Ümit Kaya
@rodionraskolnikovv
insanlar içinde en yalnız insan,
ölüler içinde en yalnız ölü.
"Ne içindeyim zamanın ne de büsbütün dışında,
Yekpare geniş bir anın parçalanmaz akışında.."
Hepimiz biliriz ki, bazı kitaplar vardır, o kitabı anlamak için ve anlatabilmek için evvela başkarakterini yakinen tanımak gerekir. İşte bu nadide kitabımızın nadide başkarakteri de Hayri İrdal.. Onu nasıl anlatmalı, nereden başlamalı bilmiyorum. Kafası ve ruhu mazide kalmış, vücudu modernizme ve hayata ayak uydurmaya çalışan, daha doğrusu bunu bir türlü beceremeyen, hayattan kopuk, talihsiz ve garip bir kahraman..
Hani sokağa çıkıp; her gün kayıtsızca yanından geçtiğimiz dışarıdaki insanlara baktığımızda şunu görürüz: "Hakkında hiçbir şey bilmediğimiz, farklı hayatları olan, farklı insanlar.." İşte bu insanları yakından incelesek anlarız ki çoğu kendi hayatına yabancılaşmış, dünyadan kopuk, rüzgarın önünde savrulan yapraktan farksız insanlardır. Aslında hayat denen kudretli gücün karşısında hepimiz bir nebze böyle zayıf, savrulan kişiler değil miyiz? Bazen ne yaparsak yapalım, hayatımızı yoluna koymayı beceremeyiz.
İşte tam da bu noktada Tanpınar, bizim gibi hayattan kopmuş bu kahramanımıza, saatlerle uğraşma görevi vererek ironik bir şekilde ona hayatı düzenleme imkanı sunuyor. Tüm dünyadaki saatleri ayarlama imkanı veren bir girişim.. Bunu hangimiz istemeyiz?
Kitabı okurken dudağımdaki gülümseme hiç eksilmedi ve son dönemlerde okuduğum en zevkli kitaplardan biriydi. Diyebilirim ki saatleri anlatan bir kitap ancak bu kadar güzel yazılabilirdi.
Kitapta Bergson' un Zaman Felsefesine dair bir çok felsefi düşünceye de yer verilmiş, zira Tanpınar'ın eserlerini kapsamlı şekilde incelesek Bergson'un "Zaman ve Oluş Kuramından" hayli etkilenmiş olduğu sonucuna varırız. Başta verilen şiir de bu etkilenmenin bir parçası sayılabilir.
Tanpınar'ın diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitapta
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Hani Romeo ve Juliet' te ünlü bir söz vardır : "Ah Romeo, Romeo! neden Romeo'sun sen?.."
Ben de bundan sonra Juliet gibi haykırmak istiyorum: " Ah Oblomov, Oblomov, neden Oblomov'sun sen?"
Bu kitabı okumaya başlamadan önce, kimseye kendimi anlatmak, açıklamak isteğini, enerjisini kendimde bulamıyordum. İnsanlardan soğuyor, onlarla arama duvarlar örüyordum. Dışarıdaki hayat beni bekliyor, aklıma yapacak çok şey geliyor, arkadaşlarım beni çağırıyor, ancak bir türlü kalkıp bunlarla uğraşacak gücü kendimde bulamıyordum. Yalnız bir hayatın içinde, yalnız kalmak kendimi daha iyi hissettiriyor ve düşünecek çok şeyimin olduğuna inanıyordum. Evet diyebilirim ki ben de bir nevi "Oblomovluk" hastalığına yakalanmıştım. Bu sebepten olacak, kitap beni okudukça içine çekti, daha çok çekti. Zaten öyle değil midir, bir kitabı severiz bir filmi severiz çünkü içinde bize ait bir şeyler buluruz. Ben de zamanla karakterle kendimi daha çok eşleştirmeye başladım ama gördüm ki ben bile yeri geldi kalkıp Oblomov'u sarsıp kendine getirmek istedim. Bu duygularla okurken, kısa bir sürede kitabı bitirdiğimi gördüm. Bitirdikten sonra bir süre kendimi boşlukta yüzüyor gibi buldum.
Ne zaman güzel bir kitap okusam yahut güzel bir film izlesem, hemen ardından başka bir filme ya da kitaba başlamak, bana okuduğum kitaba veya izlediğim filme saygısızlık ettiğimi düşündürtüyor. Sanırım o filmin veya kitabın üzerimdeki tesirini doya doya hissetmek ve benimsemek, ondan sonra diğer şeylere başlamak daha doğru geliyor. Çünkü ancak böyle yaparsam hürmetlerimi tam olarak göstermiş gibi oluyorum.
Bu kitap, benim hürmetlerimi fazlasiyla haketmiş ve hayatımın geri kalanında hakedecek bir kitap oldu. Bitirdikten sonra onu uzun süre aklımdan çıkarmadım ve doya doya yaşadım. Sizin de gereken değeri vermeniz ve bu
