Samed Cansın
@samedcansn
--- The notebook of my mind ---
"Psychoanalysis is bliss"
69 okur puanı
Şubat 2021 tarihinde katıldı
Freud ile Psikanalizin Mezuniyeti1000Kitap
Sigmund Freud'un ilk iki konferanstan 15 sene sonra verdiği bu ders, tarihsel olarak da psikanalizin bir bütün olarak son eseri özelliğini taşıyor. Yeniden gözden geçirme, sadeleştirme, boşlukları doldurma gibi bir amaç gözetip psikanalizi son bir kez daha topluma sunuyor.
Rüyayı her zaman derin ve özel bir konumda tutan Freud, bu derslerde de gene bu konudan başlıyor. Rüyanın kalıntılarını ve çağrışımlarını ele alıp ben ve bilinçdışı ilişkisinin rolünü, düş yorumu ve düş çalışması adını verdiği tekniklerle ne şekilde bir sonuca ulaşılabileceğini tekrardan paylaşıyor. Rüyanın oluşum sürecindeki gizli düş düşüncelerini, bu düşüncelere uygulanabilen direnç ve sansürü ve rüya içeriğindeki yoğunlaştırma ve kaydırmayı da ekliyor. Rüyanın geçmişten günümüze telepatik ve mistik anlam barındırabileceğini savunan kesime de değinip önyargısız bir yaklaşım sergilemeye çalışıyor. Telepatik durumun da rüya gibi kişi için gerçekleşme arzusu barındıran bir istek olduğuna kendi hayatı boyunca tanık olmuş olsa da bu okült durumu yadsımama yolunu izliyor. 1921 yılında yazdığı bir makalesinde okültizm ve mistisizm Freud için olumsuz yargılar barındıran bir durum iken, bu derslerde bu kavramlara açık kapı bırakıyor.
*ID-BEN-ÜSTBEN & BİLİNÇ-ÖNBİLİNÇ-BİLİNÇDIŞI*
Bu konferansa gelene kadar olan süreçte Freud sürekli besleyip içeriklendirdiği ruhsal kişiliğin katman ve topografyasını en sade şekilde burda tanımlıyor. Özellikle üstben için en geniş açıklamaya da burada yer veriyor. Normalde hep ID'den yola çıkarak ruhsal parçaları anlatan Freud, bu kitapta sondan başa doğru bir yol izliyor. Haz ve gerçeklik ilkesine, özdeşleşme ile obje seçimi arasındaki benzerlik ve farklılıklara değinip algılama-bilinç adını verdiği anlaşılabilecek en basit haliyle şemayı da bu dersin sonuna
Reklam
İdeal Ben & İdeal Kitle1000Kitap
Freud daha önce (Totem ve Tabu) uyguladığı anlayışı bu kitapta da kullanmış, ilk olarak kendisinden önce ilgilenilmiş olan kurama, kitle psikolojisine, ne şekilde bakıldığını diğer kaynaklardan paragraf alıntılayarak bir bütün haline getirmiş ve bunu kitabın ilk bölümlerde bizlerle paylaşmış.
Birey ve kitle psikolojisine dair kısa bir giriş yazısıyla kitabımız başlıyor. Freud, Le Bon'un özel olarak ilgilendiği kitle psikolojisindeki bir kitlenin sahip olabileceği içgüdüleri, bulaşımları ve telkin özelliklerini paylaşıp, kendi savunduğu derinlik psikolojisindeki benzerlik ve farklılıklara değinirek devam ediyor. Hemen devamında kitle psikolojisini ele alan çok fazla isim olduğunu ve Le Bon'dan önce de aslında dile getirilen birçok kavramın varlığından başka kişilerin eserlerinden alıntılar yaparak girişi sonlandırıyor.
Telkin, bulaşım, öykünme gibi özelliklerin hemen hemen kitle psikolojisiyle ilgilenmiş herkesin kaleme almış olması, sadece bu kavramlarla açıklanmış ve tekrara düşülmüş olması; Freud'a göre ruh çözümsel açıdan yetersiz kaldığını görüyoruz.
