Şehzadeler mektepte diğer şehzadelerle birlikte özel olarak eğitilmiyorlardı. Birçok şeyi, Enderun gulamlarıyla beraber öğreniyorlar. Maiyetindeki çocuklarla derse girersen tembel görünmemeye, mahcup olmamaya dikkat edersin. İşte sarayda bu şekilde çok kuvvetli bir disiplin vardı.
Bürokrasinin teşkilatlanması Türk devletlerinin en önemli yanıdır; askerlik ve bürokraside rütbe ve hiyerarşiye tâbi olacaksınız. Bizim Tanzimat reformları sırasında en kolay intibak ettiğimiz mesele, ikinci Mahmut’un bürokrasiyi sınıflandırıp derecelendirmesidir.
Orta Çağlarda geleneksel bir devlet, eğer askeri bakımdan iyi örgütlenebiliyorsa ve uyarladığı toplum mirasını askeriyesiyle bağdaşlaştırabiliyorsa, o devletin yaşama ve hükmetme ihtimali çok yüksektir.
Bazı insanlar, “Tarih hep savaştan ibaret” diye savaşları küçümserler ama bizde tarih hakikaten hep savaştır, Batı’da ise hep evlenmedir. Orada hükümdarlar evlenme yoluyla hakimiyet kurmuşlardır.