merto sancez
@mertando
36 okur puanı
Aralık 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Klasik bir Yasar Kemal eseri. Anadolu folkloru, doga betimlemeleri, yari fantastik ogeler, tekrar eden diyaloglar, benzer karakterler, oldu bittiye gelen olaylar. Kurtulus savasi sonrasi halkin durumuyla ilgili anekdotlar ve hikayeler ilgincti ama kitabi bir türlü akici olarak (belki corona günlerinin etkisinden) okuyamadim. Resmi tarihin cok fazla yazmadigi meseleler de mevcut. Bu acidan yol gösterici ve ufuk acici bir kitapti. Neticede cok fazla hosuma gitmese de, yine de anlatilan o adaya gitmek icin icimde bir istek duydum. Yasar Kemali sevenler bu kitabi da sevecektir. Ben ortada duruyorum.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Kitap iki bölümden olusturulmus. ilk bölüm özetle 15. ve 16. yy avrupa tarihi. Ikinci bölüm ise türkiyenin 19. yy dan itibaren bati ile yakinlasmasi üzerine makalelerden olusuyor.
Ilk bölümde avrupa-osmanli iliskilerinin anlatilacagini dusunuyordum ama direk o yüzyillarin fazla detayli avrupa tarihi söz konusu. Avrupanin o tarihlerde (asagi yukari Fatih-Kanuni devirleri arasi) neden Osmanliya karsi koyamadigini net bir sekilde görüyoruz. Sehir devletlerin kendi icinde ve birbirleri ile, erken ulus devletler ve imparatorluklarla mucadelerinden ve ek olarak yasanan dini calkantilardan osmanliya takatleri kalmamis. Rönesans ve Reformu anlatan bölümler en ilgimi ceken kisimlar oldu. Fakat bu ilk bölüm ders notlarindan olusturuldugu icin genel olarak anlatimi kuru buldum. Onlarca kralin kralicenin ve hanedanin tek tek hikayesi pek ic acici degildi, notlar kitaplastirilirken daha sistematik bir anlatim tarzini beklerdim.
Ikinci bölümdeki makaleler ise biraz daginik ve bütünlükten uzak. Tanzimat, Türkoloji, sosyoloji, Atatürk inkilaplari, 60lardan 80lere sag-sol cekismesi vs. hakkinda cesitli anekdotlar mevcut. Inalcikin refleksleri bana devlet gelenegini fazla korumaci göründü (Ilber Ortayli da bence bu ekolden devam ediyor). Sonuc olarak Osmanli tarihine avrupa tarafindan bakmak icin iyi bir derleme.
Fransız devrimi yıllarında Londra ve Paris ilgi çekici. Dickens devrimden yaklaşık 70 yıl sonra tarihi roman olarak iki şehrin hikayesini yazmış. Devrime giden yoldan, devrim sırasındaki olaylardan ve sonrasındaki 'terörden' ilginç kareler sunuyor. Devrime aristokrasinin ve yoksulların gözlerinden bakışlar atıyor. Gerçi şehir tasvirlerinin ve atmosferin daha fazla ve zengin olmasını dilerdim, yeterince dönemin havasına giremedim. Çağdaşı Victor Hugo romanlarına da benzettim biraz ama Hugo kadar etkileyici bulmadım. Buna rağmen merak öğeleri beni romanın sonuna kadar gayet hızlı taşıdı, kurgusu da anlamlı ve güzel bir şekilde son buldu. Devrimde mazlumların zalimlere dönüşmesi benim için romanın en çarpıcı tarafıydı.
SPOILER
bir eleştirim Jarvis Lorry karakterine. Romanın sonuna kadar bu adamdan bir pislik çıkacak diye bekledim, sonuçta adam ingiliz ahlak ve erdeminin timsali çıktı. Dickens'a bu yönde eleştiriler de olmuş; Fransa ile İngiltere'yi İngiltere lehine karşılaştırıyor diye. Yapmışsa da sessiz ve derinden satır aralarında yapmış.
SPOILER
Charles Dickens ingiliz beyefendiliğini ve fransız devrimini evlerimize getiriyor. Dönem ilginizi çekiyorsa okuyunuz.