"Eros bunun neresinde ve telkinin bulunduğu yerdeki uzlaşma acaba sevgiden kaynaklı mı?"
İki Yapay Kitle; Kilise ve Ordu
Bu kurumlara mensup kişilerin sahip olduğu psikolojiler nasıl bir oluşuma tabi tutuluyor ve hangi koşullar altında dağılmaya bir noktada yüz tutuyor. Bu kurumlar özelinde Freud, panik durumunu ele alıp ne şekilde tepkilere maruz kalınabileceğini söylüyor.
Özdeşleşme ve öykünme durumları psikanaliz açıdan açıklama yoluna gidiliyor. Bunu ele alma şekli de birçok kez dile getirilen erken çocukluktaki Öedipus kompleksinin doğuşu ve bu kompleksin ortaya çıkardığı sonuçlar. Özdeşliği üçe ayıran Freud daha sonrasında melankoli'nin ben tahribatındaki rolüne değiniyor. Aşık olma hali (tutkunluk) ve hipnoz
Serbest Çağrışım1000Kitap
Birinci ders kitabında (Yanılgılar ve Düşler Üzerine) değinilen kuramların aslında nevrotik hastaların tedavilerinde kullanılmak üzere işlendiğini, Freud sık sık dile getiriyordu. O kitap, gündelik yaşantımızda genel geçer özellikler barındıran konular olmasına karşın, Freud için sağaltım amacı güdüyordu. Bu kitapta olan dersler öncesi bir altyapı olmasını istiyordu.
Freud, bu derslere başlarken uyarı niteliğinde olan sözlerle başlıyor. İlk ders kitabına nazaran bu kitapta değineceğini şeylere daha az önyargılı yaklaşılmasını istiyor. Gündelik yaşamda sık sık karşılaşılabilen bir örnek ve kısa da olsa tanık olduğu bir hezeyan durumu barındıran nevroz örneğiyle psikanaliz ve psikiyatri arasındaki ilişkiyi açıklıyor.
Nevrozlarla alakalı öznel yorumum olan "bilinçli kaçınılmazlık" adını verdiğim, saplantı nevrozuyla derse devam ediyor. Bu rahatsızlıklığın sahip olduğu semptomları, bu belirtilerin anlamlarını - bu zamana kadar okuduğum bu nevroza özgü en iyi tanım - ve örneklerini paylaşıyor. Aktarım nevrozu grubuna giren diğer bir nevroz türü olan histeriyi ve genel olarak bu hastalıkta görülen geçmiş yaşamın bir parçasına takılıp kalma durumdan bahsediyor. Semptom oluşumda Freud'un topografik kuram diye adlandırdığı bilinç-önbilinç-bilindışı niteliğini ve belirti oluşumunun sebebini açıklıyor. Belleğin anımsama gücündeki aksaklığın, unutmanın, histerideki belirleyici özellik olduğunu ancak genel olarak her nevroz türünde de amnezinin varlığının inkar edilemeyeceğini söylüyor.
*19.DERS*
Bu derse ayrı bir parantez açmak gerektiğini düşünüyorum. Bu ders çoğu kavram için tamamlayıcı rolde. Freud'a dair kronolojik bir okuma yapmaktayım, bu derste bahsedilen çoğu kavram ve örnekleriyle birçok kitabında karşılaştım. Uzun uzadıya burda bu dersi açmanın anlamı zaten
Psikanalizin Temel İkilisiPsikoloji
Freud'un ilk iki ana eseri olan -Günlük Yaşamın Psikopatolojisi ve Rüyaların Yorumu - psikanalizin birinci dersi olan bu kitapta çoğunlukla yüzeysel ancak aynı zamanda özetlenmiş şekilde de olsa anlaşılır bir şekilde karşımıza çıkıyor. Kitapta toplamda 15 ders bulunuyor; ilk dört ders giriş ve yanılgılar, daha sonraki dersler ise rüyalarla ilgili kavramları içeriyor.
