Əziz Yaqubzadə - “Dostum robot”
Yazıçıdan oxuduğum artıq üçüncü kitabdır və hər birini sevə-sevə oxumuşam. Bundan əvvəl “Bir sən qədər” və “Səndən ötrü” kitablarını oxumuşdum. Bu kitabını isə sonuncu uşaq festivalından, elə satışa təzə çıxan ərəfədə almışdım.
Kitab balaca bir qızın - Leylanın dilindən nəql olunur. Leyla dostu olmayan, tək gəzib tək əylənən, bir növ təklikdən zövq alan asosial bir uşaqdır. Ana, ata və Leylanın birlikdə keçən həyat tərzindən bəhs edən bu kitabda hər şeyə Leylanın gözüylə baxırıq, onun dünyagörüşünü, bəyəndiyi və nifrət etdiyi şeyləri elə onun öz dilindən eşidirik. Günlərin bir günü Leyla təsadüfən bir robot tapır. İlk başda onu götürmək istəməsə də, sonradan məcbur qalıb evə gətirir və onunla dostlaşır. Hadisələr də elə bundan sonra başlayır.
Kitabda ən çox bəyəndiyim dialoqların çox təbii olması idi. Oxuduqca Leylanın hərəkətləri, danışıq tərzi insanın üzündə gülümsəmə yaradırdı. Karikaturalar da çox gözəl idi. Verdiyi mesajlar, xüsusilə dostluğun önəmi çox yaxşı vurğulanıb. Doğrudan da, insan bir dost tapanda, tək olanda maraqsız gələn hər şeyə bir rəng qatılır, maraqsız olan hər şey maraqlı olmağa başlayır. Yazıçı bunu çox gözəl qeyd etmişdi.
Uşaq ədəbiyyatı olsa da, həmişə demişəm - bəzi şeylərdən dərs götürmək üçün böyüklər də oxumalıdır. Kitab təkliyin yaxşı olmadığını, dostun olanda həyatın daha maraqlı olduğunu gözəl göstərir. Bəlkə müəllifin mesajı başqa idi, amma mənim bəyəndiyim nüans məhz dostluğun önəmli tutulması oldu.
Kitabdakı bəzi səhnələr də mənə “tək əldən səs çıxmaz” məsəlini xatırlatdı. Yəni insanlar bir-birinə dəstək olsalar, daha yaxşı nəticələr əldə edə bilərlər. Düz başa düşmüşəmsə, o səhnələr də gözəl idi.
Leylanın məktəbə olan üsyanını isə başa düşürdüm və gülümsəyərək oxuyurdum, çünki özüm də vaxtilə
KESİN TEMASSIZLIK VAR / ONUR GÖKŞEN
Sevgili dostum Olga Söner'in keyifli bir bayram geçireyim diye gönderdiği Onur Gökşen'in "Kesin Temassızlık Var" adlı kitabını okudum. Kendisine çok teşekkür ediyorum.
Onur Gökşen, 2018'de bankacılığı bırakıp yazmaya daha çok vakit ayırmaya karar vermiş. Ali Baba ve 7 Cüceler filminde Cem Yılmaz'a senaryo asistanlığı yapan Gökşen, 2014'ten beri Ot Dergi'de yazmakta ve iki senaryo çalışması bulunmakta. Ayrıca Cem Yılmaz'ın Ali Baba Ve 7 Cüceler, Arif v 216 ile Deli filmlerinde ufak rolleri bulunmaktadır.
Kitapta bir bölümü arka kapakta da olan <" Onur Gökşen ve Edebiyatı" Veyahut "Hayatı Ve Eserleri"> başlıklı Cem Yılmaz'ın giriş yazısı bulunmakta, tabii Yılmaz tarzı bir yazı. Gökşen kitabını "Canım kardeşim Mert'e..." diyerek ona ithaf etmiş.
"Veli Toplantısı" başlıklı yazının bir yerinde : "Sokakta maç yapmak varken niye Gauss yöntemini öğrenecektik ki? Bana neydi divan şiirinden 13 yaşında, sınıfa o sene gelen güzel bir kızın mavi gözlerini düşünmek varken?" diyor!!! Gökşen ile 6 yaş farkımız var (ben ablayım ) O dönemde müfredat değişmediği için bahsettiği Gauss Yöntemi ne ola ki??? Araştırdım tabii ki, internette yazdığına göre; Gauss yöntemi (Gauss Eliminasyonu), lineer denklem sistemlerini çözmek için kullanılan, matris satır işlemleriyle katsayılar matrisini üst üçgensel forma dönüştüren temel bir matematiksel algoritmadır!!! Daha fazla okuyunca gördüm ki aslında Gauss Yöntemi bizim 'satır azaltma' olarak öğrendiğimiz yöntemmiş... Teknik terimlerle boşuna kafa karışmış
"Uzay Gemisi" adlı bölümde ise; "Çocuklukta her şey farklı, çünkü kimse senin hayal gücüne ket vuramıyor.", "Bir çocuğun hayal gücüyle hiçbir yetişkin baş edemez." cümleleriyle çocukluğu kısa, öz biçimde tanımlayarak çok güzel ifade etmiş.
