Zaman hastalığının etiyolojisi söz konusu olduğunda, insanları bu kadar hasta eden şeyin çağımızın hızı olduğu da öne sürülüyor…
Geçen yüzyılda demiryolu taşımacılığı ilk kez hizmet vermeye başladığında, tıp uzmanları insanların demiryolu ile seyahat etmenin yarattığı ivmeye hastalanmadan dayanabilmelerinin imkânsız olduğunu düşünüyordu. Hatta birkaç yıl öncesine kadar, bir uçakla süpersonik hızlarda uçmanın mümkün olup olmadığı konusuna dair de şüpheler söz konusuydu. Bu kehanetlerin ve kuşkuların yanlış olduğu bugün kanıtlanmış olduğuna göre, Dostoyevski’nin bir zamanlar insanı her şeye alışabilecek bir varlık olarak tanımlarken ne kadar haklı olduğunu anlıyoruz.
Sayfa 28 - 1955 tarihli “Kolektif Nevrozlar Üzerine” adlı metin