Berat Şafak
@safak63
Yüzyıllık yalnızlığa mahkum edilmiş Buendinalar
Bu kitap okumaktan gerçekten zevk aldığım bir kitaptı. Peki bu zevk nasıl bir zevk?
Öncelikle kitap okuma sürekliliğimi koruduğum bir zaman diliminde onlarca kitaba sıra verirken kitaplıktaki bu kitap beni hep korkutmuştu kitabı okuyanlardan aldığım fikirler:''O gerçekten ağır bir kitap öyle kolayca akmaz, bitiremeyeceğin bir kitaptır o.''
demesi, sitedeki olumsuz eleştiriler herkesin kitabı okumanın zor olduğunu vurgulaması isimlerin çok karışmasını söylemesi. Bu tip şeyler beni kitaptan savmıştı. Sürekliliğimi koruduğum o zaman diliminde bile bu kitaba bakmaya cesaret edemedim ama bilirsiniz ulaşamadığın şeyin verdiği o çekicilik (bilinmezliğin zevki) sayesinde
kendimi sürekli kitaplıkta bu kitabı izlerken buluyordum. Ve bir gün kitap okuma hevesimin olmadığı bir zamanda elime aldım oturma odasına geçip Buendinaların soyağacını inceledikten sonra bu romana başladım.
Kesinlikle güzel başlamıştı spontane gelişen olaylar, karakterlerin tuhaf davranışları, anormal karakter özellikleri, absürt ve gerçekçi örgülerden oluşan yaşam dizileri bir bir beni etkiledi . Bunlar beni kitapta tutabilirdi fakat gerçekten aldığım o eşsiz zevke götürmezdi. Üslup gerçekten eşsizdi benim için gittikçe değerli olan bir unsurdu kitapta.
Çünkü genelde kullanılan dil birbirlerine benzer kitaplarda bana göre. Mutlaka önceki cümlemdeki yargıya koyamayacağım istisnalar az değil ama genelde kendimce haklı oluyorum. Marquez üslubu beni İnce Mehmed okuduğum zamanlara götürdü o güzel, kolay ve bir şelale misali akan üslup tasvir...
Hissettirdikleri sanki kitap okuyormuşum gibi değildi, iki sokak aşağıdaki yaşlı çiftin evinde akşam yemeğinden sonra gelen doygunluğun üzerine yediğimiz tatlının yanında yapılan dedikodu gibiydi. Kitaptaki büyülü gerçeklik üslubu gerçekten muhteşemdi. Peki ya olaylar?
İnsancık
Dostoyevskinin ilk romanı piyasaya ilk çıkışı 24 yaşındaki genç bir yazara (o döneme göre) gayet güzel ve yeni şeyleri barındırdığına işaret eden bu romanı kesinlikle okuduğuma değdi.
kitap içeriğine gelirsek
Devuşkin, majesteleri boyunduruğunda evrakları belgeleri temize çeken sıradan yaşlı bir memur ve mektuplaştığı varvara başına gelen pek çok talihsiz olaydan dolayı eğitimi bırakmış ailesi olmayan genç bir kız bu iki karakterin ortak noktası ne peki neyi paylaşıyorlar? Fakirliği
kitapta bu iki karakterin mektuplaşmaları verilmiş yani kitaptaki olayların aslında nasıl olduğunu yada nasıl olabileceğini düşünürken aldığım zevk yazarın doğru bir tekniğe girdiğine işaret etti bana göre. Çünkü normalde bir olay olduğunda olayı bir kişiden dinlediğinizde ve aynı olayı farklı bir kişiden dinlediğinizde ele aldığım iki kişinin anlattıklarının birbiri ile o kadar örtüşmediği gerçeği sırıtacaktır. Mektuplaşma ile iki karakterin yaşadıklarını kendi bakış açısı ile anlatmasını ki bu karakterlerin dostoyevskinin yarattığı gerçeğini de düşünürsek birazcık muamma hisler yaşadım olayları düşünürken.
