Muhammed Yusuf Doğru
@myusf84
Dicle Ü.-Diş Hek. | İslami İlimler | din felsefesi |
Edebiyat, bilim ve tarih
Şuursuz medenileşme özentiliği
Fatih-Harbiye’yi elime aldığımda, sadece iki semt arasında gidip gelen bir tramvayın değil, aslında modern insanın zihnindeki o bitmek bilmeyen otoyolun hikâyesini okuyacağımı biliyordum. Peyami Safa, bu romanda Neriman’ın şahsında hepimizin içinde bir yerlerde gizli olan o "başkası olma" arzusunu o kadar net deşifre etmiş ki, kitabı bitirdiğimde kendimi aynada kıyafetlerimi değil, ruhumu kontrol ederken buldum.
Yazarın İstanbul’u bir dekor olmaktan çıkarıp birer karakter gibi kurgulaması muazzam. Fatih; sükûnetin, ud sesinin ve Faiz Bey’in vakarının sindiği bir iç kale gibi. Diğer yanda ise Harbiye; ışıltılı vitrinleri, caz müziğinin hırçınlığı ve Macit’in yüzeysel şıklığıyla bir serap merkezi. Neriman’ın bu iki dünya arasındaki gidiş gelişleri, aslında kültürel bir şizofreninin izdüşümü. O meşhur tramvay hattı, sadece fiziksel bir mesafe değil; bir kadının kendi geçmişi ile hayalini kurduğu, ama aslında hiç ait olmadığı o parıltılı gelecek arasındaki uçurumu temsil ediyor.
Beni en çok etkileyen detaylardan biri, romandaki o "Rus kızı" hikâyesinin Neriman üzerindeki sarsıcı etkisi oldu. Peyami Safa burada çok ince bir psikolojik manevra yapıyor; bir başkasının felaketini izletmek, insanın kendi uçurumunun kenarından dönmesi için en etkili ilaçtır mesajını veriyor. Şinasi’nin o sabırlı ve biraz da hüzünlü bekleyişi, aslında köklerimizin bizi ne kadar uzağa gidersek gidelim sessizce beklediğinin bir kanıtı gibi. Macit ise sadece bir vitrin mankeni; Neriman’ın içindeki o "yeniye duyulan açlığı" besleyen ama ruhunu doyurmayan bir gölge.
Romanı kapatırken şunu düşündüm: Neriman sonunda Fatih’e, yani özüne döndü evet, ama bu bir yenilgi mi yoksa bir uyanış mı? Safa’ya göre bu bir uyanış. Çünkü taklit ederek elde edilen her kimlik, bir yerden sonra insanı yurtsuz
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Zira nihayet, ferdin seciyesi, diğer fertlerle münasebetine göre değişsen canlı ve mütehavvil bir şeydir ve birçok hallerde karşısındali seciyenin makûdu olmaya mahkûmdur.
Izdırabın verdiği intibah zamanlarında, kendi kendini aldatmak, başkalarını kandırmak kadar basit değildir ve insan kendi içindeki adaletten ürkmeye başlar.
Her olayın kadere bağlı olduğunu
onaylamaktansa <atom> çarpışmasını kabul
ederdim.
