Habil Yaşar, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Qardaş Türkiyənin daha bir dəyərli yazıçısı ilə müsahibəni sizlərə təqdim edirəm. Qonağımız Elif Ünal Yıldız xanımdır.
Buyurub oxuya bilərsiniz...
-Salam Elif xanım! Zəhmət olmasa öncə özünüz haqqında Azərbaycan oxucularına məlumat verərdiniz.
-Mənim Elif Ünal Yıldız. 1986-cı ildə İstanbulda anadan olmuşam, 6 yaşımdan paytaxt Ankarada yaşayıram. Dövlət idarəçiliyi məzunuyam. “Umuda Yolculuk” kitabının müəllifiyəm. Bundan əlavə, sizin də yazıçı heyətində olduğunuz “fisildayankalemler.org” saytının qurucusu və yazarıyam.
-Ədəbiyyata marağınız necə yarandı? Bu haqda fikirlərinizi bilmək çox maraqlı olardı.
-Uşaqlıqdan ədəbiyyata, yazıya marağım olduğunu deyə bilərəm. Özümü tanıyandan bəri mən öz üslubumda məqalələr, bəstələr, hekayələr yazıram. İlk nəşr olunan əsərim “Umuda Yolculuk” adlı kitabımdır.
-Əsərləriniz haqqında məlumat verə bilərsinizmi?
-“Umuda Yolculuk” gənc yaşda evləndirilən Yağmur adlı qadının evliliyindən qaçaraq özünə yeni həyat qurmaq üçün Ankaraya köçməsi haqqında dram kitabıdır. Eyni zamanda özündə detektiv də ehtiva edir; Qadın hüquqlarına, ədalətə, feminizmə də çoxsaylı istinadlar etdiyini söyləmək mümkündür. Yağmur obrazını güclü qadınların təmsilçisi olaraq diqqətlə yaratdım; Yağmurun həyatı boyunca müşahidə etdiyim və bildiyim bir çox gender bərabərsizliyi və qadın hüquqları məsələlərinə toxunaraq, onu bütün çətinliklərə baxmayaraq yıxılmayan, dimdik duran bir şəxsiyyət kimi yazdım. Ümid edirdim ki, bu, bütün qadınlarımız üçün bir ilham ola bilər.
-Xəyallarınızın genişlənməsinə səbəb olan hadisələr nələrdir?
-Məncə, təxəyyül insanın şüurunda və hətta şüuraltında olan dərin baxışın ən aydın əksidir. Düşünürəm ki, xəyal qurmağı və təsəvvür etməyi bacarmayan yazıçı öz karyerasında o qədər də uğurlu
Habil Yaşar, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bu dəfə müsahibim Qardaş Türkiyənin sayılıb-seçilən yazarlarından biri olan Gamze Barğın Bulmuş xanımdır.
-Salam Gamze xanım ! Necəsiniz? Zəhmət olmasa öncə azərbaycanlı oxuculara özünüz haqqında məlumat verərdiniz.
-Salam Hörmətli Habil bəy. Mən Gab Bargınam. Əsl adım Gamze BARGIN BULMUŞ-dur. Əslən İzmir Bayındırlıyam. Uşak Universiteti Peşə Yüksekokulu Radio və Televiziya Proqramlaşdırma fakültəsini və Ərzurum Atatürk Universiteti Ünsiyyət Fakültəsi Jurnalistika şöbəsini müvəffəqiyyətlə bitirmişəm. Jurnalistika şöbəsini 2-ci dərəcə ilə taclandırdım. Şöbənin qalibi mənim sevimli həyat yoldaşımdır. Bir müddət İzmir “TRT Belgesel Kanalı”nda iştirak edərək bir çox sahədə təcrübə toplamaq imkanı qazandım. Proses zamanı “Buluşma Noktası” adlı televiziya verilişində iştirak etdim. Təhsil aldığım müddətdə öz sahələri üzrə mütəxəssislərdən, tanınmış ziyalılardan dərs almışam. Müxbir olduğum zaman ərzində bir çox tanınmış yazıçılar, rəssamlar, ssenaristlər, rejissorlar, aktyorlar, teatr artistləri ilə müsahibə alaraq xoş söhbətlər yazdım.
