XIX. Yüzyılın mühim simalarından John Ruskin, toplum, sanat ve şair eleştirmeni bir kişilik. Okuduğum çok kitapta karşıma çıkan bir isim ve okumak gerektiğini düşündüm. Hangi kitapları bakınırlarmış, sanatla ilgili kitaplarını görünce, okumamak asla olmazdı. Böylelikle tel taşla iki kuşu vurmuş oldum. Sanat ve Hayat Üzerine incelemesi, “Gotik Mimari”nin yapısını, doğadaki bitkileri formlarını uyguladıkları, aslında Gotikler (Almanya, Fransa, İngiltere, İsveç) ilk başta, “gotik” barbar ve kötü anlamlara gelen bir sözcük anlamında kullanılmıştır. Daha sonraları ise, Hıristiyan toplumlarla beraber, gotik kelimesi huzurlu manasını taşır olmuştur. Pürist, saf ve doğalcılığın yansıması olarak görmüşlerdir gotik sanatı ve mimariyi.
Yazar, “demir”in işlevi üzerinden, 1800’lerde halka açık yaptığı konuşmasında, ulusların demir özlü, “saban, pranga ve kılıcın” öneminden bahsediyor. Sanatsever ve sanat sevmeyenler (sanat sevmemek nasıl bir mümkün oluyorsa?) muhakkak okumalı!
On öyküsünü bir kitapta toplayan Zeynep Kaplantaş ikinci oyku kitabı ile karşınızda. Yüzonsekiz sayfalık kitabımızı Şule Yayınları basmış.
.
İstanbul doğumluyum yazarımız. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği mezunu. John Ruskin'in Susam ve Zambaklar eserini Türkçeye, son Mevlevi postnişini Hasan Çıkar Dede'nin konuşmalarından derlenen kitabı Tanrinin Temsilcisi İnsan'ı İngilizceye çevirmiştir. Romantik Cinayetler öykü kitabını 2017 de çıkarmıştır.
.
Kitaba ismini veren ilk oyku ile yola çıkıyoruz. Annesi ile kızının hikayesini okuyoruz. Kızımızın sesinden. Babasız bir kızın annesinden ayrılıp bir bebek gibi ilk adımlarını atmasını severek okudum.
.
Yeni bir teklif annemin kalbine giren yeni kramplar demek. Bu tuhaf korkunun tek nedir beni uzak kalacak olması değil, yaşamdan zevk alan mutlu insanlarla bir arada bulunacak olmam. Bu, pasın demiri çürüttüğü gibi çürütür içini. En rahat yatakta kabuslar gördürür. #sayfaonbir
.
En uzun öykümüz Küçük Bir Rica. Anne ile bebeğin hikayesini hastaneden itibaren dinlemeye başlıyoruz.
.
Kakanın keskin bir kokusu olduğunu fark etmem o zamanlara denk gelir. Burnumu elimle kapatıp uyumaya çalıştım, yine de altını temizlemedim. Üstünde kurudu; gözleri ağlamaktan şiş, bacakları pislikten yara. Kuvvetli sesiyle bağırmak kelimesini yeni bir tanım getiren Güzide'yi yıkamak mı? #sayfadoksaniki
.
Hepsi okunası kadın hikayelerinden bir diğer öykümüz Yeni Hediye . Sınıf arkadaşı Nazlı ile yaşadıklarını keyifle okuyoruz.
.
Okulun belalı öğrencisi hem çeşitli oyuncaklar aldırtıyor, hem baba parasını kendisi için harcayan çocuğun arkasından alay ediyordu. Yanındayken sesi bir kabadayının sesi gibi çıkmazdı. Zorba arkadaşlarına ondan bahsederken, zengin çocuğu, yüzüne karşı, Mustafacı 'cım demişti. #sayfaaltmışüç
Reklam
KAYIP ZAMANIN İZİNDE
Proust’u okurken elinde bir fener olması gerekir. Çünkü o, satır aralarına koca bir felsefe tarihi ve dönem sosyolojisi gizlemiştir
.
1. "Mantar Kaplı Oda" Efsanesi
Bu kitabı yazan adam, hayatının son 15 yılını Paris’te, Haussmann Bulvarı’ndaki evinde, duvarları ses geçirmesin diye mantarla kaplanmış, pencereleri hiç açılmayan karanlık bir odada geçirdi. Astımı vardı ve dış dünyadan tamamen kopmuştu. Bunu bilmek neden önemli? Çünkü okuduğun o canlı, renkli, sesli dünya; aslında ölmekte olan bir adamın zihninde yeniden inşa ettiği, "hafıza yoluyla kurtarılmış" bir dünyadır. Kitap, bir nevi ölüme karşı zafer çığlığıdır.
2. Henri Bergson ve "Süre" (Durée) Kavramı
Proust, ünlü filozof Bergson’un akrabasıydı (kuzeni ile evliydi). Bergson’a göre zaman, saatlerin ölçtüğü mekanik bir şey (tik-tak) değildir; iç içe geçen, eriyen ve akışkan bir "süre"dir. Proust, romanda saati durdurur. Bir öpücüğün, bir bakışın veya uykudan uyanma anının 30 sayfa sürmesi bundandır. O, mekanik zamanı reddeder, psikolojik zamanı yazar.
