ferat Ⓐ
@mirferat
ni dieu ni maître
Boğaziçi Üniversitesi Dilbilim
174 okur puanı
Mart 2017 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Okunur
Mecidiyeköy'ün değişimini anlatan hoş, zevkli bir kitap. Anlatımda yer yer aksaklıklar var, ama yazar zaten edebiyatçı değil, öyle bir iddiası olduğunu sanmıyorum. Mecidiyeköy'ün nasıl bir yer olduğunu bilen, hele bir süre Mecidiyeköy'de yaşamış biriyseniz ve Istanbul'un son 100 yıldaki değişimi ilginizi çekiyorsa okuyun derim. Ben zevkle okudum, bazen çok hayret ettim, bazen eğlendim, bazen yazarla beraber üzüldüm. Demin bitirince de "iyi ki okudum" dedim
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Düşündüğümden çok daha uzun bir inceleme oldu, buyrunuz :))Tarih/Sosyoloji
Kitap, adından da anlaşılabileceği gibi, 2 ana bölümden oluşuyor: Tarihsel Kapitalizm ve Kapitalist Uygarlık. İlk bölüm 1992'de Türkçedeki ilk baskıdan beri mevcut, 2. bölüm ise 2012'deki genişletilmiş 6. basımda ekleniyor. Alt bölümler ise şöyle:
Tarihsel Kapitalizm:
1. Her Şeyin Metalaştırılması: Sermaye Üretimi
2. Birikim Politikaları: Kazanç İçin Mücadele
3. Afyon Olarak Hakikat: Akılcılık ve Akılcılaştırma
4. Sonuç: İlerleme ve Geçişler Üzerine
Kapitalist Uygarlık:
1. Bir Bilanço
2. Gelecekten Beklentiler
Bu şekilde basitçe bir "içindekiler"den bahsettikten sonra, kitaba dönebilirim.
İlk ana bölümün dili biraz ağır ve ekonomik terimlerle dolu olsa da, bu konuya alışık bir okurun büyük ölçüde zorlanacağını düşünmüyorum. Kitabın dili gayet açık ve anlaşılırdı, yazarın dil kullanımını beğendiğimi ayrıyeten söylemek isterim. 1. ve 2. bölümlerde, yazar bize kapitalist sistemin nasıl ve hangi koşullar altında ortaya çıktığını, merkez-çevre ekonomilerin nasıl oluştuğunu ve geliştiğini, kapitalist sistemin mantığını ve değerlerini anlatırken, daha önce okuduğum kitaplarda karşılaşmadığım farklı noktalara dikkat çekiyor. Günümüzde gerek maddi gerek sosyokültürel alanda birçok zorluğa yol açan ırkçılık ve cinsiyetçiliğin kapitalist kökenlerini açıklıyor, 21. yüzyılda en çok sivil hayatına mal olan iç savaşların kapitalizme dayanan sebeplerini belirtiyor. Irkçılık ve cinsiyetçilik ile kapitalizm arasındaki ilişki elbette belirgin, ama bir şema halinde detaylarıyla incelendiğinde, ufuk açıcı şeyler okuduğumu hissettim. 3. bölümde hakikat kavramını, bu kavramın bizler için ne zamandan beri, neden ve nasıl bu kadar değerli (hatta kutsal) olduğunu anlatıyor. Bilim ve sermaye arasındaki ilişki, hakikat üretimi ve dağıtımı, hakikat emperyalizmi gibi konulara değinmesi
Anarşizm Üzerine 11 makale & söyleşiSiyaset & Politika
Kitap, 1969-2004 arasını kapsayan 11 tane makale ve söyleşinin sonradan kitaplaştırılmasından oluşuyor. Bunların kimisi bir kitaba önsöz, kimi makale, kimi röportaj. Chomsky, bu kitapta anarşizmin kendisini anlatmıyor. Yani bir tanım veya tarih anlatısı beklememek lazım. Daha çok, belli tarihsel olaylar (ABD’nin Uzak Doğu ve Orta-Güney Amerika’daki emperyalizmi, İspanya iç savaşı gibi) üzerinden kendi anarşizm yorumunu, mevcut dünya düzeninde insanların hallerini ve bu hallerine körleştirilmelerini, dünyanın “daha iyi” bir yer olabilmesi için yapılabilecek şeylere değiniyor.
