8/10
2026 30. kitabı
McDaragh ailesinin üç kuşağının hayatına eşlik ediyoruz 'Çitkuşu'nun sayfalarında. Kurgunun İrlanda'da geçiyor olması sizi yanıltmasın, hepimizin hayatından kesitler var bu hikâyede, bir nevi bazılarımızın hayatlarının simülasyonu gibi.
Nell'in bence çok çarpıcı giriş bölümüyle başlıyor kitap. Nell: Carmel'in kızı, Carmel, Carmel'in annesi Terry, Carmel'in kız kardeşi Imelda, Carmel'in babası Phil; Phil McDaragh, şair. Nell ve Carmel'in ağzından ve kısacık bir bölüm Phil'den dinliyoruz yıllar içinde yaşananları. Aile dinamikleri, genetikten miras kalanlar, aile içinde yaşanan zor anlar -parçalanmış aile hissiyle gelen: herkesin ailesi gibi olamama durumu. Baba ayrılığı sonrası Carmel'in yaşadığı travmanın -çünkü küçükken ilişkileri öyle iyi ki- hayatına ve pek tabi ebeveynliğine yansımasına şahit olup bazen kızıp bazen sarılıyoruz ona. Nell'in hiç tanımadığı dedesi Phil'in şiirlerine hayranlığı ve ona yakınlığı kişilerin davranışlarının her birey üzerindeki farklı yansımasının kanıtı gibi. Tüm bunlara ek, akıp giden kurgunun yanınsa Anne Enright'ın Phil'in ağzından yazdığı şiirler okuma zevkini daha da artırıyor.
Ezcümle, hayattan anlar var bu kitapta: anne kaybı, babanın bir anda terk edişi, ebeveyn ilişkileri, kız kardeş olma, anne olma, evlat olma, torun olma, ikili ilişkiler, ayrılıklar, kavuşmalar, gökyüzü, çiçekler, kuşlar... Mutlu anlar olduğu kadar acılar da var ama asla ajite edilmeden, olduğu gibi. Ve Çitkuşu'nun en sevdiğim yanlarından biri üç kuşak boyunca yaşananlar değişmeyecekse de hatırlananların herkes için farklı olması, herkesin aynı durumu ya da olayı farklı bir yerinden yakalaması oldu; hepimiz için öyle değil mi zaten?
Sevdim Çitkuşu'nu; Nell'in hayatına tanık olmayı, Carmel'in yaşadığı ikilemleri, Phil'i asla anlayamayıp Terry için üzülmeyi,
Kuşçu şair
Narsist bir şairin 3 jenerasyonun kadınlarına armağan ettiği travmanın öyküsü Çitkuşu.
Benim Anne Enright’ın okuduğum ilk kitabı. Her ne kadar yavaş ilerlese de karakterlerin gelişmeye başlamasıyla insanın ilerleme isteği uyandırdığı bir kitap açıkçası. Yazarın kalemine alışma sürecinde biraz zorlandım. İster istemez aynı coğrafyanın yazarları olduğu için Sally Rooney ile kıyasladım ancak bunun yazara haksızlık olduğunu düşünüyorum bitirdikten sonra.
Kitap üç ana karakter; torun Nell, anne Carmel ve dede Phill üzerinden anlatılmaktadır. Her ne kadar Phil ile ilgili tek bölüm olsa da ana hikaye onun az ünlü bir şair ve istismarcı bir kadın avcısı olması üzerinden şekillenir. Beni çok rahatsız eden bölümlerden biri Carmel’in annesi kanser hastasıyken Phill’in saatimi çaldın diye eve resmen baskın yaptığı sahne (Nell sonrasında dedesinin bir röportajında saatin kolunda olduğunu görecektir.), Phill bölümünde porsuk ve köpek dövüşü yaptırılan bölüm ve sonuncusu ise Carmel’in Nell’i dövdüğü bölüm oldu.
