Zaman çarkı serisine inceleme yapmaya yeltenince Where do we begin diyor insan ister istemez. Kendi klasiğimle başlayayım.
Sürekli ama sürekli duyduğum, sosyal medyada hemen her fantastik eser seven kişinin nerdeyse LOTR'dan daha fazla zikrettiği, en iyiler listesinde sürekli ilk 3te gördüğüm, ilçedeki kütüphanede de oldukça hacimli ciltli serisine rastladığım, ama konusuyla alakalı en ufak bir spoilera bile maruz kalmadığım, acaba ne zaman okuyacağım diye merak edip bir yaz günü ansızın 15 kitabını da listeme ekleyip adeta "Riks budur" diyerek aldığım, sonrasında 25 30 kitap okuyup ısrarla başlamayı ertelediğim bu seriye Ahmet Şimşirgil'in Kayı serisini bitirdiğim 2026 yılının mart sonunda başlamak sonunda nasip oldu. Bu kadar hikayesi ve macerası olan bir serinin her kitabı için inceleme yazmak istiyorum umarım başarırım.
Öncelikle LOTR sevdiğim ama dilinin ağırlığından ötürü öbür fantastik eserlere de ihtiyatla yaklaşan biri olarak bu seride korktuğum başıma gelmedi, Jordan'ın dili LOTR'dan çok daha sade ve akıcı. Eser de olması gerektiği gibi olayların ortasından başlayıp bilmemiz gereken detayları yavaş yavaş veriyor. Evrene hakim olabilmek için benim gibi günde 80 sayfa okuyan biri için bile bayağı zorlayıcı oldu ve ilk günler 20 şer sayfa okudum. Bunun böyle gitmeyeceğini tabi ki de biliyordum ve bilgim arttıkça hikaye de akmaya başladı ve haftada nerdeyse 1 kitap bitiren ben puntosu da normalden küçük olan 700 sayfalık bu eseri 23 günde bitirebildim.
SPOİLERR
Şunu belirtmeden geçemeyeceğim LOTR serisine bayağı bir benzerlik var. Myrdall'lar bildiğimiz Yüzüktayfları, trolloclar(mübarek insan biraz adını değiştirseydin:) troller, Karanlık Efendi bildiğimiz Sauron'a çok benziyor. Hatta Melkor'la da benzerlik kurabiliriz. Elyas Machera'nın özellikle ilk zamanları
ne bekledim ne buldum incelemesi
kitaba dair abartıyı anlamakla birlikte ne yazık ki tam olarak bana hitap etmediğini söyleyerek başlamak istiyorum. bu durum çoğunlukla benim beklentilerimle ilgiliydi tabii; ben daha karanlık bir potansiyel görüyordum ama kitap kendi güvenli sınırlarında kaldı. bu risk almak istenmediği için de olabilir, yazarın kişisel tercihi de:) ama sonuç olarak genel fikri her ne kadar güçlü bulsam da işleyiş ve sonuçtan tatmin olmadım.
kitabın girişini çok sevdim; ilk cümlesi bile başlı başına bir vaat gibiydi: 'gökten kül yağıyordu.' bu cümlenin kitabın geneline yayılmış güçlü bir metafor olduğunu sanmıştım ama ne yazık ki sadece o anki hava durumunu betimliyormuş :d
kitabın genel temposunu da sevdim. evet, yer yer düştüğü oluyordu ama ben bir dengesizlik fark etmedim. her bölümde aksiyon düzeyinin yüksek olmasını ya da durağan başlayıp son sayfalarda yükselmesini istemez ve bekleyemezdim. dolayısıyla okurken sıkılmadım hiç. karakterlerin kişisel tahlilleri, iç monologlar ve duygusal betimlemeleri oldukça güzel yazılmıştı bence. aksiyon sahnelerinin de aynı şekilde güzel yazıldığını düşünüyorum. gerilim ve heyecan duyguları hep yüksek tutuluyordu.
yazım tarzı beni ilk girişte çok şaşırttı doğrusu. sanırım kitabın kendisine olduğu gibi yazarın bu kitaptaki anlatım tarzına karşı da beklentilerimi çok yüksek tutmuşum. daha edebi bir yazım bekliyordum ki okuduğum haliyle de tamamen edebilikten uzak olduğunu söyleyemem ama bana çoğunlukla olgunlaşmış genç yetişkin yazımı gibi geldi. ama bu kötü olduğu anlamına gelmiyor tabii, yazım tarzını gerçekten çok beğendim ve betimlemelerin de yeterli ve iyi yazılmış olduğunu düşünüyorum çoğu okurun aksine.
