Melda
@mrsalwaysright
" Farkedilmeyen cümleler "
-Burası benim ortamımdı sonuçta-
Haklı olmakla doğru olmak her zaman örtüşmez!
Kitap, 13 yaşındaki Conor’un tek başına katlanmak zorunda kaldığı yükleri anlatıyor: Baba sevgisini alamaması, annesini kaybetmek üzere olması, okulda zorbalığa uğraması ve tüm bunların altında ezilmesi… Conor yalnızdı; çevresinde ona aradığı desteği verecek kimse yoktu. Öyle ki; bir canavarın ona yardım etmesine izin verdi, annesini kurtarabileceğine inanmak istedi. Oysa en başından beri gerçeği biliyordu.
Canavarın her gece tam 12:07’de ortaya çıkması oldukça anlamlıydı. Anlattığı hikâyeler ise iyilik ve kötülüğün kesin çizgilerle ayrılmadığını, hayatın siyah ve beyazdan çok grilerden oluştuğunu vurguluyor. Haklı olmakla doğru olmanın her zaman örtüşmediği fikri dikkat çekiciydi.
Conor’un asıl korkusunun annesini kaybetmekten ziyade bu acının bir an önce bitmesini istemesi ve bu isteğinin içinde oluşturduğu suçluluk duygusuydu. Bu suçluluk, onu uykusuz bırakan, kabuslara sürükleyen ve cezalandırılma isteğine dönüştüren sarsıcı bir his hâline gelmiş. Ve cezalandırılmak istiyor, çocukların onu dövmesine izin veriyor, okulda ceza almak istiyor, büyükannesinin evini dağıttığında da ceza alacağından emindi. Bu ceza onun suçluluk duygusunu hafifleteceğine inanıyor.
Kendimize söylediğimiz yalanlardan ne kadar kaçarsak kaçalım, iyileşmek için kabullenmeye ihtiyacımız var. Aksi hâlde suçluluk duygusu büyür, bir canavara dönüşür ve bizi yönetmeye başlar.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Aşırı Abartılmış Bir Tarihsel Roman
Bana göre Semerkand, gereğinden fazla övülmüş bir romandır. Edebi olarak akıcı olabilir ama tarihsel olarak ciddi biçimde sorunlu bir romandır. Taraflı, ideolojik ve yer yer küçümseyici bir anlatı sunmaktadır. Özellikle Selçuklu tarihi ve Türk kimliği konusunda ciddi bir önyargı barındırır.
Dört bölümden oluşan eserde ilk iki bölümde Ömer Hayyam ve dönemi, son iki bölümde ise Hayyam’ın Rubailer’ini arayan Amerikalı bir karakter üzerinden İran’ın yakın tarihi anlatılır.
Kitap akıcıdır; özellikle ilk bölümler hızlı ilerler. Ancak asıl problem, yazarın tarih anlatımındaki açık taraflılığıdır. Selçuklular, Alparslan ve özellikle Melikşah, tarihsel gerçeklerle bağdaşmayacak şekilde vasıfsız, iradesiz ve küçültücü bir dille sunulmuştur. Selçuklu Devleti’ni en geniş sınırlarına ulaştırmış Sultan Melikşah’ın bu şekilde tasvir edilmesi, eleştirinin ötesinde açık bir tarihsel çarpıtmadır. Yazarın tarih anlatımındaki açık taraflılığı ve özellikle Türkler hakkındaki olumsuz yaklaşımları. Açıkça fark ediliyor ki, eleştiri sınırlarını aşan, bariz bir aşağılama içermektedir.
Üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise İran’ın yakın tarihi anlatılırken bu kez Amerikayı idealize ettiği açıkça görülüyor. Amerika net biçimde olumlu bir konuma yerleştirilmiş. Yazarın ideolojik tercihi anlatıya açıkça yansımaktadır. Bu tür anlatımlar masum gibi görülebilir; ancak okurun bilinçaltına işleyen bir etki oluşturur.
Semerkand bir tarih kitabı değildir; ancak bir tarihsel romandır. Buna rağmen tarihsel kişiliklerin bu denli çarpıtılması, özellikle araştırma yapmayan okurlar için yanıltıcıdır. Bazı incelemelerde, romanda yer alan yanlış ya da tartışmalı bilgilerin birçok okuyucu tarafından doğru kabul edildiğini farkettim. Maalesef toplum olarak araştırma alışkanlığımız zayıf. Birçok okur Selçukluları,
“Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe.”
Bu sayfalarda ışık olsun istiyorum, yumuşak öğle sonrası ışığı. Bu kitap ölüm hakkında değil, sona eren bir hayat için duyulan hüzün hakkında. Arada fark var. Bu, sadece onun bal dolu peteği için değil, peteğin boş hücreleri için de duyulan bir hüzün, hatta o çok daha güçlü. Elimizdeki mumların dahi yanıp tükenirken hatırladıkları o petek için duyulan hüzün.