Abullabut, basübadelmevt, dilnişin, enaniyet, harfendaz, hodfuruş, hudayinabit, kelamıkibar, lâyâkıl, malayani, musanna, mültefit, peryavşan,şetaret,tahammülfersa, üvendire... ve yüzlercesi kelime ile tanışmak istiyorsanız okuyun derim.
Akraba olduğu kelimelerle beni şaşkına çeviren bir sürü kelime ile tanıştım. Severek akıcı bir şekilde okudum.
Anadolu Beylikleri ve Devleti AliyyeTarih
Puan vermedi·639 syf.·
2024 62. kitabı
Türk Tarih Kurumu'nun klasikleşmiş bu eseri, Osmanlı'nın kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar olan dönemi ele alıyor.
İlk olarak şunu belirtmeliyim: Bu eser, popüler tarih kitaplarından çok farklı. Uzunçarşılı Hoca'nın titiz akademik yaklaşımı, her sayfada kendini gösteriyor. Dipnotlar, arşiv belgeleri ve kroniklere yapılan atıflar, eserin bilimsel değerini ortaya koyuyor. Sahip olduğum eser, 1988 yılı basılmış olan 1.Cilt-5.Baskıdır.
"Osmanlı Beyliği'nin kuruluşu meselesi, tarihin en çetin problemlerinden biridir."
Bu cümleyle başlayan kuruluş bahsi, aslında kitabın metodolojisini de özetliyor. Yazar, her meseleyi şüpheci bir akademisyen gözüyle ele alıyor, efsaneleri bir kenara bırakıp belgelerin peşine düşüyor.
Kitabın en etkileyici yanlarından biri, Uzunçarşılı'nın olayları anlatırken kullandığı dengeli üslup. Ne övgüde aşırıya kaçıyor ne de yergiyi elden bırakıyor. Örneğin, Yıldırım Bayezid dönemini anlatırken:
"Bayezid'in süratli hareketleri ve ani kararları, devletin genişlemesinde faydalı olduğu kadar, bazı meselelerde de aceleciliği yüzünden zararlı neticeler vermiştir."
Bu tür dengeli değerlendirmeler, kitabı propaganda eserlerinden ayırıyor ve bilimsel değerini artırıyor.
Özellikle dikkatimi çeken bölümler:
Osmanlı Beyliği'nin kuruluş teorileri,
Gaza ve uç beyliği kavramlarının detaylı analizi,
Erken dönem Osmanlı kurumlarının oluşumu,
Balkanlardaki fetih siyaseti,
Ankara Savaşı ve sonrasındaki fetret devri analizi.
# Notlarım arasında da şu detaylar var:
Birinci el kaynaklara dayanması,
Objektif ve akademik yaklaşımı,
Detaylı dipnot ve referans sistemi,
Kronolojik akışın mükemmel kurgulanması,
Akademik dil, genel okuyucu için zor olabilir. Ana dalı, benim gibi, tarih olmayanlar için özellikle lügatla okunmalı.
Sonuç olarak, "Osmanlı Tarihi I.
Bu kitabı kesinlikle okuyun okutturun. Günümüzün kaymış Türkçesine bir nebze olsun yara bandı niteliğinde. Ara sıra açar tekrar tekrar okurum, kelimeleri (yaraları) derinlemesine aktarıyor. Ne eksik ne fazla. Mültefit olmamız dileğiyle.
Yüzüklerin Efendisi Kısım II·416 syf.·Fantastik
10/10
2022 3. kitabı
Sauron ile Saruman iki kule olsun. Düşmanı belirleyen, gören ve hazır olduğunda güç için savaşacak kuleler. Bu iki kule birbirine destek midir, köstek midir? Biri, birinin kopyası mıdır? Onu yüzük kardeşliğin üyeleri sayesinde öğrenmek mümkündür. Evet grup ayrıldı ama üyeler kendi yolunda bile kardeşliğin yararına hareket eder. Üçüncü kitapta bir bölümde bir grubun yaşadıkları anlatılırken diğer bölüm başka grubun yaşadıkları anlatılır. Böylelikle yazar, heyecanı ve merak duygusunu diri tutar. Hatta Aragorn,Legolas, Gimli grubu yol arkadaşlarını bulmak için adeta dedektif olup çıkar. (Bir an dedektif dizilerine sardığım günler aklıma geldi. :) )
Frodo'nun karanlığa karşı çıkılan yolda olgunlukla, bilgelikle kararlar almaya ve
amacı için dirayetle ilerlemeye çalışması takdir edilesidir.
Sam karakterinin tedirgin ve tetikte olmasıyla da, okuyucunun nabzı biraz yüksekte tutulur. Biraz yüksek desem bile, belli bir çizgide ilerler. Olayların heyecanı sona doğru ise iyice yükselir.
Çünkü son bölümlerde, yazarın kitabını kapatacak okuyuculara layık olduğunu hissettiğini (mükemmelliyetçiliğini, eleştirel yanını) sezdim.
("Kapat şu kitabı artık; daha fazla okumamıza gerek yok" (sayfa 385) )
Ne mi olur? Ondan sonraki bölümler adeta devleşir.
● Betimlemeler de kitabın kurgusu kadar büyük emek kokuyor.
● En sevdiğim kelime mültefit oldu.
● Gelelim bazı karakterlere:
ᴥ Boromir, Ak Kule'nin Yüksek Muhafızıydı, Başkumandandı.
ᴥ Faramir, Gondor'un reisi, komutanı oldu. Boromir'in kardeşi. Âli ve saygıdeğer biri. "Bu zorlu günler beni insanların sözlerini ve yüzlerini muhakeme etme konusunda yetkin kıldı."
ᴥ Solucandil: (*Spoiler: Fısıltısı hep kulağınızdaydı, düşüncelerinizi zehirliyor, yüreğinizi soğutuyor, elinizi kolunuzu zayıflatıyordu. Maske yırtıldı, görebilen gözler için.)
ᴥ
1968-80 arası Sovyet ideolojilerine karşı mültefit tavırlar takınan, fakât haddizâtında ahım şahım terörist olan ve öğrenci kisvesi içine giren kişilerin Ertuğrul Dursun Önkuzu'yu şehit etmesi, fakülteleri karıştırması ve özerk bölgeleri cephane bellemesi karşısında yükselen milliyetçi harekatı konu alan, taraflı yazıldığı için adı pek duyulmayan bir romandır. O zamanlar bile "dilsiz şeytan" olan ortacılar bugün sol ile muayede edip objektif bir kitap olmamış, okumaya değmez diyor. Hoş, o zamanın solu bu zamanın soluna binaen çok daha milliyetçi kalıyor ama hangi milletin milliyetçisi orası meçhul.