Gökşen, 80'li
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Tarihin ve Vicdanın Sessiz Çığlığı
"Savaşı zenginler çıkarır, yoksullar ölürler." - Sartre
Gözümde yaşla, içimde büyük bir öfke ile okudum kitabı. Son zamanlarda okuduğum en güzel Türk ve tarihi romanlardan biriydi. Dili ve üslubuyla sanki o zamanlarda yaşamış bir kişinin yazdığı bir eser gibi hissettirdi bana. Yüreğimi tam on ikiden vurduğunu söyleyebilirim.
Bu ülkede hâlâ zenginler zenginliklerinin keyfini bir şekilde sürerken, yoksulluk ve garibanlık da ne yazık ki sınır tanımıyor. Emekçinin hakkı yerde kalıyor. Birilerinin alın teriyle mal varlıklarını çoğaltan insanlar, maalesef emek verenlerin sırtına binmeye, onlara haklarını teslim etmemeye devam ediyor.
İnsan sanıyor ki, vakti zamanında bu ülke tam manasıyla kan ağlıyorken; vatan toprağı düşman devletlerce parsel parsel paylaşılmışken bütün halk, tüm ruhuyla taşın altına elini koymuştur. Canını, malını elinde verebileceği ne varsa ortaya sermiştir. Hiç aksini düşünmemiştim bu zamana kadar.
Ne yazık ki o zamanlarda da kendisi için yaşayan, canını ve hatta malını bile ortaya koymayan "Benim işim yolunda olsun da, dünya yansın ne gam" diyen ağalar, beyler, paşalar o devirde de varmış. Şimdiki zamanda yaşayanların atasıymış o tek kendini düşünen içimizdeki düşmanlar.
Vatan evlatları, parası olmayanlar savaşlarda ölürken, az bir bedelle savaşa katılmayan ağa ve beylerin varlığı kanımı dondurdu. Sonra düşündüm ki aynı insanlar hâlâ aramızda.
Neyse ki her şeye rağmen, her türlü haksızlığa, çürümüşlüğe, adaletsizliğe rağmen içimizde insanlığını koruyabilen, kendisini feda edebilen vatanperverler de varmış. Yoksa şu an bu satırları yazıyor olmaz ve bu özgür hayatları yaşamazdık.
Nasıl bir zamanmış ki sadece dışarıdaki düşmanla değil, asıl kendi öz varlığından olan "dostum" diyebileceğin içindeki düşmanla da savaşılmak zorunda kalınmış. At izinin,
Bu kitabı mən Universitetin ikinci kursunda aldım, amma sırf müəllifi haqqında məlumatı olduğumdan onun xətrinə alınan bir kitab idi. Bir kitabsevər olaraq, bu kitabı 2022-ci ildən bəri nə mövzsuna baxmış, nə də əlimə almışdım. Sanki, kitabdakı personajların taleyi kimi, kitaba qarşı içimdə qəribə bir biganəlik vardı. Kitab oxumaq həyatımın çox önəmli bir hissəsi olsa da, bu kitabı unutmuşdum. Dünən bir dostum keçiriləcək kitab klubunda bu kitabın müzakirəsi olacağını, mənimdə gəlmək istəyib-istəmədiyimi soruşdu. Məndə razılaşdım, eləcə də dünən əlimə aldığım bu kitabın dörd illik məndə olan lənətini qırdım. İnanın mənə, kitabı bir günə bitirdim və oxuduğum zaman əlimdən buraxa bilmirdim, sanki ordakı dünyada yaşayırmışam kimi, məni o qədər içinə çəkdi ki, ordakı obrazların halına ağlayır, qəhr çəkir, heyrətlənirdim. İndi isə kitabı oxuyacaq olanlar bu hissəni görməzdən gəlsinlər, yəni spoilər kimi düşünün.
Hadisələri ilk səhifələrdə anası ilə ucqar bir kənddə kasıb bir daxmada yaşayan, Nanasının (anasına belə səslənirdi) acıqlı sözləriylə, Cəlilin hər həftə evlərinə cümə günü gəlişini səbirsizliklə gözləyən intizarıyla, evlərinə arada qonaq gəlib onlara pay gətirən Bibicanıyla, Molla Feyzullahın ona öyrətdiyi biliklərlə, quran oxumasıyla kiçik dünyasının içində yaşamını sürdürən balaca Məryəmin dilindən oxuyuruq. Kitabın ilk səhifəsində görürük ki, Nanasının ona dediyi “hərami” sözünün hələ uşaq dünyasına yad olduğundan mənasını anlaya bilmir. Beləcə, o sanki gələcək həyatından xəbər verən Nanasının gözü kimi baxdığı, nənəsindən qalan qabı əlindən salıb sındırması paramparça olacaq həyatına nişan verir və hərami olduğunu ilk dəfə anasından eşidir. Həyatın ağırılı günlərini yaşayan Nanası Cəlilin evində qulluqçu işləyərkən onun qeyri-qanuni şəkildə Cəlildən hamilə
Pərviz Seyidli - ‘Məktublar arxasında’
Bu kitabı mənə 2025-ci ildə əziz dostum Tural hədiyyə etmişdi. Elə o vaxt oxuyub çox bəyənmişdim, hətta keçən il oxuduğum ən möhtəşəm 10 kitab arasında idi. Bu gözəl kitaba görə həm dostuma, həm də yazıçıya təşəkkür edib keçirəm təhlilə.
