1923, yılbaşı. Gece. İstanbul, bin ulusun bin kültür ve dilin şehri bu gece eğleniyor. Kar yavaş yavaş beyaz bir yorgan çekiyor şehrin üstüne. İstabul'da kolay kolay kar yağmıyor. Fakat bu yıl karın gönlünde İstanbul'u şenlendirmek var. Köşeler, caddeler, sokaklar, lokantalar, meyhaneler ve kerhaneler tekmil dolu. Dertler unutulmuş; bu gece herkes eğleniyor. Devir değişiyor, devran dönüyor. Hayat, her zamanki gibi kimseye aldırmadan akıp gidiyor. Krallar, kayzerler ve imparatorlar gitti; yaşasın yenileri. Ateş eski haritaları sardı, kül etti. Yenileri yolda ha vardı, ha varacak.
Komünist Manifesto'nun ilk olarak Ermenice tercümesi yapılmış daha sonra 1894 yılında İmparatorluk sınırları içindeki diğer dillere çevirisi yapılmıştır. 1887 yılında Cenevre'de kurulan Hınçakyan Cemiyeti ilk sosyalist nitelikli kuruluşlardan olmuştur. Hınçakyan Cemiyeti aracılığıyla ülkede sosyalist yayınlar yaygınlaştırılmıştır. Osmanlı'da sosyalist anlayışın gelişip yaygınlaşmasında Ermeni sosyalistlerin büyük katkıları olmuştur.