“Dünyadan Fısıltılar” – kosmosa atılmış bir şüşə içində insanlıq.
Bu kitabı oxuyanda adam istər-istəməz öz-özünə sual verir: “Bəs mən ora nə yazardım?” Carl Sagan və komandası Voyagerın altın plakını hazırlayarkən sanki bütün bəşəriyyətin adından danışmaq cəsarətini göstəriblər. Amma gəlin üzüaçıq deyək – bu, nə qədər “universal” ola bilər?
Kitabın ən vurucu tərəfi mənim üçün o oldu ki, onlar plaka balina fəryadını da qoyublar, 55 dildə “salam”ı da, Bach musiqisini də. Amma eyni zamanda öz dövrünün kölgəsindən qaça bilməyiblər: Soyuq müharibə, Amerika mərkəzli baxış, üstəlik NASA-nın müdaxiləsi ilə çılpaq insan bədənini göstərməkdən çəkiniblər. Yəni biz evə “ən yaxşı halımızı” qoymaq istəyirik, amma əslində orada öz qorxularımızı, utancımızı və təmtəraqlı idealizmimizi də gizlədə bilmişik.
Saganın dili isə möcüzədir – o, astrofizikanı o qədər insani və aydın izah edir ki, sanki plakdakı həkk olunmuş diaqramlar canlanır. Lakin kitabın bir yerində qeyd edir ki, bu mesajı heç kimin tapmayacağı ehtimalı 99,9% –dir. Bəs niyə bu qədər əmək? Məncə, bu plak əslində bizim üçün hazırlanıb. O, bəşəriyyətə güzgü tutur: “Bax, sən nə qədər zəif, nə qədər nəhəng bir yalnızsan, amma yenə də danışmaqdan əl çəkmirsən.
Dünyadan Fısıltılar mənə elə gəlir ki, bir intihar məktubu deyil, bir doğum elanıdır – bəlkə də ağıllı həyatın ən uşaqcasına, ən ümidli anı. Və o altın plak indi də yıldızların arasında uçur, bizim gülüşlərimizi, hıçqırıqlarımızı, və Mozartı harasa aparır. Əgər kimsə onu tapsa, nə düşünəcək? Bilmirəm.