İmam gazâli gençlik çağından beri hakikati nasıl araştırdığını, taklidî akıdelerden kurtulup ve açık bilgilerden bile şüpheye düşecek derecede bu uğurda titizlik ve ifrat gösterdiğini anlatmaktadır. Hakikati araştıranların “ilm-i kelâm alimleri, Bâtıniyye fırkası, felsefeciler, ve mutasavvıflar” diye 4 grupta toplanmıştır. Bunları hepsini tetkik etmiştir özellikle felsefe ile bâtınilerin ta’lim mezhebi üzerinde etraflıca durarak bunları tahlil ve ağır bir tarzda eleştirmiştir. Gazali tasavvufu hem kitaplardan ve ehlinden tetkik ve tahkik ederek öğrenmiştir. Gazali zahidane bir hayat yaşamak suretiyle nefsinden bizzat müşahade eylediğini ve bu mevzuda “ yeryüzünde nübüvvet ışığında başka aydınlanacak bir şey olmadığını” tasavvufun kalbi tamamiyle yaradandan gayri her şey ile temizlemek, yalnız allahı anmakla meşgul olduğunu anlatmıştır. Gazâli aklin idraki haricinde kalan şeyleri idrak etmenin ancak nübüvvet yolu ile mümkün olacağını belirtmiştir.