“Artıq dağlara heç vaxt qayıtmayacağam! Balıq olaraq qalım daha yaxşıdır! Balıq olaraq qalım daha yaxşıdır!
Balıq olaraq…”
Çantasıyla, dürbünüylə dost olan, dərdini onlara danışan, ağ gəmini gözləyən, Mümin babasının danışdığı əfsanələrlə yaşayan həyat dolu bir uşaq idi o. Yaşadığı hər şeyə baxmayaraq, qəlbi ümidlə dolu idi. Oxuduqca o qəlbi çox sevdim. Mən də onun kimi ağ gəmini gözlədim. Maral Anaya mən də inandım.
Ağ gəmi əsəri insanın saflığı, uşaqlıq dünyasının təmizliyi və böyüklərin qəddarlığı arasında olan ziddiyyəti çox təsirli şəkildə göstərir. Əsərin əsas mesajlarından biri budur ki, insan içindəki mərhəməti və vicdanı itirəndə ruhən məhv olur.
Əsərdə hər bir obrazın müəyyən bir mənası var. Balaca oğlanın bir adı yoxdur, çünki ata-anasından ayrılmış, tərk edilmiş, oxumaq üçün hər şeyi edən bütün uşaqları təmsil edir. Ya da, oxuyarkən nifrət etdiyimiz Orozqul öz millətinə üz çevirib başqa xalqın qulu olan bir obrazdır və heç vaxt uşağı olmayacaq. Yazar göstərir ki, bu cür kimliyini unudanların davamı olmayacaq bir gün bu sistem dağılacaq…
Puan vermedi
Birinci bölümdən təsirlənərək...
mən, anamdan(nənəm) - ana sevgisi, ata sevgisi, sevgisiz qalmamağı, saflığı, həyatı olduğu kimi yaşamağı, sevgini, üzüntünü, ağlamağı, sadə həyatı yaşamağı, yetərincə həssas olmağı, mərhəmətli, yardımsevər olmağı, xoşbəxtliyi, qarşılıqsız və sonsuz sevgini, içindəki allaha inanmağı, sadə geyinməyi, özünü bəyənmişlikdən qaçmağı, özünü hər şeydən çox sevməyi, fədakarlığı, sevdiklərimi qorumağı, ailəm səhv olsalar belə, onları qorumağı, qayğı göstərməyi, heç kimə ailədən çox güvənməməyi;
babamdan- ailəmi qorumağı, onları sonsuz sevməyi;
dayımdan- ailəni sevməyi, həyatı sevməyi, ağıllı olmağı, sevgini, qayğını, ata sevgisini, ailədən başqasının soyuq ev olduğunu, pulun önəmli olmadığını, sağlamlığın və başqalarına qarşılıqlı hörmətin vacib olduğunu;
özümdən- aşırı empatik olmağı, etinasız olmamağı, ailəni sevməyi, dürüstlük, sevdiklərimə qarşı sadiq olmağı, göstərişdən qaçmağı, daha çox həvəs və öyrənməli olduğumu;
haşiyə: bioloji ata və anamdan çox bir şey öyrənə bilməmişəm, amma nəyi öyrənməməli olduğumu bilirəm. uşaq xətrinə dünyaya uşaq gətirməyi, sevgisizliyi, saxta sözlər deməyi, davanın anlaşmadan üstün tutulması, qayğısızlıq, özünü daha çox önəmsəmək, sevginin pul sayılması, birini anlamaqdan və dinləməkdən yoxsul olma, uşaqlarına qayğı və sevgi verməmə;
bu mətnə həsr etdiyim mahnı: yıldızlar (deniz tekin)
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Kitab əslində maraqlı idi, amma daha əvvəllər ermənilərin işgəncələri barəsində oxumuş olduğum üçün əslində kitabda qeyri adi bir şey görmədim. Kitabın daha böyük bir problemi hissləri yetəri qədər oxucuya ötürə bilməməsidir. Bir neçə cümlə istifadə edərək daha yaxşı izah oluna biləcək hadisələr çox qısaldılıb. Bir cümlədən o biri cümləyə yeni bir hadisə baş verir və sən nə baş verdiyini, nə qədər sürətlə baş verdiyini anlamağa çalışırsan. Kitabın daha uzun olmasını və daha çox bədii təsvir vasitələrindən istifadə olunaraq yazılmasını istərdim. Kitabı hiss etmək istərdim yəni. Kitab çox sürətlə irəlilədiyi üçün hekayənin sonluğunda nə hiss etdiyimi də anlamadım. Obrazlara gəlincə, o uşağı əvvəldən abort etdirməliydi şərhlərini gördüm, hansı ki bu şərhləri yazanlar da daha çox kişi cinsinə mənsub olan insanlardır, analıq hissinin nə demək olduğunu bilməyənlər yəni. Öz ailəm dediyi insanlar sahib çıxmadığı halda onu anlamağa çalışan insanların dəstək olması detayını bəyəndim. Nə qədər yalnız olsaq da bizi anlayacaq kəslər həmişə vardır hissinə qapılır insan. Yazıçının ilk kitabıdır deyəsən. Qələmini inkişaf etdirmək üçün çalışmağa davam etməyi tövsiyə edərdim. Yazıçıya uğurlar!
