Oğuz Atay'ın en popüler eseri olan Tutunamayanlar ile geldim. Bu kitabı aslında ikinci okuyuşumda tamamladım. İlkinde yarım bıraktım çünkü bir şeyleri sindirmem gerekiyordu. İkincide daha istikrarlı bir şekilde okudum ve bitirdim. Bence ilk olarak neler olup bittiğini sindirmek ve daha sonra Turgut'un duygu dünyasından hayata bakmak gerekiyor.
Tutunamayanlar'da Turgut Özben ve *ntihar eden arkadaşı Selim Işık'ın bu hayata ayak uyduramayan dünyalarına tanıklık ediyorsunuz. Turgut, hayata tutunamayan arkadaşı Selim *ntihar ettikten sonra psikolojik sorunlar yaşamaya başlamış ve hayalî arkadaşı olan Olric ile Selim'in *ntiharına ışık tutmaya çalışmıştır. Bu dönemde tabii ki Turgut'ta bir sorgulama içine girmiştir. Aslında o da bir tutunamayandır ve Selim'den kalan yazılar onun bunu keşfetmesini daha da kolaylaştırmıştır.
Roman ayrıca üstkurmaca bir metindir. Postmodern teknikler kullanıldığı için bildiğimiz romanlar gibi belli bir zaman akışı yok ve bilinçakışı tekniği kullanılmış.
Biliyorum birçok kitabı kesin okuyun diyorum ama bunu da kesin okumalısınız. İlk başlarda zorlananlar olacaktır ama üstüne gitmeye değer. Okuyanların düşünceleri neler peki?
Muhteşem Benzetmeler
Türkçe'nin, bu zengin dilin bütün olanakları en iyi şekilde kullanan büyük yazar kesinlikle Ahmet Hamdi Tanpınar.
Yaşar Kemal okurken bir anavarza çiçeğinin 10 sayfa kadar betimlenişini sıkılmadan, zevk alarak, her sayfasını heyecanla açarak okuyordum, aynı şeyi Huzur'u okuyunca da hissediyorum. Sayfalarca Mümtaz'ın ruh halini sıkılmadan okuyabilirim.
Ahmet Hamdi bunu o kadar güzel ve okuru başka yerlere doğru götürerek yapmış ki bir yerden sonra başladığın yer ile bitirdiğin yer farklı olmasına rağmen o aradaki kopukluğu asla anlamıyorsun.
Kitap her bir bölüme bir kişi ile başlar. İhsan, Nuran, Suat ve Mümtaz arasında gelişir olaylar.
İlk bölüm İhsan'ın hastalığı ile başlar. Mümtaz, İhsan'a borcu olduğunu bildiği için onunla ilgilenir, yanında olmaya çalışır. Üstelik bu borç maddi değil manevi bir borçtur. Ailesini kaybettikten sonra İhsan'ın onu büyütmesi, evladı gibi sevmesinin borcudur. Mümtaz bunları bilerek hareket eder ve İhsan'a elinden gelen herşeyi yapmaya çalışır. Üstelik bunları yaparken özlem duyduğu, hiç aklından çıkmayan, bir daha sesini duyamayacağı belki de asla karşılaşamayacakları Nuran'a olan özlemini bile erteler.
Nuran, Mümtaz'ın içinde derin yaralar açıp gider. Mümtaz için Nuran gittikten sonra hayat anlamsız olur. Onunla gittiği yerlere gider, onun sevdiklerini aklına getirir, o olsaydı o an neler yapabileceğini, onun yüzündeki saf gülümsemeyi nasıl yakalayıp zihnine kaydedebileceğini düşünür. Ama bu olmaz, olamaz. Nuran bir kere gitmiştir hem de hiç gelmemek üzere.
Huzur'u bulmaya çalışır İhsan. Bunu küçüklüğünden beri yapar. Babasının ölümü ve ağacın dibine gömülmesi zihninde asla silinmeyecek şekilde durur. Bu belki de benliğine işlemiştir İhsan'ın. Hep o anı, babasının vurulup ardından alelacele ağacın dibine gömülmesini düşünür. Çok
Reklam
Tutunamayanlar
Turgut bir gün trende, bir gazeteci ile tanışır. Gazeteciye arkadaşı Selim'in yazdığı ansiklopediden ve kendi tuttuğu metinlerden söz eder. İsimleri değiştirilmek suretiyle ona, bunları yayınlamasını söyler ve gazeteye bir mektup gönderir.
