İnci Aral, karakterlerin iç dünyasını son derece incelikli işler. Okur, onların yalnızlıklarını, pişmanlıklarını ve umutlarını adeta hisseder. Roman boyunca insanın geçmişiyle hesaplaşması, kaybettiklerinin ardından duyduğu özlem ve sevmenin bedeli ön plana çıkar. Bu nedenle eser, duygularını saklamayan ve okurunu da duygusal olarak içine çeken bir anlatı sunar. Romanın merkezinde yalnızca bir aşk hikâyesi yoktur; daha çok aşkın insanın içinde bıraktığı izler vardır. Karakterler birbirlerini severken aynı zamanda kendi eksiklikleriyle de mücadele ederler. Bu yüzden romandaki romantizm, pembe ve kusursuz bir mutluluk değil; özlem, bekleyiş ve kavuşamamanın hüznüyle yoğrulmuş bir romantizmdir. Aşk burada bir sığınak olduğu kadar bir yaradır da. Yazarın dili şiirsel ve zariftir. Betimlemeler, karakterlerin ruh hâllerini yansıtacak şekilde kullanılır. Romanda olaylardan çok duygular ve iç çözümlemeler öne çıkar. Yazar, sıradan görünen anların içine büyük anlamlar yerleştirir. Bu yönüyle eser, hızlı akan bir olay örgüsünden ziyade insan ruhunun derinliklerinde dolaşan edebi bir yolculuk gibidir. İnci Aral, romantizmi hüznün, hüznü ise insan olmanın doğal bir parçası olarak işler. Roman bittiğinde geriye büyük olaylardan çok, kalpte yankılanan duygular kalır. Umut dolu kitaplara, keyifli okumalar...
Mesa’yı okuyun. Cümleye böyle girmekte beis görmüyorum çünkü bu genç yazarın küçücük ayrıntılarla koca düzeni ifşa etme becerisini daha görünür kılmak gerek.
Dramatik büyük olaylara ihtiyacı yok. Onun alameti farikası, insanın içindeki küçük gerilimleri, bastırılmış utancı ve huzursuzluğu okurun sinir uçlarına basarak görünür kılması. İlişkiler içindeki görünmez güç mekanizmalarını açığa çıkarmaya yemin etmiş biri Mesa. Ve bunu öyle iyi yapıyor ki, okurken sıkışmış, boğulmuş hissediyorum.
Bir Aşk’ta bunu özellikle ilişkiler üzerinden yapıyordu. Bu kitapta ise en çetrefilli yerden, aile kavramı üzerinden yapıyor. Büyük olaylara, fiziksel şiddete ya da yüksek dramatik kırılmalara başvurmaya tenezzül etmiyor derdini anlatmak için. Çoğumuza sıradan gelen gündelik baskıyı, sevgiyle tahakkümün birbirine karıştığı ince çizgiyi belirginleştiriyor.
Aileyi kapalı bir kurum gibi anlatmıyor; ailenin kurduğu yaraların insanın toplumla ilişkisine nasıl sızdığını gösteriyor. Evde yaşadığı sıkışmayı içselleştiren çocukların dışarı çıktığında da “yer kaplama hakkından” emin olamayışı… Aile içinde sürekli denetlenmiş, küçümsenmiş ya da duygusal olarak bastırılmış birinin okulda, arkadaşlıkta, aşkta, iş hayatında kendini doğal bir özne gibi hissedemeyişi… Evde söz hakkı olmayan çocuğun, dışarıda da kolay kolay ses çıkaramayan bir yetişkine dönüşmesi…
Karakterleri asla dramatik biçimde “mağdur”laştırmıyor. Daha çok, insanın hayata katılma enerjisinin yavaş yavaş nasıl aşındığını gösteriyor.
Kendi tercihlerini ahlaki üstünlük gibi sunan, başkasının yükünü “değer”, “doğallık”, “emek” gibi kavramlarla meşrulaştıran, karşı tarafı itiraz ederse sanki yüzeysel, eksik, suçlu hissettiren baba modeli de maalesef fazla tanıdık.
En çarpıcı yanı da bu zaten. Her şey, herkes çok tanıdık.
Reklam
Kinyas ve Kayra, hayattan kaçmayı yolculuk sanan iki insanın karanlıkta birbirine çarpma hâli gibi başlar. Afrika’dan Amerika’ya, uyuşturucudan şiddete, boşluktan daha büyük boşluklara savrulurlar; ama asıl gidilen yer harita üstünde değildir. İkisinin de derdi dünyayı gezmek değil, kendi içlerinden mümkün olduğunca uzağa düşmektir. Ne var ki insan nereye giderse gitsin içindeki çürük bavulu da yanında taşır.
