, kadının baskı altına alınmasının tüm alanlarda ne gibi sorunlar yarattığını en küçük ayrıntılarına kadar incelemişir. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması durumunda neler yapılması gerektiğini irdelemiştir.
Kadının özgürleşmesi alanında yazılmış ilk eser olma özelliği gösteren bu eserde Mill, eşiyle birlikte karşıt cinsler arasındaki eşitsizliğe değinirken , erkeğin toplumda,siyasette ve bir çok kurumda üstünlüğünü eleştirerek değerlendiriyor ve kendi dönemine ışık tutuyor.
John Stuart Mil ; cinsiyetçi Batı felsefesinde dikkat çekici bir istisna olarak feminist tarih yazımında önemli bir dönüm noktası yaratıyor. Yalnızca bir filozof ve teorisyen olarak değil, politik bir figür olarak yaşadığı dönemde çağ dışı sayılacak eylemlere attığı imzası; partneri Harriet Taylor ile eklemli düşünce pratikleri ve Elizabeth Cady Stanton gibi birinci dalga feminizmin kilit isimleri ile fikir alışverişleri Kadınların Özgürleşmesi 'nin fikri köklerini işaret ediyor. Mill'in Viktoryen anlayışın kalbinde, İngiliz yönetim aygıtlarının tam ortasında yarattığı bu metin "cinsiyetlerin doğası"nın tamamen kabullerden ve toplumsal yaratıdan ibaret olduğunu savunan; evliliği yasal kölelik olarak niteleyen, kadın-erkek ilişkisinin doğrudan köle-efendi eksenindeki yaygın kabulünün ikiyüzlü doğasını tüm yönleriyle okuyucuya sunarak çok tarihte çok önemli olacak bir çok soruyu ilk soran bir düşünür olma özelliği gösteriyor.
ROMANIN ETİK İNCELEMESİ:
Bu kısımda iki nokta üzerine durulacaktır. İlki Lennie ve George arasındaki arkadaşlık çıkara dayalı bir arkadaşlık mı? İkincisi Lennie ve George katil mi?
Birinci soruya cevap olarak George ve Lennie arasında arkadaşlıktan daha öte bir ilişki mevcut, öyle ki George hiç inanmadığı bir hayali (kendi çiftliklerinin olması hayalini) gerçekleştirmeye çalışıyor gibi durur. Bu arkadaşlığın çıkar ilişkisi gibi görünmesi olağandır ama Lennie, George olmadan her hangi bir çiftlikte çalışabilir miydi? Ya da George Lennie olmadan daha rahat bir iş bulup belki daha önceden çalıştıkları çiftlikten atılmadan-kaçmadan devam edebilir miydi? Deontolojik olarak George ahlaklı bir bireydir öyle ki kendisine zorluk çıkaran birini ne kadar aşağılasa, ne kadar başına dert açsa da Lenni ile bir yaşam devam ettirmeye çalışır, bir eylem; çıkar ve beklenti içinde yapılmışsa bu eylem ahlaki değildir fakat bir eylem ödev duygusu içinde bir beklenti olmadan koşulsuz buyruk ile yapılmış ise ahlakidir. Tıpkı romanda George’un bahsettiği gibi Lennie’nin teyzesinin, Lennie’yi ona emanet etmesi ona göz kulak ol diye vasiyet etmesidir o zaman George için Lennie ile yoluna devam etmesi bir ödevdir, bunu bir yükümlülük olarak görebilir. Bu koşulsuz buyruk yerine getirildiğinden George çıkarcı değil ahlaklı biridir. Kitabın sonunda George Lenni’yi diğer işçiler bulmadan bularak öldürür, buradan bakınca George katildir ama kitapta da değinildiği gibi çiftliğin diğer işçileri Lennie’yi bulduklarına ona işkence etmek istiyor, hatta bağırsaklarını dökmek istiyordu. George ise daha o işçilerle Lennei’yi aramaya çıkmadan önce onun yarım akıllı olduğunu Curly’nin karısını bilerek öldürmediğini söylemiştir, hatta belki Lennie’yi bir yere kapatırlar ya da hastaneye gönderirler
Çaresizlik, baştan aşağı ete bürünmüş nefes alıp veren açlığın bile ayrı sesi olan bir çaresizlik. Utana utana içinde olduğum hayata isyan ede ede okudum. Anlar mıyım? Bilmiyorum ama içime öyle bir yara astı ki bu kitap iyileşmesin diye her şeyi yapacağım...
Gazap ÜzümleriJohn Steinbeck · Sel Yayınları · 202045,7bin okunma
Mecbur adam İnce Memed... Ne kadar kaçarsa kaçsın kötülüğe karşı içindeki kurttan başka bir şeyi olmayan adam...Yoksulluğa karşı bir umut olarak elleri tutulan çocuk, Bir gün dursunun köyünü çocuk kalbiyle bulmaya çalışan memed... Demir olup dayanamayan ama toprak olup da dayananların öyküsü...
İnce Memed 4Yaşar Kemal · Yapı Kredi Yayınları · 202121,5bin okunma