Kitapta beyaz geceler, Petersburg'ta haziran ile temmuz ayları arasında güneşin gece 2 de doğup ayla beraber oluşturduğu görsel şölen, kullanılması kafasındaki beyaz geceler fikri olduğunu belirten bir detaydı.
Devuşkin'in varvara ile ilişkisine gelirsek değişik bir paydada buluşan bu iki insan ne kadar birbiri ile uyuşamasa bile birbirine herangi bir duygu ile nitelendiremeyeceğimiz bir şekilde bağlılar ve bu bağlarını fakirliğe bağladım ama buda biraz meçhul kalıyor tartışılabilir. Devuşkinin eğitimsizliği, özentiliği ama yine de iyi yürekliliği temsil etmesi(kendi mektuplarından yola çıkıyorum) ve varvaranın edebiyat ilgisi ve aradaki o çatışma keyif verici idi ama çarpıcı tarafı
İnceleme yapmayalı 5 ay oldu hele bir Dostoyevski romanına inceleme yapmayalı yaklaşık 1 yıl.
Şimdiden beni mazur görün eğer incelemeyi yazarken haddimi aştığım noktalar olursa veya beceriksiz yazdığım kısımlar.
Okuduğum yazarların sadece yarısında bir parça kaos ve gerçekçilik yakalayabildim ama bunu bu kaosu en güzel işleyen yazar Dostoyevski'ydi kaçınılmaz. Bu incelemede suç ve ceza, Karamazov kardeşler ve bu esere dair biraz spoiler işleyeceğim ona göre devam edin.
Bence Dostoyevski insanın içeriğindeki haller ve çeşitliliğe bu romanında ulaşılamayan yerlere ulaşıp şöyle ucundan bir yoklayıp yeniden haline bırakmıştır ulaşılmamış o gizemlere.
Sahi inceleme yazdığıma göre kitabı nasıl bulduğumu anlatmaya başlayayım, öncelikle önceki okuduğum kitaplara göre bu kitabı uzun bir süreye yaydım çünkü sadece düşündüm yazar romanlarını kısa bir sürede yazmıyor o halde benimde kısa bir sürede okumama gerek yok.
Kitap beklentinin altında kalmıyor ki şimdi başlıyorum beklentileri nasıl geçtiğini, kırdığını , yok ettiğini.
Bir kere Dostoyevski okurken insan hissedebiliyor, yazarın okuyucuyu umursamadığını yada okuyucu için yazmadığını işte böyle başlıyor bizi kendi dünyasına alma adımları.
Budala eserinin ana karakterinin bir budala olması şaşırtıcı olmamakla beraber kitabın çerçevesini okuduğum diğer 4 kitabına göre çok farklı bir konuma sokuyor.
Mesela suç ve cezayı okurken çok etkilenmiştim insanın nasıl adım adım bizim gördüğümüz canilere katillere dönüşebileceğini görerek bizzat etkisinde kalmıştım bu adamın Karamazov kardeşler ise daha oturmuş ve çizgilerin çekilmiş olduğu bir eserdi ama bu bu farklı insanı daha net anlatan bir paradigma.
Kitabın trende Budalamız ve Rogojinle tanışmasıyla başlaması ve bizim de yavaş yavaş budalamızın iyi ve saf birisi olduğuna inanmamız
Rahatlatıcı
Tuğla gibi kitapları okumanın zevki bir başka olduğu gibi kitabı okumaya çalışırken bileğime verdiği güzel acı da bir başka. Tolstoy'un okuduğum son kalın kitabı ve artık Tolstoy ile Dostoyevski arasındaki farkı anladığımı düşünüyorum ama buna değinmeden kitaba karşı hissettiklerimi ve gözlemlerimi yazıp rahatlamam gerekiyor.