Kitabı okurken arada kitapta nelerden bahsedildiğine dair notlar aldım ve kabaca şöyle listeliyorum: Gönüllü örgütlenme, Devleti ele geçirme vs Devleti yok etme ikilemi, Devrim vs Kültürel evrim ikilemi, ABD dış politikaları, ABD ve Avrupa’daki entelektüellerin ve akademinin eleştirisi, Vietnam savaşı sırasında ve sonrasında yaşananlar, Küba’ya uygulanan ambargonun insanlıktan uzaklığı, İspanya iç savaşı ve savaş sırasında anarşistlerin, komünistlerin ve faşistlerin durumları, Anarşizm-Komünizm arasındaki teorik ve pratik çatışmalar, Kapitalist devlet politikaları, Şirket-Devlet işbirliğiyle diğer ülkelere uygulanan antidemokratik müdahaleler ve kâr odaklı emperyalizm, Devlet-Toplum ilişkisi ve demokrasi, Modern (neo-liberal) kapitalist devletler ve şirketlerdekinden farklı olarak Klasik Liberalizm, “Fabrika Hapishaneleri”...
Bunları açmakla-açıklamakla uğraşmayacağım tabi ki. Kitap hakkında genel yorumlar yapmak inceleme için daha doğru olur. Bu 11 başlıkta okuduklarım her ne kadar okuması pek kolay olan şeyler olmasa da, 35 yıla yayıldıklarından ve farklı dinleyici-okuyuculara yönelik olduklarından, yer yer bazı konuların tekrar edildiğini görüyoruz ve bu tekrar okumalar daha önce anlaşılması
İnsan neden kötüdür? Veya, insan kötü müdür?
Suç nedir, suçlu kimdir, iyi ve kötü nasıl ayırt edilir, bu ayırt edişte insanın rolü nedir? Kötü neden kötüdür? İyi dediğimiz aslında gerçekten iyi midir?
1600'lerde Gürcistan'da geçen hikayeyi, Antonio'nun arkadaşı İtalyan seyyah ve tüccar Bartolomeo'nun ağzından dinliyoruz. Antonio bir rahip, Davit ise günahkar bir haydut. Bu iki "zıt" karakter yanyana gelince ortaya çıkan sorular, sorgulamalar, fikirler ve yanıtlar, romanın heyecanlı atmosferi içinde sel gibi akıyor. Bir yandan gerilim, bir yandan din üzerinden felsefi konuşmalar olunca, üstüne bir de ortaçağ havası eklenince Umberto Eco'nun Gülün Adı romanı hep aklımdaydı okurken. Zaten Antonio ve Davit'i okumak da en az Gülün Adı'nı okumak kadar zevkliydi.
Ödüller almış, kitapları birçok dile çevrilmiş Cemal Karçhadze'nin Türkçe'ye kazandırılan bu ilk eserini, farklı ülkelerin edebiyatlarına ilgili olan herkes okumalı bence.
Kitap incelemesi değil de, yayınevi/yazar eleştirisi olaral yazıyorum bunu. Yazar kitabı yazıyor, yayınevi bunu alıp okuyor, kitap sonra hataların düzeltilmesi için editörden geçiyor ama yine de basılıp okura ulaştığında içinde bağlaç olan de/da'ların birleşik yazılması gibi çeşit çeşit yazım hataları var. Sayıca da hiç azımsanacak gibi değiller, rahatsız edici derecede çoklar. Epona Yayınları ve/veya Mercan Alper bu eleştiriyi görüp daha özenli davranır umarım.
Öte yandan kitaptaki hikayeler okumaya değer. Bazıları yer yer tahmin edilebilirdi, bazılarının sonlarında da yazar "Bakın işte böyle olmuş" diyerek hikayenin vurucu sonunu gereksiz açıklamıştı, ama genel olarak sevdim.