ZİMANÊ HEVPARKurdî
HİKAYETA TERZÎYEKÎ û ÇEND TİŞTÊN DİN- Rizgar Elegez
“Spasî û qedirzanîn ji bo xwendin û pêşnîyarên wan nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend: Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem (nota nivîskar)”
Ji bo ev berhem ji alîyê 4 edîtorên nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend ve (Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem) hatîye xwendin, kontrolkirin, mirov hêvî dike li metneke birêkûpêk û edebî rast were.
Li sînemaya tirkî her tim karekterekî cê heye, yê bi devokekê dipeyive. Carinan ew karekter Laz e, hin caran Kurd e, carcaran Ermenî, an Rom, an Roman e… Ew kes bi zimanê hevpar napeyive, bi devoka herema xwe dipeyive. Bi vî awayî hem filîmê/rêzefilîmê zengîn û rengîn dikin hem jî îronî û mîzahê jî dixine nav mijarê û filîmî balkêştir dikin. Ji bo edebîyata kurdî bi piranî bi devokekê ye an jî bi kombînasyona devok û zaravayan e, “zimanekî civakî yê hevpar” pêk nehatîye û wisa dixwîye naye jî.
Li hûnera musîkê “mahalli sanatçî” hene. Ew hûnera musîkê bi awayekî heremî dikin, bi devok û folklora heremê li dawet û şahîyên heremê civakê mest dikin. Hin ji wan “mahalli sanatçî”yan xwe bi heremê nagirin û terza xwe digûherînin dibine hûnermendên civakî. Ev rewş bitenê li musîkê heye, li hûnerên din nola şano, sînema, resim û hwd nîne. Bi teybetî li edebîyatê “nivîskarên heremî” li dilê mirov xweş nayê.
Heremîbûna edebîyata kurdî, ne bi tenê bi karekteran sînordar e, bi awayeke kesayî ye û tişta herî mûhîm jî “heremîbûna vegotinê” ya bi “felsefeyeke heremî” ye. Ji bo ferhenga nivîskaran bi tenê têra gund û xwezayê dike an jî zimanê wan bi gundînîyê sînordar e li berhemên edebî giranîya pastoralîyê xwe darîçav dike. Bi teybetî jî li helbestkar û zimanê devokî û heremî û pastoralîzm ji bo nivîskarên Serhedî
Puan vermedi
Amma indi sinifdə , ən axırıncı partada oturaraq bu məktubu yazanda canımda elə bir qorxu hiss edirəm ki ... Əmimin məni necə öldürəcəyini bilmirəm axı. Mənə qalsa , istərdim ki , dənizə atsın, orada ölüb qalım , heç meyitim də tapılmasın . Bu iyrənc adamcığazların hər gün ayaq basdığı torpaqdan da iyrənmişəm və belə yorpaqda basdırılmaq istəmirəm .
<<Dənizi istəyirəm>>
(Bunu yazan Yağmur da doğuş zamanı dənizdə doğulmuşdu elə , ona görə də dəniz də ölmək istəyirdi.)
Başqalarının 1 günə bitirdiyi əsəri 18 günə bitirdim) Həyatın bizə yüklədiyi işlərdən ancaq vaxt tapa bildim.
Əsəri bəyəndim. Fikirləri demək olar ki məni yanıltmayan birinin tövsiyəsi ilə başladım və "yaxşı ki oxudum" dediklərimdən oldu. Həcmi böyük olsa bəlkə də oxumaqda çətinlik çəkərdim.
Çünki açığın desəm rus ədəbiyyatları yorur məni, indiki dərsliklərimizin əksəriyyəti də Sovet dövrünün artıqlarından yığılmış dərsliklər olduqlarından bu ölkənin məhsullarından tamamilə qıraq durmağa çalışıram. Qısaca bu üslubdan, köhnəlikdən təngə gəlmişəm. Bədii əsərlərlə nə əlaqəsi var bilmirəm.Şedevr əsərlər ola bilərlər, amma necə ki hər kəsə hörmət edirəmsə, inanıram bu şəxsi fikrim də sakit qarşılanar.
Amma Tolstoy kitab yazmayıb sanki sizi yazıb. Mən oxuduqca özümü baş obrazın yerinə qoydum. Gələcəkdə ailəmə, insanlara sadəcə yük olsam necə hiss edərəm?
Ya ağır bir xəstəlik yıxsa məni, aram-aram parçalasa nə hisslər keçirərəm. Duyğulandıracaq qədər dərin deyil də, düşündürəcək qədər möhtəşəm idi.
İvan İlyiç'in Ölümü 
Lev Tolstoy
İvan İlyiç'in Ölümü Lev Tolstoy