Öncelikle kitapta yedi ana karakter dört ilişki(bir tanesi yıkılan) bulunmakta kitap başlangıcı Stepa'nın Dolly'i aldatması ile başlıyor, Kitinin kararsızlığı ile devam ediyor ve okuyanların bildiği gibi kitap burdan sonra hemen hemen ikiye ayrılıyor: Levin'in realist düşünceleri ,gözlemleri , deneyimleri, yaşadıkları tarıma takıntısı, tanrıya inançsızlığı vb -- Karenina ile Vronskiy arasındaki yasak ve tutkunun somutlaştığı kasvetli ve bir o kadar güçlü bir ilişkinin doğması.
Realist romanlarda rastadığım tuhaf bir ikilemde kaldım beceriksizce burda yazıya dökmeye çalışacağım şimdiden beni mazur görün lütfen.
Yapmamam gereken birşeyi yaptım ve bu yasak aşkın doğru olup olmadığını sorgularken birbirinden bağımsız yargılara ama birbirlerine çelişki vermeyen bir bütün yakaladığımı düşünmekteyim. Bu yasak aşk neden doğruydu çünkü Karenina'nın sürdürdüğü evlilik monoton gitmekte(yeterli sebep değil farkındayım), kocasının kendisinden 20 yaş büyük olması ve bunun pesinden getirdiği bütün sorunları keşfettiği yeni tutku ile-yasak aşk- fark etmesi, kocasına karşı duymadığı aşkı başkasında bulması kocasının bu durumda işinde olduğu gibi becerikli ve değerli birisi ve değerli deneyimleri olmadığına işaret etmesi. bu tam olmasa da yasak aşkın yanlış olmadığını gösteriyor ama aynı zamanda yanlış olduğunu kabul edersek: bir kadının kocasından böyle kolayca vazgeçip kocasında bulmaya çalışmadığı şeyleri başkasında bulmaya çalışması, kendisini kaptırdığı
Şaheser
Şaheser. Savaş ve Barış'a 2020 Ekim ayından 2 gün önce başlamaya karar verdim ama bu kararı verdiğimde bir sorun karşıma çıkıyordu.''Nasıl başlayacaktım''.
Dünya klasikleri arasında önemli bir yeri olan , zaten edebiyatı altın çağına çıkaran Rusların çağının dahi hem en uzun eseri, hem de en karmaşık eseri. Karakter sayısının çok fazla olmasıyla bilinen bu eser. Ve başlamadan önce araştırma yapmama iten sebebleri az çok anladınız umarım.
Kitabın bu sitedeki incelemeleri kitabın içindeki bana süpriz olacak olayların süprizini bozmayacak bir şekilde incelemeye ,
kitabın hangi dönemde ve nerede geçtiğini ,neyi anlattığını , nasıl bir eser olarak kabul edildiği bunların çoğunu öğrendikten sonra kitabı elime aldım ve Ekim ayıyla beraber benim maceram da başladı.
Sitede en öne çıkan inceleme yani en çok beğeni alan inceleme beni kitaptan biraz soğumama sebeb olmuştu kısacık bir anlığına . Karakterleri fazla bulmuş aile tabloları çıkartmış her karakter için filmdeki resmini çıkartmış kitabı abartıldığı kadar iyi bulmamış iyi bir tarih kitabı olmadığını ileri sürmüş.
Kesinlikle okuduğum kitapla hiçbir alakası yoktu bu incelemenin. Bu kitaba başlayacak okuyucular bu kitaba bir roman , bir tarih kitabı, bir tarih günlüğü, bir dünya klasiği vb beklentiler içermeden , yazarın hayalgücünün ne kadar güçlü ve yaratıcı olduğunu görmek için okumaları lazım
Kitabın özelliklerine gelirsem 1805-yılından 1820 aralığındaki sözde Fransız-Rus ilişkisi arkasında insanın ve insanların aklınıza gelebilecek her türlü halini anlatan bir şaheser.
Kitapta Fransızca yoğun olarak kullanılıyor bu yüzden sayfanın altındaki dipnotları okurken biraz zorlanılabilir ama bence yazarın Fransızcayı tercih etmesinde çok güzel ve makul sebebler var. Rus sosyetesinde herkesin Rusça yerine Fransızcayı tercih