Pebble
@pebb
witness of the earth
good vibes only.
insanı insan yapan kitaplardır.
Sahnenin Dışındakiler, 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde tefrika edildikten sonra ancak 1973 yılında kitap olarak yayımlanabilmiştir. Yazarın diğer romanlarından Mahur Beste ile Huzur bu kitapla birlikte bir nehir romanının parçaları olarak değerlendirilmiştir.
Sahnenin Dışındakiler’de zaman 1920 yılıdır ve mekan İstanbul’dur. Türk milletinin yaşadığı o ateşten günlerde İstanbul hem bir sahnedir, hem de sahnenin dışı. Asıl sahne Anadolu, sahne dışı İstanbul’da pek az ve değişik aynalardan görülür.
Sahnenin Dışındakiler’de kalabalık bir şehir kadrosu vardır. Bunlar içinde gözden düşmüş fakat kendilerinin her an hatırlanacağını uman devlet adamları, harp vurguncuları, idealistler, hainler, fedâkar kadınlar, düşmüş kadınlar, değişen hayat şartları içinde yerlerini arayanlar, ıstırabın hayatlarını kararttığı insanlar yer alır.
Zamanı gereği birçok yazım yanlışı olan bir eserdir. TANPINAR’ı romanda başarılı bulmuyorum. Bir roman şuurunda yazılmamıştı eser. Öğretici türlerdeki gibi yazar okurun varlığının farkındaydı. Böyle olmamalıydı… konular çok kopuk kopuktu. Hiç güzel işlenememiş. Bundan bir önceki yorumumda da bahsettiğim gibi tavsiye kısmını son kitabı da okuyunca tüm yorumları gözden geçirip yazacağım…
Reklam
Mahur Beste’de Tanpınar’ın Huzur ve Sahnenin Dışındakiler adlı romanlarında önemli bir motif olan “Mahur Beste” teması önemli bir yer tutar. Mahur Beste, acı bir aşk hikâyesinin klasik musiki kalıplarıyla soyutlanmasıdır. Tanpınar, klasik Türk musikisini medeniyetimizin özlü bir yansıması olarak kabul eder. Mahur Beste’de Tanpınar’ın diğer eserlerinde de görülen medeniyet meselesi büyük bir ağırlıkla ele alınır. Mahur Beste, Tanzimat sonrasında yoplum hayatımızın her yönüne yansıyan değişim ve başkalaşımın yansıtıldığı ve her fırsatta tartışıldığı bir roman özelliğindedir.
Evet, tahmin edebileceğiniz gibi bu eser bir üçlemenin ilk kitabı… Mahur Beste - Sahnenin Dışındakiler - Huzur üçlemesinin. Eserin sürekli konudan konuya, kahramandan kahramana atlaması kötü özelliklerinden biriydi. Netice olarak okurun kafası karışıyor ve bir önceki yarım kalmış konuyu veya kahramanı unutuyor, tekrar oraya dönüldüğünde öncesini hatırlayamadığı için bir şey anlayamıyor… Tavsiye eder miyim?.. Şu anlık bir şey söyleyemeyeceğim. Seriyi bitireyim ve seriyi tavsiye edeyim veya etmeyeyim. Tamam mı? :)
“Bu manasız ve yabancı hayatta bir tek şeye hakikaten sarılmış, hakikaten inanır gibi olmuştu. Bu da karısı idi Muazzez’in varlığı Yusuf için büyük, boşlukları dolduracak mahiyette bir şey değildi, fakat onun yokluğu müthişti. Onun bu kadar sebepsiz yere, bu kadar insafsızca Yusuf’un hayatından koparılması çıldırtacak kadar acı idi. Hayatında asıl aradığı şeyin Muazzez olmadığını biliyordu, fakat Muazzez olmadan bunu aramaya muktedir olamayacağını sanıyordu.”
Kuyucaklı Yusuf Türk edebiyatının belki de en romantik kahramanıdır. Hayatın ve insanların zalimliği karşısındaki naif duruşu île bir yandan trajik bir sona ilerlerken, bir yandan da yaşadığı lirik aşk hikayesinin kahramanı olarak edebiyat tarihinde yerini almıştır.
Sabahattin Ali büyük romanı Kuyucaklı Yusuf’ta lirik ve romantik bir kahramanın yanı sıra, zalim ve ağulu bir taşra portresini bütün aktörleriyle gözümüzde canlandırır.
Uzun bir süreden sonra ilk kez gerçekten roman nitelikleri taşıyan bir roman okudum diyebilirim. Eser; hayattaki her durum ve olay karşısında lakaytlığını, dikbaşlılığını ve soğukkanlılığını koruyabilen bir yetim ve aynı zamanda öksüz olan Kuyucaklı Yusuf’un hayatını konu ediniyor. Tavsiye ederim. Okuyun, bir şey kaybetmezsiniz. Başarılı bir roman.
En çok tanrı teması işlenen güzel şiirler barındıran bir eser. İşlenen temaları saymak istiyorum: Allah, insan, ölüm, şehir, tabiat, kadın, korku, daüssıla, ukde, hafakan, dekor, tecrit, kahramanlar, dava, ve cemiyet. Eser çok akıcı. 2 günde bitirdim. Gerçi akıcılık tüm şiir kitaplarının genel özelliğidir. Eserdeki en eski şiir 1922 yılında yazılmış. Yani KISAKÜREK 18 yaşındayken… Ben daha kafiye yapamazken benim yaşımdaki birinin profesyonel şiir yazmış olması beni üzdü açıkçası. :) Şairin son şiiri de Zehir’dir. Tavsiye eder miyim?.. Tavsiye etmem açıkçası…
“Kardır yağan üstümüze geceden,
Yağmurlu, karanlık bir düşünceden,
Ormanın uğultusuyla birlikte
Ve dörtnala, dümdüz bir mavilikte
Kar yağıyor üstümüze, inceden.
Sesin nerde kaldı, her günkü sesin,
Unutulmuş güzel şarkılar için
Bu kar gecesinde uzaktan, yoldan,
Rüzgâr gibi tâ eski Anadolu’dan
Sesin nerde kaldı? Kar içindesin!”
Kar, Selam, Ağrı, Serenad, Olvida gibi pek çok büyük şiirin ve Fahriye Abla’nın şairi: Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ustalarından Ahmet Muhip DIRANAS’ın Şiirler’i.
Birçok yerde birçok kez duyup da kimin olduğunu bilmediğimiz şiirlerden birkaçı DIRANAS’ınmış… Duygu yüklü, çokanlamlı, muhteşem şiirler. 2 günde bitirdim… Kesinlikle tavsiyemdir.
Reklam