Özgür Drs
@ozgurdrs
45 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
İnanılmaz sığ bir kitap. Hiçbir duygunun geçmemesi bir yana Zülfü Livaneli kitaplarında verilmek istenen mesajın gözümüze parmak sokar gibi sert bir şekilde yapılmaya çalışılması beni bu eserlerden çok soğutuyor. Kitabı beğenen insanların kaliteli kitaplardan bihaber olduğunu düşünüyorum. Livaneli, kitabı dışarıdan objektif değerlendiren bir isim olsa onun da bu kitap hakkında aynı düşüncede olacağına inanıyorum. Kitabı ille de okumak isteyenlere bir tavsiye, kaliteli bir eserden sonra okumayın ki kitap ruhunuzu tırmalamasın.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Turgenyev’in okuduğum ilk kitabı, Duman. Kısmen sıkılarak ilerlettim ilk sayfaları fakat sonrasında konunun içerisine daldıkça su gibi aktı. Litvinov - İrina arasındaki aşk değil; Litvinov’un İrina’ya olan aşkı diyeceğim. Litvinov’un duyduğu bu aşkın üzerinden aristokrat sınıf eleştirisi zaten okurun gözüne sokuluyor. Fakat ben İrina’nın alışkanlık haline getirdiği yarı yolda bırakmaları üzerinden genel bir “kadın” eleştirisi ve Litvinov’un en sonunda terk ettiği nişanlısının ayaklarına kapanması üzerinden de “erkek aptallığına” bir gönderme yaptığını düşünüyorum. Bence hem bireysel hem toplumsal eleştiriler barındıran bir kitap.
Yıllar sonra tekrar tekrar okuyacağım bir eser.
Kitap, Protestanlık ile birlikte Hıristiyan dünyasında gerçekleşen teolojik değişimlerin kapitalist sistemin inşası için nasıl bir rol izlediğine odaklanıyor. Dünyadan el etek çekme ahlakını artık tembellik olarak gören ve tamamen dünyaya odaklanmak veya “ahlaksız” niyetler amacıyla olmadığı müddetçe çok çalışıp çok kazanç elde etmenin kötü bir şey olmadığı; hatta Tanrı’nın emri olduğu Protestanlık ile birlikte (Aynı zamanda kalvinizm ile) yaygınlık kazanıyor. Bu durum Batı da kapitalizmin ve sanayi devriminin temellerini atan yolu oluşturuyor. Max Weber’e göre Tanrı emri için çalışmak amacıyla yola çıkan ve nihayetinde kapitalizmi doğuran süreçte kapitalizm öylesine büyüdü ki kendisini meydana getiren bu ruha ve inanca dayanmaktan ayrıldı, kendi yolunu kendi çizer hale geldi.
Reform ve Protestanlık’ın doğuşuna dair okumalardan sonra aydınlanma yazarlarına dair önemli eserleri okumak için seçtiğim kitaplardan bir tanesi bu kitap. Bence dönemi için çok önemli tezlerin savunulduğu bir kitap. Eserin hemen başında öncelikle sivil hükümetin ve kilisenin birbirinden ayrılması gerektiğini (laiklik), sivil hükümetin insanların can ve mal güvenliği gibi konularla ilgilenmesi gerektiğini ve insanların “ruhlarının kurtuluşu” ile ilgili bir görevin sivil hükümete ait olmadığını savunuyor. Kiliseye dair getirdiği eleştirileri ise kısaca, insanlara inançları ve ibadetleri için zorbalık yapmaması gerektiği, en fazla kiliseden/cemaatten atılmasının yapılabileceğini söylüyor. Herhangi bir baskı aracı kullanılarak insanları “doğru yola” sevk etmenin mümkün olmayacağını, önemli olanın bireyin içinden gelerek samimi bir şekilde inanması ve ibadet etmesi olduğunu ve bunun da dışarıdan herhangi bir güçle sağlanamayacağını söylüyor. Bugün bile insanların tartıştığı bu konular hakkında 1667 yılında kaleme aldığı bu eserle Locke’un bu kadar cesur ve ilerici tezler sunması şaşırtıcı.
Bu eser, Modern Avrupa’nın şavaş karşıtı ilk metni olarak kabul ediliyor. Rönesanstan Reform’a gidilen bir dönemde yazılan bu eserde Erasmus bütün insanlığın yaptığı savaşlardan ziyade Hıristiyanlar için bir özeleştiri barındırıyor ve Hıristiyanlar’ın kendi aralarında yaptıkları savaşları eleştiriyor. Bu eleştirileri rasyonel neticeleri üzerinden hicvettiği gibi aynı zamanda dinî inancına da atıfta bulunarak karşı argümanlar üretiyor.
