(Sakit, düşüncəli bir səs tonu ilə, sanki dənizə baxarkən)
Dəniz... Həmişə belə sakit danışır. Onun dilini anlamaq üçün qulaq deyil, ürək lazımdır. Bu kitab da elə bir ürək dillidir.
O yaşlı adam, Santiago... Onun mübarizəsi balıqla deyildi. Heç də. O, öz taleyi ilə, öz keçmişi ilə, öz yorğunluğu ilə vuruşurdu. Hər çəkilmiş kürək, həyatın ona verdiyi ağır yükə qarşı bir isyandı. Sən heç öz gücünün həddini axtarıbsan? O axtarırdı. Və axtararkən tapdı ki, hədd yoxdur. İnsanın daxilində bir dəniz var, sonsuz.
O nəhəng qılıncbalığı... O, sadəcə bir ov deyildi. O, bütün keçirilməmiş həyatların, nail olunmamış arzuların, sahilə çatmayan ümidlərin rəmzi idi. Onu tutmaq, öz taleyini də tutmaq deməkdi. Amma bilirdi ki, taleyi tutsan belə, onu saxlamaq mümkün deyil. Taley dəniz kimi axar, bəzən qayığını da götürüb aparar.
Və köpəkbalıqları... Ah, o köpəkbalıqları! Onlar həyatın ədalətsizliyinin səssiz elçiləridir. Sən illərlə bir arzunu bəsləyirsən, böyüdürsən, onunla yaşayırsan... Və birdən gəlirlər. Xəsəd, şübhə, xəyal qırıqlığı, zaman... Parça-parça edirlər hər şeyi. Sən qoruyursan, amma bilirsən ki, qoruyacaqsan. Çünki qan artıq dənizə axıb. Qan həmişə cəlb edər.
Amma əsas məsələ budur: O, məğlub olmadı. Heç vaxt. Qayığına böyük bir balıq sümüyü ilə qayıtdı, bəli. Amma o sümük, onun ləyaqətinin, inadının, ruhunun dirək sümüyü idi. Uduzmaq belə gözəl ola bilər. Nə qədər paradoksaldır ki, bəzən uduzduğun mübarizə, qazandığın hər hansı bir uğurdan daha çox səni insan edir.
O gənc oğlan, Manolin... O, sadəcə bir kömək əli deyildi. O, inamın özü idi. Keçmişin gələcəyə verdiyi söz idi. Bir nəslin digərinə etdiyi vəsiyyətin canlı ifadəsi. "Mən sənin yanındayam," deməsi, bütün köpəkbalıqlarından daha güclü bir qalibiyyət idi.
Və yuxularındakı aslanlar... Onlar gəncliyinin