kitabın karakter kadrosunu ve özellikle karakter etkileşimlerini çok sevdim. o dostluk, aile, ekip ruhu o kadar güzel aktarılmıştı ki
Yüzüklerin EfendisiDünya Klasikleri
İngiliz profesör 
J. R. R. Tolkien tarafından 17 yıllık bir süreçte yazılan,(1937'den 1954-1955 yayın tarihine kadar olan geniş dönem).
Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt), edebiyat tarihine damga vurmuş, 40'tan fazla dile çevrilmiş ve 150 milyonun üzerinde satmış bir başyapıt olarak tanımlanıyor.
Film uyarlaması dünya çapında yaklaşık 2.9 milyar dolar hasılat elde etmiş ve toplamda 17 Oscar kazanarak sinema tarihinde eşsiz bir yer edinmiştir.
Orta Dünya'nın mitolojik derinliklerinde geçen hikaye; mütevazı bir Hobbit olan Frodo Baggins ve yol arkadaşlarının, dünyayı Karanlıklar Efendisi Sauron'dan kurtarmak amacıyla "Tek Yüzük"ü yok etmek için çıktıkları tehlikeli yolculuğu anlatıyor.
Metin; Hobbitler, Elfler, Cüceler ve İnsanlar arasındaki bağları, Orta Dünya'nın kadim tarihini ve kötülüğe karşı verilen büyük mücadeleyi ele almakta.
1000 sayfanın üzerindeki bu dev eseri daha iyi anlamak için okurların; sırasıyla 
Silmarillion, 
Hobbit ve ardından Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) okumaları önerilmektedir.
"Dünya gerçekten de tehlikelerle dolu ve içinde bir sürü karanlık yer var; lâkin nice güzellik de hâlâ ayakta ve artık bütün topraklarda içine keder karışmış olsa da, belki daha bile çok serpiliyor sevgi."
(Sf.338)
Sevginin ve kitapların hayatınızda daim olması temennisiyle iyi okumalar.
J. R. R. Tolkien tarafından 17 yıllık bir süreçte yazılan,(1937'den 1954-1955 yayın tarihine kadar olan geniş dönem).
Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt), edebiyat tarihine damga vurmuş, 40'tan fazla dile çevrilmiş ve 150 milyonun üzerinde satmış bir başyapıt olarak tanımlanıyor.
Film uyarlaması dünya çapında yaklaşık 2.9 milyar dolar hasılat elde etmiş ve toplamda 17 Oscar kazanarak sinema tarihinde eşsiz bir yer edinmiştir.
Orta Dünya'nın mitolojik derinliklerinde geçen hikaye; mütevazı bir Hobbit olan Frodo Baggins ve yol arkadaşlarının, dünyayı Karanlıklar Efendisi Sauron'dan kurtarmak amacıyla "Tek Yüzük"ü yok etmek için çıktıkları tehlikeli yolculuğu anlatıyor.
Metin; Hobbitler, Elfler, Cüceler ve İnsanlar arasındaki bağları, Orta Dünya'nın kadim tarihini ve kötülüğe karşı verilen büyük mücadeleyi ele almakta.
1000 sayfanın üzerindeki bu dev eseri daha iyi anlamak için okurların; sırasıyla Silmarillion, Hobbit ve ardından Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) okumaları önerilmektedir.
"Dünya gerçekten de tehlikelerle dolu ve içinde bir sürü karanlık yer var; lâkin nice güzellik de hâlâ ayakta ve artık bütün topraklarda içine keder karışmış olsa da, belki daha bile çok serpiliyor sevgi."
(Sf.338)
Sevginin ve kitapların hayatınızda daim olması temennisiyle iyi okumalar.
Puan vermedi·418 syf.··
Beğendi
·2026 6. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 20 Şubat 2026 22:11
Favori yazarımdan tabii ki yine beğendiğim bir kitap okudum. Tolkien'in tüm kitaplarını toplamak ve okumak istiyorum ve yavaş yavaş, ara vere vere bu isteğimi kovalıyorum.
