Rumeysa Dönmez
@morperest
Niye mi kitap okuyorum? Kendi bildiğimi okumamak için.
Şu anda okuduğu kitap
İnsan güçten düştükçe acıya duyarlılığı da azalıyor. Canın daha az yanıyor, çünkü can yakacak şey azalıyor. Ve zaten güçten düşmüş kişi de artık daha yavaş biçimde güçten düşüyor. Olağanüstü güçlü kimselerin basit bir rahatsızlıkta kadınlardan ve sakatlardan çok daha büyük acı çektiklerini herkes bilir. Direnç kaynakları tükendiğinde yitirecek fazla direnç kalmaz. Etin gereksiz kısmı bittiğinde geriye ipliksi, dirençli kısmı kalır. İşte benim de dönüştüğüm şey buydu; bir tür iplik gibi, yaşamakta direnen bir organizma.
Saramago bu kitabında hükümetin elinden kaçan kontrolü, demokrasi görünümlü faşizm ile yakalamaya çalışırken yapabileceklerini eleştiriyor. Aslında kitap boyunca kendilerine muhtaç olduklarını düşündükleri insanların nasıl başlarının çaresine baktığını şaşkınlık ve tedirginlikle izleyen bir hükümet görüyoruz. Ayrıca bu hükümet bize yabancı da gelmiyor. Bilirsiniz ki boş oy bir tercihtir, bunu cezalandırmaya çalışmak ancak "otoriter rejimler"in işidir. Eğer bu adını bilmediğimiz ülke gerçek bir demokrasiyle yönetiliyor olsaydı ortada bir hata varsa sadece boş oy kullananların olmazdı. O hata devletin, rejimlerin ve partilerin de hatası olurdu. Kitapta gördüğümüz otoriter devletse yanlışını kabul etmeyi bırakın, yanlışı olup olmadığını düşünmez bile. Onların yaptığı her türlü yasadışı iş, ulaşmaya çalıştıkları yolda yasalara uygun hale gelir. Ayrıca bir suç olarak gördükleri boş oyları, dışarıdaki düşmanlara ve içerideki hainlere yüklerler.
Kısacası ilk kitaptaki körlük salgını, insanları kör etmemişti; onların zaten kör olduklarını göstermişti. İkinci kitapta karşımıza çıkan boş oy salgınından ise insanlığın kör bir tarafını daha ortaya çıkarmasını beklerken onlara yepyeni bir "görüş berraklığı" kazandırdığını görürüz. İşte bu yüzden "Görmek", "Körlük"e göre daha çok umut barındırır.
Eleştirilere baktığımda kitabın pek beğenilmediğini gördüm. Bunun nedeni büyük ihtimal kitabın başlarında geçen siyasi konuşmalar ve olayların yavaş ilerlemesi. Kitaptan Körlük'teki hareket ve canlılığı beklerseniz hayal kırıklığına uğrarsınız. Ben Görmek'i çok beğendim. Umarım siz de bir şans verirsiniz.
Birçok kez korkular hayatlarımızı acılaştırır ve sonunda ne bir temelleri ne de varlık nedenleri olduğu ortaya çıkar.