3. Dreyfus Olayı (L'Affaire Dreyfus)
Roman boyunca karakterlerin sürekli tartıştığı bu olay, Fransa’yı ikiye bölen gerçek bir siyasi krizdir. Yahudi bir subay olan Alfred Dreyfus’un haksız yere casuslukla suçlanmasıdır. Proust, toplumun ikiyüzlülüğünü bu olay üzerinden anlatır. Karakterlerin Dreyfusçu olup olmaması, onların ahlaki pusulasını belirler.
4. John Ruskin ve Sanatın Görevi
Proust, İngiliz sanat eleştirmeni Ruskin’e hayrandı. Ruskin’e göre sanat, "doğayı görmek" için bir araçtır. Proust bunu bir adım öteye taşır: "Hayat, ancak ve ancak edebiyat (sanat) aracılığıyla aydınlatıldığında gerçekten yaşanmış sayılır." Yani yazılmamış, analizi yapılmamış bir hayat, Proust’a göre yaşanmamış, kayıp bir hayattır.
Zamanın ve Ruhun
Ruskin'in "Susam ve Zambaklar" kitabını, ilk kez Cemil Meriç'in "Bu Ülke" kitabında duymuş ve alıntılanan pasajları severek okumuştum. Sanırım orada en güzel kısımlarını alıntılamış olacak ki; 2 bölümden oluşan kitapta en sevdiğim kısım Proust'un uzunca yazdığı önsöz oldu Kitabın yazıldığı 1800'lü yılları düşününce ilk bölümü güncelliğini korusa da 2.bölümde kadınlarla ilgili okuduklarım rahatsız ediciydi..
Susam ve Zambaklar
Susam ve Zambaklar beni farklı bir bakış açısına davet eden bir kitap oldu.
Susam kısmı, okuma ve kitaplar üzerine derinlemesine düşünmeye davet ediyor. Yazarların ne anlatmak istediğini kavrayabilmek okumanın ötesinde, iyi bir okuyucu olmanın anahtarı olarak sunulmuş.
Zambaklar bölümünde ise; kadın ruhunun zarafetini ve içsel derinliğini etkileyici bir şekilde gözler önüne seriyor.
Shakespeare’in eserlerinden örneklerle gösterdiği kadın figürlerinin gücü ve öncülüğü, bana daha önce fark etmediğim bir perspektif sundu. Yalnızca kadınları değil okuma, kitaplar ve yazarlar üzerinde de derin bir ayna tutuyor. Üzerinde düşünülmesi gereken derinlikli bölümleriyle dolu. Her sayfası farklı bir farkındalık ve edebi zevk barındırıyor. Bu nedenle kitap benim için oldukça etkileyiciydi.
Susam ve Zambaklar-Spoiler!!!
Kitap John Ruskin’in Susam ve Zambaklar olarak adlandırdığı iki konferanstan oluşmaktadır. Birinci kısımda Susam başlıklı konferans yer alır. Burada kitaplar üzerine konuşmaları geçer. Gerçek eğitim nasıl olmalıdır, doğa-çevre, bilim-sanat gibi durumların da üzerinde daha fazla durarak bu etmenleri kitaplar ile bağdaştırmıştır. Toplumdaki başarı kavramının, ailelerin eğitim anlayışının eksik olduğuna değindiği noktalar da vardır. Bireylerin eğitim alması kendini geliştirme, gerçekleştirme için değil de güç ve otoriteyi arzulayarak statü sahibi olmak içindir der bu yönüyle aileleri de eleştirir. Eğitime yönelik bu düşüncelerin oluşma sebebinin de kitap okumamaya yönelik eksikliğe bağlar. Eğer gerçek bir eğitim vermek istiyorsak ya da almak istiyorsak kitap okumayı bilmeliyiz der. Nicele değil nitele odaklandığı bir kısımdır.
Susam kısmını okurken çok keyif aldım anlattıkları kendi içinde çok tutarlıydı. Okunması gerektiğini düşündüğüm bir bölüm.
Zambaklar kısmına geldiğimde ise aynı özveriyi bulamadım yazarın kalemi değişmiş gibiydi yazıldığı döneme göre eleştirmek gerekir elbette ama bu yine de kadınlar hakkında düşüncelerinin çelişkili olduğu gerçeğini değiştirmez. Kadınlarla ilgili konuşmaları hep olumlu şekilde başlıyor evet diyorum galiba iyi bir cümle gelecek ama cümle sonunda bir şekilde kadını sınırlandırarak bitiriyor. Örnek verecek olursam, kadınların eğitimine değindiği bir nokta vardır burada kadın ve erkek aynı eğitimi almadılar der devamında da kadın kocasının ilgisi olan konularda ondan daha bilgili olmalıdır kendini ona göre geliştirmelidir der. Kadına düzenleyici, merhametli gibi sıfatlar atfeder. Bir çok sorumluluk yükler hatta olan olumsuz şeyleri bile kadınlara bağlar fakat söz konusunu kadının görevlileri olunca kendi evinden öteye çıkarmaz onu.
Reklam
Reklam