Bora Kasap
@neutrinora
Psikoloji, Felsefe, Metafizik, Bilim, Oyun
anitsayac.com
1989
99 okur puanı
Ocak 2025 tarihinde katıldı
Nesne yönelimli ontolojiye göre, nesneler bir anlamda Aristoteles'çidir. Nesne yönelimli ontolojiyle ilgili hoş olan şey, Aristoteles, Gazali, Husserl ve Zubiri gibi gözden kaçan felsefeleri yeniden biçimlendirmesidir. Aristoteles'çi bir nesne nedir? Yeni başlayanlar için: Maddeci olmayandır. Ekoloji konusundaki çalışmamın ilk aşaması, Doğa yoksunu ekoloji ise bu çalışmada madde yoksunu ekolojidir. Üstelik aynı sebeplerden dolayı. Ahşap gördüm, atomların fotoğraflarını gördüm, difüzyon odalarında bulutlar gördüm, dalga paketlerinin çizimlerini gördüm. Kesinlikle... Peki ama daha önce hiç madde gördüm mü? "Madde" denen şeyin Doğa denilen veya Noel Baba denilen şey gibi olduğunu düşünmeye başladım - çocukları üzmemek için ona inandığınızı söylemek zorundasınız. Bu yüzden, Mr. Spock "biçimi olmayan madde" bulduğunu iddia ettiğinde, ne yazık ki yanılıyor."
Bu duruşun, bilime muhalefet etmeyi desteklediğini düşünerek beni yanlış anlamayın. Hiç de öyle değil - bu duruş; çağdaş bilimi, Percy Shelley'nin açıkça belirttiği gibi, "bildiğimiz şeyi hayal etmek" için felsefeye dahil etmeye çalışır." NYO, çağımızın en ilerici üç bilimsel görüşüyle; görelilik, ekoloji ve kuantum kuramıyla başa çıkmaya muktedirdir. Basitçe, ontolojiyi bilimciliğe bırakmamalıyız. Aksi halde, New Age Headshop'lara, indirgemeci bir atomizmi varsayan lav lambası ontolojisine kalırız.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Evlilik, hukukumuz tarafından tanınan tek fiilî esarettir. Her evin kadını dışında yasal hiçbir köle kalmamıştır.
Lynn Margulis ve diğerleri tarafından keşfedildiği haliyle, simbiyozu [ortakyaşam] düşünün. Simbiyozun bir özelliği de yaşam formlarının sadece yanı başımızda yaşamadığı gerçeği olan endosimbiyozdur: Onlar içimizdedir, öyle ki birçok seviyede ev sahibi-parazit ayrımı çöker. Mitokondrilerimiz, oksijen olarak adlandırılan kendi çevresel felaketlerinden, afetlerinden saklanan simbiyonlardır [ortakyaşar]. Birçok hücre duvarı, birtakım antik simbiyotik eşleşmelere işaret edercesine çifttir. Diğerleri büyük ölçüde bizizdir: Ya da şair Rimbaud'nun söylediği gibi, "Ben bir başkasıdır". Fenomenolojik olmayan (yani, deneyime bağlı olmayan), bir mikroskobun dünya dışı bir seviyeyi doğrulayabileceği bir düzeyde kendimize yabancıyız. Bir başkası işte bu kadar yakındır. Ekoloji, yakınlıkla ilgilidir.
Reasons and Persons'ın ortalarında, bu yapıtında örneklendirdiği Oxbridge faydacılığının azarlayıcı rasyonel üslubuyla kıyaslandığında şaşırtıcı biçimde kişisel olan etkili bir pasajda Parfit şöyle yazar:
(Benliğin olmadığı) Hakikat bunaltıcı mı? Bazıları öyle bulabilir. Ama ben onu özgürleştirici ve teselli edici buluyorum. Varlığımın öyle ("fiziksel ve psikolojik süreklilikten ayrı, daha derin ya da ya-hep-ya-hiç olması gereken bir gerçek") olduğuna inandığım zaman, kendime mahkûm olmuş gibiydim. Hayatım, her yıl içinden daha hızlı geçtiğim ve sonunda karanlığın olduğu cam bir tünel gibiydi. Bakış açımı değiştirdiğimde cam tünelimin duvarları ortadan yok oldu. Artık açık havada yaşıyorum. Benim yaşamımla diğer insanların yaşamı arasında hâlâ bir fark var. Ancak bu fark daha az. Diğer insanlar daha yakın. Kendi hayatımın geri kalanı hakkında daha az, başkalarının hayatları hakkında daha fazla endişeleniyorum.
Tuhaflık ve ironi, Søren Kierkegaard'ın etkileyici bir fikrini uyarlarsak, "Hipernesnenin içindeyken her zaman kabahatliyizdir," gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Hiçbir şey yapmamak açıkçası hiçbir şey değiştirmeyecektir. Bir Prius mu kullanıyorsunuz? Neden olmasın (ben kullanırım)? Fakat bu uzun vadede sorunu çözmeyecek. Oturmuş Prius sürücülerini mi eleştiriyorsunuz? Bunun hiç de yardımı dokunmayacak. Ya bir halk ordusu kurarak devlet kontrolünü ele geçirmek? Yeni toplumun küresel ısınmanın üstesinden gelmek için yeterli zamanı ve kaynağı olacak mı? Güneş panelleri mi? Enerji üretmek için çok fazla enerji harcıyorlar. Nükleer enerji mi? Fukushima ve Çernobil yetmez mi? Fosil yakıtlarının tümünün kullanımından vazgeçmek? Böyle devasa bir geçişe hazır mıyız? Her pozisyon "yanlıştır": Her pozisyon, özellikle de her şeyden daha iyi bildiğini düşünen çokbilmiş kinizm dahil olmak üzere.