Nell’in dedesi Phill ile hiç karşılaşmamış olsa da onun daha kötüsü bir istismarcı ile birlikte olması da maalesef geçmişten gelen travmalar kaynaklı.
Ben aradaki şiirleri çok sevmedim ama bunun sanırım en büyük nedeni ise Türkçeye çevrilmiş olmaları. Kendi dillerinde kuvvetle daha etkileyicilerdi. Tabii bu benim kendi görüşüm.
Bir de kitap içerisine konu alınan kuşları araştırmak, tiplerini görmek çok keyifliydi. Bir de İrlanda’da yer alan kuşların çoğunluğu avuç içine sığabiliyormuş.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İrlandalı yazar Anne Enright 'tan okuduğum ilk roman Çitkuşu.
İrlanda edebiyatında özellikle kadınlar yazarlardan müthiş kitaplar çıkıyor. Bundan iki önce okuduğum Emilie Pine,daha önce okuduğum Edna O'Brian,Maggie O'Farrell, James Joyce geleneğini kendi kuşakları içinde güzel devam ettiriyorlar.
Çitkuşu ufak tefek ama sesi çok gür çıkan bir kuşmuş. Kadınları tarif ederken her halde kullanılabilecek en güzel benzetme. Tıpkı bu romandaki kadın karakterler gibi.
Kitaba adını veren "Çitkuşu" simgesi, Phil’in kızı Carmel için yazdığı ünlü bir şiirden gelir. Çitkuşu doğada çok küçük, kırılgan görünen ama aslında oldukça dayanıklı ve kendi alanını koruyan bir kuştur. Romandaki kadınlar da tıpkı bir çitkuşu gibidir; erkeklerin bencil dünyasında terk edilmiş, hırpalanmış ama her şeye rağmen kendi şarkılarını söyleyerek hayatta kalmayı başarmışlardır.
Roman hem kahraman hem de tanrısal anlatıcılı. Yaşananları anne Carmel,kızı Nell ve az da olsa dede Phil'den dinliyoruz. Doğrusal bir anlatımı yok kitabın. Her karakterin gözünden yaşananları ,duyguları okumak romanı çok dinamik kılmış. Bir olay metni değil bu. Daha çok karakterlerin iç dünyaları üzerine kurulmuş anlatı.Kuşaklararası travma,dil,anne-kız ilişkisi romanın ana temaları.
Dede Phil,hikayenin merkezindeki "görünmez" güçtür. İrlanda'nın çok sevilen, karizmatik bir şairidir ancak özel hayatında bencil ve yıkıcı bir babadır. Karısı Terry amansız bir hastalığa yakalandığında onu ve çocuklarını terk edip Amerika’ya kaçmıştır. Yarattığı enkaz, kendisinden sonraki tüm kadınların hayatını şekillendirir.
Hatta hiç tanımadığı torunu Nell'in de.
Bir erkeğin bencilliği ve bir aileyi terk edişi, yıllar sonra torunu Nell’in ikili ilişkilerindeki güvensizliklerine kadar sirayet eder. Travmanın genetik bir miras gibi nesilden nesile
Kitabın ana karakterleri geçmişte Tilly, günümüzde ise Nina…
-Hayal ettiği gibi bir evlilik yaptığını düşünen Tilly, kocası Jasper’ın gerçek hhyüzüyle tanıştığında artık çok geçtir. Büyükbabasıyla mutlu hayatından sonra Jasper’ın kaoslu, gizli hayatı bütün umutlarını yok etmiştir. Yaşadığı talihsiz olay, onu Avustralya’da Kor adasında yaşamaya mahkum eder. Adadaki büyük hapishanenin müdürü Sterling’in kızı Nell’e mürebbiyelik yapmaya başlar. Fakat geçmişindeki suçun vicdan azabı peşini bırakmaz. İşlemediği suçun günahını başka bir suç ile temizlemeye çalışır. Fakat, uğruna hayatını koyduğu gerçekler karşısına teker teker çıkmaya başladığında büyük bir yalanın içinde olduğunu farkeder.
