Pascal kumarı hakkındaAlıntı
“Bazen insan ‘istatistiklerin canı cehenneme’ demeli ve içinden geleni yapmalı.”
Pascal’ın Kumarı
Pascal’ın Bahsi veya Pascal’ın Kumarı. Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür Blaise Pascal tarafından ortaya atılmış bir argüman. Argüman, kanıt olmasa bile Tanrı’ya inanmanın , sonunda Cennet olduğu daha akılcı olduğunu savunur.
165 Pascal’m Bahsi veya Pascal’tn Kumarı: Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür Blaise Pascal tarafindan ortaya atılmış bir argüman. Din felsefesi altındadır. Her ne kadar bütün Tanrı kavramlarında kullanılabilecek olsa da Pascal tarafından özellikle Incil’in Tanrısı için çıkarılmıştır.
Argüman kanıt olmasa bile Tanrıya inanmanın, sonunda cennet olduğu için daha akılcı olduğunu savunur.
1. Tanrı’nın var olması olasıdır. Tanrı’nın var olmaması da olasıdır.
2. Eğer bir kimse Tanrının varlığına inanıyorsa, bundan sonsuz kazançlı çıkacaktır ve çok az kaybı olacaktır.
3. Eğer bir kimse Tanrının varlığına inanmıyorsa, bundan sonsuz zararlı çıkacaktır ve çok az kazancı olacaktır.
4. Sonsuz kazançlı ve çok az kayıplı olmak sonsuz zararlı ve az kazançlı olmaktan daha iyidir. Bu sebeple;
5. Tanrı’ya inanmak Tanrı’ya inanmamaktan daha iyidir.
6. Eğer bir yol diğer yoldan daha iyiyse, iyi olan yolu seçmek akılcıdır. Bu sebeple;
7. Tanrı’ya inanmak Tanrı’ya inanmamaktan daha akılcıdır.
Pascal'ın kumarı: Kanıt olmasa bile Tanrı'ya inanmanın, sonunda Cennet olduğu için daha güvenli olması.
Peki hangisine inanmalıyız ? (1)
İnançlı insanlar tarafindan sıkça duyduğumuz ve çeşitli metinlerde Lucretius'a, Gazzaliye ya da Hz. Ali'ye dayandırılan bir soru vardır: "Ya varsa?"Soru, literatüre Pascalın Kumarı başlığıyla girmiştir.
Pascal -Raymond Sebond'un Theologie Naturelle eserinden ödünç alarak der ki:
"Tanrı ya vardır ya yoktur, hangi tarafa meyledeceğiz? Aklın bu hususta tayin edebileceği bir şey yoktur. Onunla bizi ayıran sonsuz bir kaos vardır. Bu sonsuz uzaklığın ucunda bir yazı tura oyunu oynanır.
Hangisi için bahse gireceksiniz? |...] Bahse girmek mecburidir. Bu isteğe bağlı bir şey değil, oyuna dâhil olmuş durumdasınız. Öyleyse hangi tarafi seçeceksiniz? Mademki seçmek mecburi, hangi seçeneğin daha az kazançlı olduğuna bakalım. [...] Kazanacak olursanız her şeyi kazanmış olursunuz, kaybedecek olursanız hiçbir şey kaybetmezsiniz. Öyleyse, hiç tereddütsüz Tanrının varlığına bahse girin."
Lâkin "Ya varsa?" kumarı, başta tıklama tuzağı reklamlar gibi cezbedici gelse de üzerine biraz düşününce bunun saçma bir tuzak olduğunu ve içinin boş olduğunu anlıyorsunuz . Çünkü burada bir şey gözden kaçıyor: Eğer bu mantıkla inanıyorsanız, "hiçbir şey kaybetmiyor" değilsiniz, bu durumda ilk önce dürüstlüğünüzü ve kendinize olan saygınızı , sonra da Tanrıya olan güveninizi kaybetmişsiniz demektir.
Her şeyden önce, bu mantık, ticari bir mantıktır ve bu düşünceyle Tanrıya inanan biri, sadece kendini kandırıyordur. Kendini kandırıyordur, çünkü Tanrıya inanmıyordur; sadece inanıyormuş gibi yapıyordur ve….
Pascal Kumarı
Tanrı’nın ya var ya da var olmadığına inanırız. Bu durumda dört ihtimal söz konusu olur. (1) Tanrı’nın var olduğuna inanır ve kazanırsak (yani, Tanrı gerçekten de var ise eğer), başka hiçbir şeyle kıyaslanamayacak bir ödül elde ederiz. Bu ödül ise, ebedi hayattır. (2) Tanrı’nın var olduğuna inanırsak, fakat Tanrı’nın var olmadığı ortaya çıkarsa, bu takdirde kaybetmişiz demektir; bununla birlikte, kaybımız, ebedi hayat ödülüyle kıyaslandığında, çok büyük olmaz. Kaybımız, birtakım dünyevi hazlardan uzak kalmakla, bazı değerli saatleri ibadet yaparak geçirmekle sınırlı kalır. (3) Tanrı’nın varolmadığına inanmış ve kazanmışsak (yani, Tanrı’nın gerçekten de varolmadığı ortaya çıkmışsa), bu takdirde, yaşantımızı bir yanılsama olmadan sürdüreceğiz demektir. (4) Tanrı’nın varolmadığına karar vermiş ve kaybetmişsek (yani, Tanrı’nın gerçekten varolduğu ortaya çıkarsa), ebedi hayat ödülünü kaybettiğimiz gibi, belki Tanrı tarafından cezalandırılma tehlikesiyle de karşı karşıya kalırız.