Məqalələrim müxtəlif rəqəmsal və çap nəşrlər edən qəzet və jurnallarda dərc olunub. Bir müddət mən də Redaktor və Kopirayter kimi oxucularla görüşdüm. Köşə yazarı olduğum müddətdə oxucularıma “Şah-ı KALEM” və “KaleM-i ŞAH” təxəllüsü ilə müraciət etmişəm. Hekayələrim “10” və “Edebi Alem” jurnallarında dərc olunub. Hal-hazırda “SevMedya” Nəşriyyat Qrupunun tərkibində olan və geniş auditoriyaya yetişməyi bacaran “Türkiyənin ən prestijli jurnalı” “YENİDEN MERHABA”-da yazdığım köşə yazıları və müsahibələri ilə oxucularımın qəlbini oxşayıram. Yazıçı kimi fəaliyyətimi davam etdirməklə yanaşı, müxtəlif jurnal və qəzetlərdə hekayə və esselər yazmağa davam edirəm. Bu yaxınlarda ARDEN "Doğ Zamanı" adlı əsərimi
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Anlayışları yenidən mənalandırmağa davamAraştırma-İnceleme
Türk professor Şakir Gözütox "Peyğəmbər dönəmində təhsil və tədris" kitabında yazır ki, ilk ayə endirildikdə Məkkədə cəmi on yeddi adam yazıb-oxuya bilirdi. Mədinədə isə yalnız yəhudilər yazıb-oxumağı bacarırdı.
Müsəlmanlar Bədr döyüşündə ələ keçirdikləri müşrik əsirlərə şərt kəsmişdilər ki, bizə yazıb-oxumaq öyrədin, sizi azad buraxaq. Çox güman peyğəmbər özü də ilk "şagirdlər" arasında idi.
Çünki mənbələr onun yazıb-oxumağı bacarmadığını desə də, peyğəmbərin ölüm yatağında kağız-qələm istədiyini yazan digər mənbələr də var. Hətta şiələr iddia edir ki, peyğəmbər kağız-qələmi Əlini özündən sonra varis elan edəcəyini yazmaq üçün istəyirdi, buna görə də ətrafındakılar ona kağız-qələm vermədilər.
İslamın ilk illərində təhsil yalnız yazdığını oxumağı öyrənməkdən ibarət idi, əlavə oxumağa heç nə yoxdur. Çünki bütün bilgi şifahi depolanırdı.
Bəs müsəlmanlar nə zaman əsl yazılı bilgiyə sahib oldular?
Ceyms Vestfoll Tompsonun "Ortaçağ Kitabxanaları" kitabının "Müsəlman kitabxanaları" bölümündə göstərilir ki, müsəlmanlar ilk dünyəvi kitablara İranın və Misirin fəthindən sonra sahib olublar.
Hind (İran) və yunan mədəniyyəti ilə tanışlıqdan sonra.
İlk islam kitabxanaları da bu iki mədəniyyətin ərəb və suryani dillərinə tərcümə olunmuş kitablarında ibarət idi.
Buradan biz islam mədəniyyətinin iki, bir-birinə zidd hüceyrəsini kəşf edirik. Hind-İran mədəniyyəti tamamilə mistikadan ibarətdir. Yunan mədəniyyəti isə təbiəti dərketmə fəlsəfəsidir.
Beləliklə, bu kitabxanalar əsasında islam dünyasında iki məktəb yarandı Şiraz və Hicaz, daha sadə adıyla desək, ariflər və alimlər məktəbi.
Ariflər Şiraza, alimlər Hicaza yığışmışdılar. Və nə qədər ki, yunan kitablarından bəhrələnən əməvilər Abbasilər tərəfindən devrilməmişdi, müsəlman dünyasında elm, fəlsəfə inkişaf edirdi. Hətta əməvilərin
Ürəyini kiməsə açmaq olduqca təhlükəlidir. Çünki onun səninlə necə davranacağını bilmirsən.
Qadınların kitabı, Osho
8 Martİnsan
Bugün 8 Martdır. Dünya Əməkçi Qadınlar Günü! Bilirsən, həm də bugünün mənim üçün travmatik bir əhəmiyyəti var. Böyüdüyüm yerdə qadınların o qədər də böyük arzuları olmur. Bunu ən son açıqlayacam. Bu travmam haqqında bəhs edim sənə. 8 mart günü xaricində də ilin bütün aylarında, günlərində, saatlarıda da iliyimə qədər hiss edirəm bunu. Bugün sahilə endim, gördüyüm hər qadını bağrıma basmaq, qucaqlayıb təşəkkür etməyi o qədər çox istəyirdim ki! Amma etmədim! Daha detaylı heçnə soruşma! Dinlə!