Kitap elbette ki tam olarak roman değil, daha çok bir yazarın çalışma masasına dağılmış aynı bütünün parçalarını okumak gibi. Numenor'un kuruluşundan düşüşüne olan süreç, ayrıca düşüşten sonraki belli bir süreç kitabın konusu.
Numenor'un hikayesi çok güzel anlatılmış ,bayıldım. İnsanların zaafları, zaaflarının onları sürüklediği şeyler, Numenor'un yükselişi, düşüşü, Sauron gibi bir kötünün zekası, ikna gücü vs. çok etkiliydi. Özellikle numenor'un düşüşüne yakın süreçteki pek çok durum günümüze gayet uyarlanır, tanıdık bir halde. Bu bakımdan kitap bir yandan sizi bu dünyadan alıp götürürken bir yandan da dosdoğru bu dünyaya geri getiriyor. Tolkien'in bu kitabı yıllar ve yıllar öncesinde yazmış olmasına rağmen böylesine bir şeyin olması hayret verici ve hayran olunası. Çok zekice işlenmiş bir kurgu (zaten Orta Dünya'nın geneli öyle, bütün olaylar birbirini takip ediyor, tek bir sahne ya da ufacık bir olay aradan çıkarıldığında tüm evrenin işleyişi bozuluyor). Yazım dilinin en muhteşem boyutta olduğunu söylememe gerek yok heralde, betimlemeler, diyaloglar hepsi muhteşem.
Kitabın sonundaki ekler kısmında, Tolkien in yazdığı ama kurgunun şimdiki versiyonunda yer edinemeyen kısımlar var: o kısımlara kitapta yer verilmiş olması çok iyi, o kısımlar bunu hak ediyor. Bir tane ek'te mesela isimler değişik ama kurgu aşağı yukarı aynı, orada Elendil'in oğluna yaptığı konuşma muazzamdı. O kadar iyi anlattı ki numenor'un vaziyetini... Aynı zamanda ikna ediciydi de, Elendil bir yalanı anlatmış olsa bile şüphesiz inanırdım gibi geliyor.
Tolkien külliyatının bir başka nadide derlemelerinden olan Numenor'un Düşüşü eseri, bizi kahraman insan Hanedanlarını ödüllendirmek üzere şekillendirmiş Numenor Ülkesi tarihi özelinde Güneşin ikinci çağında bir yolculuğa çıkarıyor. Öfke savaşı ile başlayıp, son ittifak savaşında Sauron'un mağlup edilmesi ile biten çağın en önemli olaylarını büyük bir keyif ve heyecanla takip ediyor, Tolkien'in muazzam hayal gücü ve yaratıcılığı karşısında bir kez daha saygı duruşuna geçiyoruz.
Fantastik edebiyatı sevenler, Zaman Çarkı'nı bu türde akla gelecek ilk eserler arasında sayacaklardır. Her ne kadar öncesinde birçok fantastik kitap yazılmışsa da-Prenses ve Goblin,Elfdiyarı Kralı'nın Kızı, Dünyanın Ötesindeki Orman vs.- Tolkien Yüzüklerin Efendisi ile türün kaynağı olmuştur denebilir. Sonrasında okuduğum birçok kitapta Yüzüklerin Efendisi'nden esintiler buldum. Zaten etkilenmemek zor olanı. Zaman Çarkı'nı okurken benzerlikler hemen kendini belli ediyor. İyi ile kötünün mücadelesi,Soluk'ların Yüzük Tayfları'nı andırması,Trolloclar'ın ork ve trol benzeri yaratıklar olması hatta yine Karanlık Varlık(Yüzüklerin Efendisi'nde Sauron,Zaman Çarkı'nda Shai'tan) tarafından yaratılmaları,insanların Güç tarafından kötü tarafa meyletmesi,Afet ve Mordor benzerliği,Fain Padan gibilerin zamanla Smeagol'u andırır hale gelmesi benzerliklerin bazıları. Elbette bu benzerlikler eserde kusur oluşturmuyor. Orta Dünya'dan etkilenmeden epik-fantastik bir eser üretmek olmaz sanırım.Ben geç kavuşanlardanım Zaman Çarkı'na. Rothfuss'u okuduktan sonra bir daha aynı lezzeti bulamayacağımı düşünmüştüm ama R.Jordan çok daha büyük bir dünya aktarmış. İkinci kitaba hemen geçiyorum...