Turgut Özben, evli, iki çocuk babası bir mühendistir. Üniversite arkadaşı Selim’in gazeteden intihar haberini okur. Eşi Nermin'e üzüntüsünü dile getirir. "Selim nasıl intihar eder?" diyerek, olayları sorgulamaya başlar.
Sonra taziye ziyareti için Selim’in annesi Münevver Hanım'ın yanına gider. Münevver Hanım, Selim ile Turgut'un dostluğunu bildiğinden, Selim'in ölmeden önce tuttuğu metinleri okuması için Turgut'a verir.
Bu metinler çok katmanlı yapıdadır. Başta hiçbiri, birbiriyle hiç alakası olmayan metinler gibidir. Ama aslında bu metinler birbirini tamamlayan motiflerdir.
Neyse.. Turgut başlar okumaya.. Metinlerde Süleyman Kargı ve şarkılardan bahsediliyordur. Bu kez, şarkıların içeriğini merak eden Turgut, Süleyman Kargı’nın kapısını çalar. Ona şarkıları sorar.
Süleyman Kargı'dan şarkıları Selim'in yazdığını ve şarkının açıklamalarını - Selim’in isteği üzerine- kendi kaleme almış gibi göstermesi istediğini öğrenir.
Şarkılar'a gelirsek.. Dün, Bugün,Yarın başlığı altında kaleme alınmıştır. Bu ilk dört şarkıda çocuk Selim’in kişiliğini oluşturan, ileride kendisini gerçekleştirmesine ket vuracak olan öğeler vardır. Son şarkıda ise Selim’in topluma yabancılaşarak tutunamayan oluşunun nedenleri topluca değerlendirilmiştir. Selim, aslında şarkılarda, anlatmadan anlaşılmak istemiştir.
Ayrıca yazara göre, Selim’in bir küçük çocuk olarak evde, okulda, sokakta sistemli bir kişiliksizleştirmeye uğratılmış olması, tutunamayışını bağışlatan sebeplerin başında gelmektedir. Şarkılardan kafası karışık, doğu ile batının
HAYATIN VE HAYATTAKİLERİN SAHTELİĞİNE TUTUNAMAYANLAR...İnceleme
"Bir kere doğduk, yaşayacağız." demişti, Selim Işık. Madem yaşayacağız mecbur bir şeylere Tutunacağız...
En çok alıntısı yapılan kitap olmakla beraber, en çok yarım bırakılan kitaplar arasında birinci sırada. Kasvetli, ağır, konudan konuya atlayışı, dili ağır gelse de okuduğum hiçbir kitabı yarım bırakmadım bugüne kadar. Ağır derken, sadece biçimsel ve üslup olarak değil, içeriği bakımından da ruha fazlasıyla ağır bir kitap. Zaten kitap hakkında bir alıntıda şu geçiyordu: 'Kan ter içinde uğraşarak tutunmaya çalıştığımız bu dünyanın pisliği içinde, gerçek bir mücadelenin küfür ve leş kokan hikâyesini bulacaksın bu kitapta.' Bir kere başladık, bitireceğiz. :) Kitabı okuyup, yarım bırakanlara "beter olun" derdi, yaşıyor olsaydı Selim Işık...
Hikayenin sonu başta verilip konunun şahısların sürekli değiştiği, zaman kavramı dahi insanın kafasını karıştıran bir kitap. Kitabın kahramanı Turgut Özben, yakın arkadaşı Selim Işık'ın ani intihar haberi ve ondan gelen bir mektupla başlar olay örgüsü. Onun günlüğünü, şiirlerini, hatıralarını okuyarak ve onu tanıyan herkesten bir parça dinleyerek arkadaşını daha yakından tanımak ve neden intihar ettiğini anlamak için böyle bir yolculuğa çıkar Turgut. Okudukça Selim'in nasıl bir ruh hali içinde olduğunu, içine kapanıp nasıl yalnızlaştığını, yaşadığı çağa ve insanlara nasıl ayak uyduramadığını, ruhunun nasıl can çekiştiğini okuyucuya hissettirecek kadar iyi anlatmış. "Çok konușuyorum kendimle bugünlerde. Ne yapayım? Başkalarının sohbetinden hoşlanmaz oldum." Selim'in hayatını okurken bu bunalımdan herkes bir parça payını alacaktır diye düşünüyorum, buna yakın arkadaşı Turgut da dahi. Zira Selim için çıktığı bu yolculukta Selim'den bir farkı olmadığını anlayacaktır ya da biz okuyucular bunu anlayacağız. Turgut da kendi kendiyle sürekli
Anlaşıla-mayanlar ve Selimlik1000Kitap
Döneme damgasını vurmuş Poyraz Karayel dizisini izlemeye başlayınca sürekli Oğuz Atay'a ve Tutunamayanlar'a gönderme yapmasından dolayı bu kitabı hakkını vererek okumadığımın farkına vardım. Evet herkesin okumaya korktuğu bu kitabı ikinci kez okumuş oldum. :) İyi ki de öyle yapmışım çünkü bu sefer taşlar yerine oturdu.
