ekrem
@prometheus00
Öğretmen
Yeni Türk Edebiyatı YL
İstanbul
575 okur puanı
Temmuz 2021 tarihinde katıldı
Yol’a Bir İnceleme
İçinde ateşi taşıyanlar…
Dünya bir felaketin ardından bir avuç insanın avarelikle dolaştığı, hayatta kalmaya çalıştığı sadece gri renklerden oluşan bir kül halindedir.
Bir baba ile bir oğul böyle bir dünyada başka iyi insanların da hâlâ bir yerlerde yaşıyor olabileceğini iyimserlikle, meçhul içgörüyle umarak güneye doğru yürürler. Bütün bu griliğin, külün, kasvetin ortasında yolculukta boy veren narin bir çiçek gibi baba ile oğul ilişkisi okuruz.
Geçmişin hayaletleri, terk edişler, korku, belki de bir bencilliğin inatlaşması bir koza gibi örmüştür etraflarını.
Tanrının kendi haline bıraktığı bir dünyada, insanların sadece hayatta kalmaya çalıştığı şartlarda, soğuk ve mesafeli gibi gelen ama sonrasında ise o büyük bağın nasıl oluştuğunu, ve o bağın nasıl hep yanınızda olacağını gördüğünüz, sonuyla insanı hüzne sevk eden güzel bir kitaptı.
“Şeylerin isimleri usulca o şeyler gibi unutulmaya yüz tutuyor. Renkler. Kuşların isimleri. Yiyecek şeyler. Nihayet insanın doğruluğuna inanmış olduğu şeylerin isimleri.”
Her şey sıfıra doğru giderken, entropinin sarsılmazlığı kendini dikte ederken, unutuşun acımasızlığı belleğimize nice oyunlar oynarken hâlâ içinde ateş ve sevgi varsa dünya henüz felakete yakın değil…
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kemal’e Tutulan Mercek
Orhan Pamuk okumak benim için güzel bir zihin uğraşıdır. Gerçek, kurgu, sahte, hakikat hepsi birbirine karışır ve kavramların arasında sınırlar silinir. Bir okuyucu olarak ben de çeşit ağacın bulunduğu bu ormandan pusulasız çıkmaya çalışırım.
Orhan Pamuk romanını okurken bende hâsıl olan durumlardan birisi de romanlarını duygularımı daha az işin içine katarak, uzaktan, metne dayanarak okumaktır.
Masumiyet Müzesi’nde ise böyle olmadı. Kemal’in içinde bulunduğu durum, itirafları, zayıflıkları, hataları ve onların dile getirilme biçimi diğer kitaplarında görmediğim yakınlığı hissetmemi sağladı, hâliyle romana duygularım karıştı.
———Spoiler ——
Kemal Basmacı varlıklı bir ailenin oğludur. Basmacı ailesi Osmanlı’nın yıkılmasının ardından oluşan sermaye ve yerli burjuvazi eksikliğinin temini için Cumhuriyet’in zengin ettiği ailelerden birisidir. Bu yüzden Kemal, Atatürk ilkelerine bağlılık hisseden Avrupai bir karakterdir. Nitekim Kemal dönemin -60’lar 70’ler- zihniyetine göre gayet modern bir ilişki sürdürerek Avrupa’da eğitim almış modern bir kız olan Sibel’le hayatını birleştirme hazırlığındadır. Taa ki Füsun’a olan aşkı onu bu yoldan döndürene kadar.
Kemal Şanzelize Butik’te Füsun’u gördüğünde hemen etkilenir. Füsun onun uzaktan bir tanıdığıdır. Füsun, emekli öğretmen bir babanın, terzi bir annenin kızıdır. Ekonomik olarak alt kesme mensuptur. O dönemlerde hoş karşılanmayan güzellik yarışmasına katılmış olan Füsun’un en büyük hayali oyuncu olmaktır.
Kemal, Füsun’a aşkı vesileyle toplumun ekonomik olarak alt kesmiyle bir etkileşim içerisine girmiştir. Füsun ve onun ailesi gözünden toplumun diğer yaşamlarını tanımıştır.