Daha ciddi bakınca, bu anlatı bir “isyan güzellemesi” değil; isyanın da nasıl kokuşabileceğini gösteren kirli bir ayna. Kinyas ve Kayra düzenin dışına çıkınca özgürleşmiş olmazlar, sadece başka bir hapishanenin kapısını açarlar. Toplumun ahlakına tükürürler ama yerine koydukları şey de tertemiz bir hakikat değildir. Bazen başkaldırı, insanın kendi kendini yüceltmek için kullandığı havalı bir zehire dönüşür. Buradaki mesele budur biraz: çürümüş dünyadan nefret ederken, o çürümenin başka bir biçimine dönüşmek.
İkisinin ilişkisi dostluk gibi görünür ama daha çok birbirini besleyen iki karanlık damar. Biri düşerse öteki de düşsün ister gibi, biri susarsa diğeri içindeki gürültüyü onun üstüne boca eder. Aralarında sevgi var mı, var belki ama sıcak değil; daha çok gece yarısı soğuk duvara yaslanmak gibi bir yakınlık. Birbirlerini anladıkları için mi yan yanalar, yoksa yalnız delirmek daha korkunç olduğu için mi, işte orası bilerek bulanık bırakılmış sanki.
Dili en çok burada çalışıyor: cümleler bazen yumruk gibi, bazen kusmuk gibi, bazen de insanın alnına yapışan ateşli bir bez gibi geliyor. Temiz, parlatılmış, uslu bir anlatım yok; aksine kirini saklamayan bir akış var. Bu yüzden okurken yalnızca olaylara bakmıyorsun, kelimelerin nefesi de üstüne siniyor. Bazı satırlar “beni anla” demiyor, “dayanabilirsen bak” diyor. Güzel olan da biraz bu hoyratlık zaten; süslenmiş
Elizabeth Zott’u okurken insan ister istemez şunu düşünüyor: Bir kadının zeki ve başarılı olma ihtimali neden insanları rahatsız ediyor? Bir Kimya Meselesi ilk bakışta mizahi, akıcı ve sıcak bir roman gibi duruyor ama altında epey tanıdık bir öfke var. 1950’li ve 60’lı yıllarda, kadınlardan evde oturması, çocuk bakması, yemek yapması ve mümkünse fazla soru sormaması beklenirken Elizabeth Zott laboratuvarda var olmaya çalışan bir kimyager. Üstelik sadece “çalışan bir kadın” değil; ne istediğini bilen, zekâsını saklamayan, güzelliğinin aklının önüne geçirilmesine boyun eğmeyen bir kadın.
Romanın en sevdiğim tarafı, Elizabeth’in hayata da kimya gibi bakması oldu. Net, ölçülü, kanıt isteyen, boş lafa pek tahammülü olmayan bir karakter. Calvin Evans’la ilişkisi, anneliği, işyerinde uğradığı ayrımcılık ve sonra kendini bir yemek programının içinde bulması… Bütün bunlar ilk bakışta hayatın onu başka bir yere savurması gibi görünüyor ama Elizabeth girdiği her yeri kendi üslubuyla dönüştürüyor. Yemek programı bile onun elinde sadece yemek tarifi verilen bir yer olmaktan çıkıyor; kadınlara “siz bundan ibaret değilsiniz” diyen küçük bir isyana dönüşüyor.
Bir de Altı Buçuk var tabii. Kitaptaki köpek karakteri ilk bakışta tatlı bir ayrıntı gibi görünebilir ama bana göre romanın sıcaklığını taşıyan en güzel yanlardan biri. Elizabeth’in sert, kontrollü, kendi ayakları üzerinde duran hâlinin yanında Altı Buçuk, eve başka bir duygu katıyor. Bazen bir insanı en iyi anlayan şeyin başka bir insan olmaması da tuhaf ama güzel. Bu kitapta aile dediğimiz şeyin sadece kan bağıyla, evlilikle ya da toplumun onayladığı kalıplarla kurulmadığını da biraz da bu tarftan hissediyoruz.
Kitabın mizahını sevdim, çünkü anlatılan meseleleri hafifletmiyor; aksine okunur kılıyor. Cinsiyetçilik, yalnız
Miguel de Unamuno'nun Sis isimli kitabını elime aldığımda, daha önsöz ve sonsöz kısmında durup kaldım. Ön sözü yazar değil, Victor Goti yazıyordu ve Victor, Augusto'yu anlatırken bir yandan da Unamuno'nun yazarlığını ve edebiyat anlayışını anlatıyordu. Daha kitap başlamadan kendi kendime "Bu nasıl bir kitap?" diye sordum.
