Bazen Leyla, Anne'nin neden zahmet edip onu doğurduğunu merak ediyordu. Artık şuna inanıyordu: Bütün sevgilerini, zaten sahip oldukları çocuklara verip tüketen ana-babaların, yeni çocuk yapmalarına izin verilmemeliydi. Haksızlıktı bu.
Ülkenin en önemli tarihçilerinden olan İlber Ortaylı'nın okuduğum ilk kitabıydı. Beklentilerim yüksek başladım. Yaklaşık 100 yıllık bir süreyi 250 sayfaya sığdırmaya çalışmış. Bütün bölümler üstünkörü anlatılmış, hiçbirine dair net bir bilgiye ulaşılamıyor gibi hissettim. Başlangıç kitabı olarak bile önerebileceğimi sanmıyorum. Maalesef yeterli bulmadım.
Türkiye yenikti, bitkindi ama herhangi bir Ortadoğu veya koloni ülkesinde olmayan bir özelliği vardı; eski bir devletin ve askeri bir toplumun yüksek ve hızla örgütlenme niteliği...