Hər şey dünən başladı. Dünən yuxuda oyananda bunu daha dərindən hiss etdim. Keçmişi birdən xatırlamağa başladım. Heç vaxt düşünməyə lüzum görmədiyim xatirələrim detaylarına qədər görünməyə başladı gözlərimin önündə. 1'ci kurda tanış olduğum Hüseyni birdən-birə xatirəmdə canlandırmağa başladım.O zaman 17 yaşım var idi. Universitetin ilk dərs günü səhvən onların sinifinə girmişdim və bilirsən, bir şeyi də deyim; əminəm ki, ən azı keçən bu bir ildə, bircə saniyə belə təsəvvürümə gətirməmişdim onu. Hüseyn Ankaradan idi. Bir kənddən! Orta boylu, əsmər, kirli saqqallı və 22 yaşından daha yaşlı görünümlü yanmış, alnının hər qırışı sanki taleyin sərt xətti kimi sadist, danışığında pəltəklik hiss olunan biri idi Hüseyn. Taleyə də bəsməkama da inanmıram bu arada. Cümləyə hava qatsın deyə bir şey yaratmağa çalışdım. Tanışlığımızın 2'ci ayında birdən-birə yoxa çıxdı. 1 il sonra öyrəndim ki, gedib məmləkətinə. Mənə coşğu dolu sevinclə, səsində hiss olunan acıyla, ümidsizliklə danışdığı sevgilisi və motorsikleti haqqında o gün bu gün ilk dəfədir ki, düşündüm. Görəsən Hüseyn indi nə edir?
Hüseyndən niyə yazdım bilirsən? Çünkü, bax O... O, insanlar haqqında yazmaq istəmədim. O insanlar ki, mənim həyatımı təşkil ediblər, edirlər. Bağışla Hüseyn səndən istifadə elədim. Xatirəmdəki səni,
-Bəs Allah müsəlmanları sevirsə onda niyə onların başına bu qədər bəla gətirir? O da dedi: -Çünki, Allah sevdiyi qulları daha böyük sınaqlardan keçirir ki, onları daha yaxşı mükafatlandırsın.Bəs onda Vyetnamdakılara niyə əzab verir? Hindistandakı Buddistlərə niyə əzab verir? Axı onlar müsəlman deyil. Mustafa dedi: -O onları Allaha inanmadıqları üçün cəzalandırır. Elə bu sözlərdən sonra mən fikirləşməyə başladım. O günə kimi hər şeyi olduğu kimi qəbul edirdim. Amma başa düşdüm ki, mən fikirləşməliyəm. Əvvəlcə dünyanın yaradılışı məni maraqlandırdı. Allah Adəmi yaradıb ona hər şeyi öyrətmişdi. Ona Həvvanı vermişdi və onlar yer üzündə yaşayır, Allaha ibadət edirdilər. Amma ilk insanlar meymundan yaranmışdı axı? Bu necə olurdu? Din bir şey deyirdi, elm başqa bir şey. Mən qadınların başını bağlamasını tam anlaya bilmirdim. Niyə qadınlar gözəlliklərini gizlətməlidirlər amma kişilər yox? Quranda belə bir ayəyə rast gəlmişdim. Nisa 34 (Ey kişilər!) Özbaşınalıq etmələrindən qorxduğunuz qadınlara nəsihət edin, (yola gəlməzsə) onlardan yatağınızı ayırın və döyün! Sizə itaət etdikdə isə daha onlara (əziyyət vermək üçün) başqa yol axtarmayın. Əlbəttə, Allah ucadır, böyükdür!
Burada gördüyünüz kimi Allah özbaşına qadınları döyməyi əmr edir. Yaxşı bəs özbaşınalıq edən kişilər haqda niyə Quranda heç nə yox idi? Təkcə bunlar yox, mənim xeyli suallarım yaranmışdı. Niyə Allah cənnətdə qadağan olunmuş ağac yaradırdı ki? Əgər Allah hər şeyi bilirsə niyə insanları sınaqdan keçirir? Güya bilmir, kim cəhənnəmlikdir, kim cənnətlik? Ümumiyyətlə Allah niyə bəzi insanları pis yaradıb ki? Biz cinlərdən və insanlardan bir çoxunu Cəhənnəm üçün yaratdıq. əl-əraf 179 Niyə pisliyi yaradıb ki? Axı Allah istəsəydi bütün insanlar yaxşı ola bilərdi. Yaxşı bəs Şeytanı niyə Allah yoldan çıxardı?