Augusto, etrafındaki insanları, kullandığı eşyaları ve gündelik hayatı alaycı bir sorgulamayla izleyen biridir. Yaşamda bir yolculuk yapanlardan çok, onun içinde dolaşanlardandır. Bir yere varmaya çalışmaktan çok, neden var olduğunu anlamaya çalışır. İnsanların neden çalıştığını, neden mücadele ettiğini, neden belirli kurallara uyduğunu sorgular. Hayatın içinde görünse de çoğu zaman onun dışında durup seyretmeyi tercih eder.
Annesinin ölümüyle birlikte bu yalnızlık ve sorgulama hâli daha da belirginleşir. Annesi onun en çok güvendiği limanıdır. O liman kaybolunca Augusto, kendisini büyük, yalnız düşüncelerinin içinde bulur. Sevmeyi ve sevilmeyi arzular ama bunu nasıl yaşayacağını da tam olarak bilemez.
Bir gün yanından geçen genç bir kızın peşine takılır ve farkında olmadan onun etkisine girer. Kızın adının Doña Eugenia Domingo del Arco olduğunu öğrenir. Ben Agusto isimde bir duraksayınca araştırdım biraz nedenini. Kadın isimlerinde beklenen "Dominga" yerine "Domingo" kullanılması imiş nedeni. Domingo erkek isimlerinde, Dominga ise dişi isimlerde kullanılırmış aslıda. Bu noktada da bu karakterin alışılmış kalıpların dışında biri olacağını düşündürdü yazar bana. Bu yüzden ben bunu sıradan bir ayrıntı olarak okuyamadım. Bunun bilinçli bir tercih olup olmadığını bilmiyorum ama daha en baştan Eugenia'nın farklı biri olacağı hissinin kurgusunu yazarın burada hissetmeye başlattığını hissettim.
Eugenia, piyano çalmaktan hoşlanmayan bir piyano
Puan vermedi·312 syf.··
Beğendi
·2026 45. kitabı
·12 saatte okudu
·Okunma: 08 Haziran 2026 00:53
Bitmesini hiç istemediğim, sıcacık ve yüzümde kocaman bir gülümseme bırakan bir kitapla geldim bugün. 🩷
Bekar ebeveyn teması, huysuz x gün ışığı karakter dinamiği ve ilk görüşte başlayan o karşı konulamaz çekimle kalbimi fetheden bir hikâye oldu. Jess ve River arasındaki uyum o kadar güzeldi ki sayfalar akıp gitti. Özellikle River'ın Jess'in kızı Juno ile kurduğu ilişkiye bayıldım. Juno'nun olduğu her sahne kitabın sıcaklığını daha da artırdı.
River utangaç ve içine kapanık biri olmasına rağmen Jess'e karşı hislerini saklamayan, duygularını açıkça gösteren bir karakterdi. Jess ise kızını tek başına büyütmeye çalışan, güçlü, ayakları yere sağlam basan bir anneydi. Karakterlerin gelişimini ve birbirlerine yaklaşmalarını okumak çok keyifliydi.
Son sayfalarda River bazı şeyleri eline yüzüne bulaştırsa da Jess sayesinde sahip olduğu en değerli şeyleri kaybetmediğini düşünüyorum.
Kafa dağıtmalık, tatlı, romantik ve insanın içini ısıtan bir hikâye arıyorsanız bu kitap tam size göre. Ben çok severek okudum ve gözüm kapalı tavsiye ederim.
Konusundan kısaca bahsedecek olursam;
Jess bekar bir annedir. En yakın arkadaşıyla sürekli gittikleri kafede, her sabah aynı saatte kahvesini almaya gelen ve kendi aralarında "Americano" lakabını taktıkları River'ın aslında bir genetik mühendisi olduğunu öğrenirler. River, insanların genetik uyumlarını analiz ederek eşleşmeler yapan bir uygulama geliştirmiştir.
Merakına yenilen Jess, ilk başta bu fikre mesafeli yaklaşsa da kendini sorguladığı bir anda arkadaşının onun adına aldığı test kitini kullanarak tükürük örneğini şirkete gönderir. Sonuçlar geldiğinde ise hayatı tamamen değişir. Çünkü sistem ona %98 oranında uyumlu olduğu bir "Elmas Eşleşme" bulmuştur.
Üstelik o kişi, her sabah kahvesini alıp sessizce çıkan River'dan başkası
Reklam
Reklam