Ey ġamından gice gündüz zār u giryān olduġum
Gülşen-i kūyında bülbül gibi nālān olduġum
Hey yolında cān virüp ḫāk ile yeksān olduġum
Çünki terk itdüñ beni var indi ḳurbān olduġum
Bezm-i ġamda rūz u şeb ney gibi nālān olduġum
Şemʿ-veş tā ṣubḥa dek sūzān u giryān olduġum
ʿAşḳ ile Mecnūn-ṣıfat dillerde destān olduġum
Hep senüñçündür benüm yolında ḳurbān olduġum
II
ʿĀlem içre Ādem’üñ Havvā’ya meyl ü vuṣlatı
Bunca maḫlūḳ ile bu ẓulmet-serānuñ kesreti
Mihr ü māhuñ gerdişi mülk-i cihānuñ zineti
Hep senüñçündür benüm yolında ḳurbān olduġum
_Asıl mesele, şimdiye dek kimsenin görmediğini görmek değil fakat daha çok şimdiye dek kimsenin düşünmediği bir şeyi düşünmektir. Dolayısıyla bir filozof olmak, doğa bilimcisi olmaktan çok daha fazla şey talep eder.
_Orta çağlar bize tecrübe etmeksizin düşündüğümüzde nereye gideceğimizi gösterdi. Yaşadığımız yüzyıl da düşünmeksizin tecrübe ettiğimizde nereye gideceğimizi ve gençlerimizin eğitimini fizik ve kimya ile sınırlamanın ne gibi sonuçlar doğuracağını gösterecek.
_Akılsızlık, insanı hayvanlar düzeyine indirir.
_Goethe : Bir şeyin ne kadar kolay olduğunu, iyice düşünüp kavrayan bilir.
_Beyinsiz(akılsız) düşünen varlık, midesiz hazmeden bir varlıktan farksızdır.
_Bilgi ve yargının el ele gittiği hakiki irfan ve terbiye ancak az kimsede gerçekleşebilir ve daha da azı onu özümseyip hazmedebilir.
_Seneca : Eğer her şeyi kendinize tabi kılmak istiyorsanız o zaman akla tabi olun. Ve ben de buna ilave ediyorum: gerçek hayatta başkalarından üstün olmanın temel şartı düşünceli olmak, bir başka deyişle, kavramlara uygun olarak çalışmaya koyulmaktır.
_Soyutlama, her yöne çekip çevrilecek bilginin daha kolay kavranması için faydasız yükün atılması ve bunun sonucunda bilginin işlenmesi ve bilgimizde içerilen öncüllerden sonuçlar çıkarmaktır.
_Zaman, deruni(içsel) ve harici(dışsal) kavrayışı ile birlikte baştan sona bütün bilincimizin formudur. Öte yandan kavramlar soyutlama ile ortaya çıkmıştır ve her türlü münferit(tek) şeyden farklı olan tümüyle genel tasavvurlardır.
_Her çareye, her ayrıcalığa, her üstünlüğe derhal yeni mahzurlar veya köstekler musallat olur. Bünyesinde bir gedik açarak ona nüfuz eder.
_Her yanılgı, er veya geç mutlaka zarar verir ve yanılgı ne kadar büyükse bu zarar da o kadar büyüktür. Ferdi yanılgısında ısrar eden, çoğu kez ağır bir bedel