Kemal, Füsun’la birlikte olmaya başladığında bir heyecan ve kaçamak peşindedir. Çevresinde sıklıkla işittiği mutlu bir evlilik ve “dost “ hayatını
Tanzimat Edebiyatının düşünce evrenini roman çerçevesinde çok iyi bir şekilde incelemiş bir çalışma. Mutlak metin Kuran-ı Kerim ve şeriatın sınırlarıyla belirlenmiş bir yenileşme hareketinde Tanzimat sanatçılarının biçimde ve içerikte Batı’ya yakınlaşıp bir yandan da Batı değerlerine karşı çekincelerini eserde görmekteyiz. Teknik olarak kısıtlı ve karakterler yerine tiplerin olduğu romanlarda gerçek anlamda “modern” kabul edilecek tek eser Araba Sevdası olmuştur, bulunduğu dönemin açmazı içinde kendisini hiçlemeyi başarabilen bu eser, Tanzimat kabulleri içerisinde boşlukları görebilmemizi sağlar.
Kitabı okurken bir puanı kırmama neden olan şey ise; maalesef bir dizinin bulunmaması oldu. Özellikle teorik metinlerde dizinin olmazsa olmaz olduğunu düşünüyorum. Bunun haricinde konuyla ilgili olan herkese tavsiye edebileceğim dolu dolu bir kitap.
Behçet Necatigil ne güzel anlatmış Fikret Ürgüp'ü: "Bir doktor öldü, hikayeciydi."
Fikret Ürgüp kıyıda köşede, parlak bir zihinle, hezeyanlarla, alkolle yaşayıp "bu dünyadan kurtulmuş" gizli bir hazine.
Okurken ufkumun sınırlarını zorlayan hikayeleri ve üslubu ile ayrı bir yere koyabilirim kendisini. Günlük hayatın içinden gerçeğin sınırlarını zorlayan hudutlara adeta ışınlarken sizi hissettirdiği en kuvvetli duygu yalnızlık oluyor...
Yalnızlığımı gözden geçirmeme neden olan bu nadide yazara teşekkürler...
ALÇAKLIK DÜNYANIN DOĞASINDA MI?Edebiyat
Puan vermedi·104 syf.··
Beğendi
·2022 25. kitabı
·21 saatte okudu
·Okunma: 30 Ağustos 2022 15:06
Arjantinli yazara siftahımı bu kitapla yapmış oldum. Derleme hikayelerden, mesellerden ve masallardan bölümleri Borges'in diliyle okuyoruz. Anlattığı hikayelerde dünyanın çıkarmakta hiç zorlanmadığı cani, düzenbaz, hergele, kabadayı gibi bilumum tiplerin hızlı hayatlarına tanık oluyoruz.
Kitabı okurken aklıma şu soru geldi; "Neden saf kötülük içerisinde insanlar her dönemde varlar ve insanın özü hakikaten de iyi bir maya değil mi?"
İnsanlar kötülüklerini kendi ölçüleri ve dehaları çapında yapıyorlar, kimisi Almanya'ya hükmedip milyonlarca insanı öldürüyor, kimisi sığır sürüleri çalıp, Yeni Dünya'da zenci kaçırıp satıyor. Peki ilkine ikincisinden daha kötü diyebilir miyiz?
Bir diğer mevzu ise sadakat, yanılsamalar ve bilmenin felaketi. Jorge Luis Borges bence mesajı açık olan anlatıların dışında insanı arada bırakan ve felsefi problemleri kucağınıza bomba misali atan derlemeler yapmış.
Bir yandan toplumsal baskının da sezildiği Japon sadakati, diğer yandan renklerin, şeytanın ve meleğin yanılsamaları. Ve hep daha öteyi bilmenin, maskenin ardındaki gize duyulan açlığın getirdiği felaket...
Kitabı bitirdikten sonra doğanın, varsa yaratıcının, insanın doğal sınırları olduğunu bunları aşmaya çalışmanın bir çeşit suç olduğunu, şiddetin, saldırganlığın nedenlerine insek, kontrol etmeye çalışsak da bunu bitirmenin mümkün olmadığını düşündüm.
Basit insanların basit sahtekarlıkları dışında, büyük suçların zayıf ruhlar ve iradelerle nasıl beslenip filizlenerek korku saçtığını düşünürsek, ateşi harlayanların kötülüğünden çok, dünyanın kötülük ve ALÇAKLIK için nasıl uygun bir yer olduğu apaçık bir şekilde ortada...