Çok sevdiğim yazarların başında gelen Sabahattin Ali, bu eserinde arka plana aşk ve evlilik üzerine bir hikaye koysa da; aslında odaklandığı şey o dönemdeki toplum ve yaşayış biçimleri... Ömer adlı karakterimiz, arkadaşı Nihat ile vapur yolculuğundayken genç bir kızı görür ve çol etkilenir. Daha sonra akrabası olduğu ortaya çıkan aileden, kızın adının Macide olduğunu öğrenir. Macide hem kendisi hem de sesi çok güzel olan bir kızdır ve ailesinin akrabalarına yaptığı yardımla, akrabalarının yanında kalmakta ve konservatuvar okumaktadır. İkili kısa süre sonra birbirlerini tanırlar ve bu tanıma giderek bir sevgiye dönüşür. Evet birbirlerini severler; fakat birbirlerini çok da tanımadan evlendikleri için zamanla sorunlar başlar. Birbirlerine çok zıttırlar ve dünya görüşleri farklıdır. Bunda Macide'ye karşı hisleri olan Bedri'nin ve maddi anlamda geçinememenin de etkisi vardır.
Sabahattin Ali, bu aşk öyküsünün altında aslında toplumun durumunu çok başarılı gözlemlemiş ve önemli bir kesit yansıtmıştır. Toplum, koşulları itibariyle insanlar üzerindeki baskısını arttırmaktadır. Ve mental anlamda güçlü olamayan insanlar bu baskıya boyun eğerler, değişirler. Kitapta net deneyimlediğimiz gibi, toplumsal koşular ve baskılarla iyi bir insanın içinden bile bir "şeytan" çıkabilir, her şeye yabancılaşabilir ve kendi çılarını ön planda tutar. Ali, bu romanında toplumu gözetlerken milliyetçi, sağcı ve turancı insanları negatif yönleriyle gözler önüne sermiştir. Onların aksak yönlerini anlatmıştır.
Hüseyin Nihal Atsız'ın hakkında yazdığı acımasız bir yazıyla kendisini mahkemelerde bulan Sabahattin Ali, bu konuda çok çekmiştir. "İçimizdeki Şeytan" ile başlayan dönemde tüm eserleri incelenir ve halkı kışkırtma düşüncesiyle eserleri yasaklanır. Yazarın görüşlerinin doğtu olduğunu
Memleket Meseleleri
Nurettin Topçu’ya ait olan bu eserin bir bölümünün tafsilatlı mütalaası olup umumi bilgileriyle başlayacağım incelememde kimi alıntılar da paylaşarak üzerinde bir miktar tefekkür ederek ilerleyeceğim. Bunun için evvela şunu söylemem gerekiyor; hani kitap okuyan insana duyulan bir saygı vardır ya; hakiki kitaplar okuyan ve bunu idrak ederek, şuurunu çalıştırarak sürekli işleyen zihinlere bir hayranlık duyarız. Kitap okuyan adama duyduğumuz bu hayranlığın altını dolduran hakikatli bir kitaptır Ahlak Nizamı; düşünen, düşündüren, düşündürmeye de sevk eden ve insanı bir değişime sevk eden hiç değilse bu iştiyakı sağlayan kıymetli bir kitaptır. Memleketin her ferdinin okuması gereken nitelikli kitaplar arasında bulunan Ahlak Nizamı; kendini beyaz yakalı kesimden sayan insanların yücelttiği kimi kavramların kof bir cevizin içindeki kurt gibi yiyip bitirici yanını göstermesi bakımından Ali Şeriati düsturunu gösteriyor; “Sizi rahatsız etmeye geldim.”
Kitap dört ana bölümden müteşekkil. Bunlardan birinci bölümde; yirmi temel başlık bulunmakta ve genel anlamda memlekete dair esasları incelediğini görüyoruz. Bunlar; maarif, basın, sanat, adalet, ekonomi ve ahlak gibi konular.
İkinci bölümde; İslam, inanç, kapitalizm ve komünizm konularını irdeliyor.
Üçüncü bölümde; Yahudilik ve İslam davası üzerinde durarak Yahudiliğe bilinçli ve bilinçsiz hizmetlerimizden söz ediyor.
Son bölüm olan dördüncü bölümde ise; bilhassa komünizmi didik didik ederek masonluktan hiçbir farkını görmediğini ve nasıl mücadele edileceğini, Hristiyan alemiyle bu ideoloji karşısında birlik olmak gerektiği çağrısında bulunuyor.
Ahlak Nizamı
Bir buçuk asırdan beri yapılan inkılapların her biri bir şekil değiştirmeden ibaret kaldı. Her inkılabın kahramanı, milletin yaralı vücuduna yarayı örten yeni bir boya