*GİRİŞ*
Kültür ve toplum açısından psikanalize hangi gözle bakıldığını ve ne şekilde yanlış anlaşıldığını, psikanalizin psikolojide ne denli etkin bir rol oynamasını gerektiğini Freud bu derste anlatıyor.
*YANILGILAR*
Yanılgıların içerdiği hataların (dil sürçmesi, yazı, okuma ve işitme hataları) ayrımı yapılıyor ve diğer bir yanılgı temeli olan unutmanın da hangi içsel anlamları içerdiğini bu derslerde görüyoruz. Özellikle dil sürçmesi farklı ve çeşitli örneklerle karşımıza çıkıyor. Hoşnutsuzluğun ve istekleri gerçekleştirme amacının tesir gücünü de görebilmekteyiz.
-Biri engelleyen, biri engellenen iki isteğin çatışması.
*RÜYALAR*
Freud, rüyalara girişini ondan bağımsız olarak ortaya konmuş olan eser örnekleriyle başlıyor. Rüyalara ilk yaklaşım şekillerinden, geçmiş tarihte rüyaların ne şekilde anlamlandırıldığından bahsediyor. Deneysel psikolojide rüyaların yorumuna ve bu döneme kadar rüyaların anlaşılmasında ve rüya oluşumunda en nesnel durum olan bedenin içsel ve dışsal uyarılarının rolüne değiniyor. Bu genellemelerden sonra Freud, kendi açısından rüya koşulu olan rüyanın bedensel değil ruhsal bir fenomen olduğu görüşünü açıklamaya başlıyor. Serbest çağrışım adı verdiği psikanaliz tedavi yönteminde rüyanın gizli ve açık içeriğinin rüya yorumundaki ilişkisini ve önemini belirtiyor. Ardından rüya yorumu için Freud biraz daha insanın en erken çağlarına, çocukluğuna iniyor. Maddeler halinde sunulan bu
İçimizdeki Ben1000Kitap
Kitabımız Freud'un üç farklı makalesini içeriyor;
yas ve melankoli, tekinsizlik ve narsizm.
İlk makale olan yas ve melankoli, günlük yaşamda bu duyguları belki de daha kolay teşhiş edebildiğimizden daha anlaşılır duruyor. Önce yas ve melankolinin ayrı ayrı tanımları yapılıyor, aralarındaki farklara değiniliyor. Ardından melankoli üstünden daha geniş çağrışımlara yer veriliyor. Melankolinin başlıca üç önkoşulundan (nesneyi yitirme, ambivalans, libidonun egoya gerilemesi) ve bu koşulların yarattığı saplantı nevrozu, uykusuzluk, sadıst eğilim gibi oluşumlar ele alınıyor.
İkinci makale diğerlerine nazaran daha az anlaşılır. Freud bu kısımda tekinsiz kelimesini bir anlamda psikanalize uyarlamaya çalışıyor. Bu makale kendi içerisinde üç bölüme ayrılmış durumda. İlk bölüm, tekinsiz kelimesinin farklı dillerdeki anlamları; ikinci bölüm, psikanaliz açıdan yorumlanan öyküler ve tekinsiz kelimesinin animizm gibi Freud'un "Totem ve Tabu" kitabıyla bizlere sunduğu kavramlarla ilişkileri, üçüncü bölümde ise bahsettiğim bölümlerin özeti yapılıyor.
Üçüncü ve son makalemiz narsizm, hayatta kalma içgüdüsünün bencil libidoyla tamamlanması.
Bu kısım da yine kendi içinde üçe ayrılmış durumda; birincil ve ikincil diye ayrılan narsizmin oluşumundaki ben ve nesne libidosunun rolü, yüceltme ve idealizasyon, parafrenik ve aktarım nevrozları gibi rahatsızlıklar ve bunların zeminini oluşturan narsizmin etkisinin bulunduğu durumlara değiniliyor.
Reklam