-Nina, büyükannesi Elaonor’un (Nell) yıllar önce Kor Adası’ndaki evini satın alır. Büyükannesinin 100 yılı aşkın süre önce küçük yaşta yazdığı günlüklerini bulur. Okudukları ile geçmişine ait gizemi çözmeye başlar.
Film tadında su gibi akıp giden bir kitaptı. Karakterlerle bağ kurabileceğiniz, acaba sonraki sayfada ne olacak diye sayfaları çevireceğiniz akıcılıkta.
Sıkılmadan okuyabileceği kitap arayan arkadaşlarıma tavsiye ederim.
Beni Geride Bırak - K. M. Moronova
Herkese selamlar
Nasılsınız, neler okuyorsunuz ?
Bugün sizlere öyle çok da herkese hitap etmeyecek ama ilgilisinin de severek okuyacağı bir kitap ile geldim.
Kitabın yorumundan önce konularından bahsetmek daha uygun olacaktır.
*Dark romance
*Askeri kurgu
*+18
*düşmandan aşka
* dram & romantik
Bu tarzda okumayı seven biriyseniz ve okuduğum sahneler beni rahatsız etmez diyorsanız mutlka inceleyin derim.
Benim yorumuma da gelecek olursak; kitabı genel hatlarıyla düşündüğümde sevdim sevmedim diyemem ama hepsi olmasa da beni rahatsız eden kısımları da vardı.
Özellikle kitabın ilk bölümlerinde Bones'in Nell time katılmasın diye arkadaşlarının önünde yaptığı işkence(sadece işkence değil ama daha farklı adlandırmak istemiyorum!) kısımlarını okumak beni biraz rahatsız etti. çünkü her ne kadar onu aralarına almak istemeseler de bu biraz fazlaydı.
Ayrıca Nell gerçekleri öğrendiğinde ( timini kimin öldürdüğü kısımdan bahsediyorum spoiler olmasın!) daha farklı ve belki de sadakati bir kenara bırakarak daha büyük bir tepki vermeliydi.
Ve son olarak da kitabın tek kitaba sığdırılması belki de olayları daha çok etkilemiştir. Bunların dışında ise kitabı cidden sevdim. Birçok olumsuz yoruma rastladım eminim ki sizler de görmüşsünüzdür ama her kitap okuyucusunda farklı izler bırakır. Herkes her kitabı sevmek zorunda değil.
Alıntılarını ise ayriyeten paylaşacağım.
Beni Geride Bırak 
K. M. Moronova
Beni Geride Bırak K. M. Moronova
1890 yılında yaşanan olay 122 yıl sonra açığa çıkıyor. Tilly, kısa sürede aşık olduğu Jasper ile evlenir ama evlendikten sonra bir anda her şey kabusa dönüşür. Tilly ile Jasper'ın ilişkileri gittikçe kötüleşir ve Jasper hakkındaki korkunç gerçek ortaya çıkar (Aldattı) ve kıyamet kopar. Kocasının ve aşığının ölümüne sebep olur Tilly. (Jasper, Tilly'e çok çektirdi) Avusturalya'da bir cezaevi müdürünün kızına mürebbiyelik yapmaya başlar. Tilly ile Nell gayet iyi anlaşırlar, daha sonra Tilly ile Nell'in babası Sterling arasında yakınlaşma meydana gelir, birbirlerine aşık olurlar. Belli bir zaman sonra bazı olaylar yaşanır ve bazı sırlar açığa çıkar. Tilly ve Sterling arasındaki ilişkinin sonu beni çok mutlu etti. 2012 yılına döndüğümüzde Nina'nın da mutluluğu bulmasına sevindim. Kitap güzeldi, daha çok 1890 yılındaki hikayeye vakıf oldum. Kitaba puanım 9/10