Kitabın konusunu kitaptan bir alıntı ile açıklayım: "Bu kitap ne ciddi kavgaların ne büyük ve yaygın sıkıntıların ne de ezilen insanların romanıdır; bu kitap, mustarip bir ruhun iç çekişmelerinin romanıdır." Selim Işık'ın intihar etmesinin ardından arkadaşı Turgut Özben'den onu dinliyoruz, onun toplumun el birliğiyle bir Tutunamayan'a dönüştürülmesine şahitlik edip bu ağıt için biz de gözyaşı döküyoruz. Büyük olaylar değil can yakan sebepler var. Turgut'un, Selim'i keşfe çıktığı bu yolculukta azar azar ona benzemesi hatta o olmasının buruk hikayesi var. Peki neydi Selim'in derdi? Sadece sevilmek istedi, ne yaparsa yapsın ilginin üzerinden gitmemesini umdu. Herkese tek tek vakit ayırıp ilgilenirken hep kendinden verdi ve sonunda "hiç" oldu. Sınıf birincisi oldu tembeller dışladı, ders çalışmayı bıraktı çalışkanlar dışladı. Hep bir yere ait olmak istedi kapı dışarı edildi. Ne yapsa yargılandı, alay edildi en sonda da kendine yük oldu ağırlaştı canına kıyıp hafifledi...
Yazılacak çok şey var ama Oğuz Atay'ın kaleminin yanında bir hiç kalacağı için bu kadarı kâfi. Kitapta başka romanların ve yazarların adı geçiyor. Hepsini bildiğim için anlamamı kolaylaştırdı. O yüzden bilgi birikimi şart. Konuşma çizgisi olmadığı için okurken, Turgut gerçekte konuşuyor mu içinden mi konuşuyor Selim mi konuşuyor yoksa Olric mi sazı eline aldı gibi karışıklıklara sebep olabiliyor. Tarzına alışınca su gibi akıyor. Araya sıkıştırılmış metinler de biraz yoruyor ama enfes bir
TUTUNAMAYANLAR'IN ROMANI BİTER Mİ ?
Hayatımda okuduğum en iyiler arasında değil çünkü sanırım en iyiysi. İtiraf ediyorum ilk 300 sayfayı okumak gerçekten zor ve bu sayfaları okurken neden insanların yarım bıraktığını anlıyorsunuz. Ancak kitabı asla yarım bırakmayı düşünmedim çünkü okunması en zor sayfanın bile kendine has bir büyüsü var. Ayrıca asla alıntılara özenerek kitabı okumayın çünkü sosyal mecralarda bulunan ''Olric''li alıntıların yarısından fazlası gerçek değil ancak tabii ki kitapta fevkalade alıntılar var.
kitabın ortalama 80 küsür sayfasında nokta bulunmuyor ve sanırım benim senaryo olarak en çok ağladığım kısım budur ''Selim'in veda mektubu'' gerçekten mükemmel bir mektuptu zaten o kısmın diğer kısmınıda sevgilisi Günseli'nin ağzından okuyoruz. Kitabın incelemesini yapmaya kalkıştım ama sanırım ne yazsam eksik kalıcak çünkü bu roman Tutunamayanların romanı ve '' Tutunamayanların romanı biter mi ''...
Ve canımı en çok yakan kısım Turgut'un Selim'in yokluğunu anlatmaya çalıştığı cümlelerdi...
Okuyun ve okutturun...
Reklam
Reklam