Sakit həyat tərzi sürən və insanları sanki bir kitab kimi oxumağı bacardığını düşünən bir yazıçı təsəvvür edin. Günlərin bir günü qadın həbsxanasından bir məktub alır. Məktubu yazan qadın müəllifin sadiq bir oxuyucusu olduğunu, kitablarının ora qədər gedib çıxdığını və çox sevildiyini deyir. Bu sirli qadının kimliyi yazıçımıza o qədər maraqlı gəlir ki, onların məktublaşması aylarla davam edir. Nəhayət, həmin qadın əfvə düşüb azadlığa çıxır və birbaşa yazıçının ünvanına gəlir. Ondan çox ciddi bir məsələdə kömək istəyir. Bax, əsl hadisələr də məhz bu xahişdən sonra başlayır. Bundan sonrasını danışıb spoiler vermək istəmirəm, sadəcə oxuyun - deyirəm.
İlk səhifələrdən kitab oxucunu ələ almağı bacarır. Yazıçının yerli ədəbiyyatımızda bəlkə də çox az rast gəldiyimiz o çox şirin və səmimi cümlə qurmaq bacarığını dərhal hiss etmək olur. Qurulan cümlələr oxucunu mövzuya daha çox bağlayır. Mən deyərdim ki, bu cür əsərlər oxucuda yerli ədəbiyyata qarşı böyük bir həvəs və maraq oyadır. Kaş ki, bu tərz kitablarımızın sayı çox olsun.
Yazıçının söz bazasının genişliyi hər sətirdə özünü büruzə verir. Bəzi məqamlarda dayanıb öz-özümə deyirdim ki, "doğrudan da, bir fikir necə bu qədər səlis və gözəl ifadə oluna bilər?". İnsanı "bu cümləni necə düşünüb, necə qurub?" deyə düşündürən bir peşəkarlıq var ortada. Bu mədəni və səliqəli fikirləri oxuduqca adamın içindən "vau, yazıçı nə gözəl deyib" demək keçir. Hələ o möhtəşəm alıntılar, bənzətmələr, metaforalar - zövq ala-ala oxuyurdum. Bəzi cümlələri oxuyanda dayanıb
Uzuun Gelebilir Ama Bence Okumaya Değer
Zamansız Bir Yolculuk: On Yıl Sonra Yeniden Küçük Prens
Bazı kitaplar vardır, bittiğinde kapağını kapatır ve rafa kaldırırsınız. Bazıları ise ruhunuzun bir köşesine park eder ve doğru zamanı bekler.
Ben bu dostla tam on yıl sonra, hayatın bambaşka bir evresinde yeniden karşılaştım.
On yıl önce okuduğumda sadece "güzel bir masal" dediğim satırlar, bugün birer hayat dersine, birer yüzleşmeye dönüştü.
Küçük Prens aslında bize çocuk kalmayı değil, "insan kalmayı" hatırlatıyor.
Neden Hala Bu Kitaba Aşığım?
Büyüklerin Dünyası: Sayfaları çevirdikçe fark ettim ki; rakamlarla, unvanlarla ve "önemli işlerle" boğulurken aslında en basit gerçeği ıskalıyoruz: Gözle görülmeyen, sadece kalple hissedilen o özü.
Gül ve Emek: Küçük Prens'in gülü için sarf ettiği o meşhur cümle, "Gülünü senin için bu kadar önemli kılan, onun için harcadığın zamandır," bugün daha ağır bir anlam taşıyor.
Emek verdiğimiz her şeyin bizim için neden eşsiz olduğunu, sadakatin sadece bir kelime değil, bir sorumluluk olduğunu yeniden anladım.
Kendini Yargılamak: Kralın o unutulmaz öğüdü hala kulaklarımda: "Kendini yargılamak, başkalarını yargılamaktan çok daha zordur."
Kaçımız gün sonunda aynaya bakıp kendimize karşı bu kadar dürüst olabiliyoruz?
Sonuç Olarak...
Bu kitap bir çocuk kitabı değil; bu kitap, içindeki çocuğu dünyanın gürültüsünde kaybetmiş yetişkinlerin pusulasıdır.
On yıl önce başka bir kadındım, bugün başka biriyim.
Ama Küçük Prens hala aynı altın sarısı saçlarıyla B-612 asteroidinde bekliyor; tek bir farkla, artık onun ne demek istediğini çok daha iyi anlıyorum.
Eğer hayatın karmaşasında boğulduğunuzu hissediyorsanız, bir kahve alın, bu ince ince işlenmiş sayfaların arasına sığının. Çünkü tıpkı tilkinin dediği gibi: "Gerçeğin mayası gözle görülmez."
Küçük Bir Dosttan Herkese