Serhat Çam
@serhatthebeast
Dorian Gray’in Portresi’ni sonunda bitirdim ya, vallahi uzun sürdü bu kitap bende. Normalde böyle klasikleri bir çırpıda bitiririm ama bu ara zamanım o kadar kısıtlı ki, sayfaları açıp okumaya fırsat bulamıyordum. İş, hayat, her şey üst üste geldi, kitabı elime aldığımda bile “biraz okuyayım” diyordum ama sonra yine bir şeyler araya giriyordu. Neyse ki pes etmedim ve bitirdim, iyi ki de bitirmişim. Oscar Wilde’ın kalemi inanılmaz. Adamın her cümlesi ayrı bir zeka patlaması gibi. Özellikle Lord Henry’nin o zehir gibi diyalogları, aforizmaları… Okurken durup “vay be, bunu nasıl düşünmüş” diyorsunuz sürekli. Dorian’ın o masum güzellikten yavaş yavaş çürüyen bir karaktere dönüşümü de çok iyi işlenmiş. Portrenin giderek korkunçlaşması fikri zaten başlı başına ürpertici ve düşündürücü. Güzellik, gençlik, haz peşinde koşma, vicdan… Hepsi o kadar derin işlenmiş ki. Ama dürüst olayım, bazı yerlerde tempo biraz ağır geldi bana. Wilde’ın betimlemeleri muhteşem olsa da, uzun uzun estetik detaylara girince “hadi ama, ana konuya dönelim” dediğim anlar oldu. Yine de o detaylar kitabı klasik yapan şeylerden biri tabii. Sonu da beklediğim gibi trajik ve vurucu, tam Wilde’a yakışır şekilde. Kısacası: Kesinlikle okunması gereken bir eser, 10 üzerinden 7,5-8 veririm. Estetizm ve ahlak üzerine düşünmek isteyen herkesin okuması lazım. Ama benim gibi zamanı kısıtlı olanlara tavsiyem: Acele etmeyin, tadını çıkarın. Çünkü bu kitap aceleye gelmiyor. Şu ara bir sonraki kitaba ne zaman başlayacağım, vallahi hiç fikrim yok. Zaman sorunum fena, belki bir-iki ay sonra ancak kafam rahatlar da yeni bir şeye başlarım.
Reklam
“Kadınlar bizde şaheserler yaratma arzusu uyandırıp sonra da o şaheserleri yaratmamıza engel olurlar.”
“Bugünlerde insanlar her şeyin fiyatını biliyorlar ama hiçbir şeyin değerini bilmiyorlar.”
Suç ve Ceza, resmen beynime kazındı ya – 10 günde bitirdim, son gece 02:20’da noktayı koydum.
Başta “700 küsur sayfa, klasik, ağır olur herhalde” diye düşünüyordum ama Dostoyevski öyle bir içine çekiyor ki, sayfaları çevirirken kendimi Raskolnikov’un kafasının içinde yaşıyormuş gibi hissettim. 10 gün boyunca her gün biraz daha battım o dünyaya; bazen “bugün az okuyayım” diyordum, sonra bir bakmışım sabahın körü olmuş, sayfalar akıp gitmiş.Adamın o teorisi (“olağanüstü insanlar her şeyi yapabilir, vicdanları rahatsız olmaz” falan) ilk başta mantıklı bile geliyor insana, “hah işte bu” diyorsun. Sonra cinayet gerçekleşiyor ve… bam! Her şey dağılıyor. O andan sonra kitap zaten sadece cinayet hikâyesi olmaktan çıkıyor, resmen insanın vicdanının, suçluluk duygusunun, kendini cezalandırma isteğinin en çıplak hali oluyor.Raskolnikov’u okurken hem sinir oldum hem acıyordum, hem “ulan kalk da itiraf et bitsin şu iş” dedim hem de “durma, daha derinlere in” diye içimden geçirdim. Dostoyevski karakteri o kadar iyi yazmış ki, katil olmasına rağmen ona sempati duymamak elde değil. O ateşli iç monologlar, terlemeler, sayıklamalar, Petersburg’un o boğucu sıcağı ve yoksulluğu… hepsi üstüne üstüne geliyor, nefes alamıyorsun resmen. Cinayet sahnesi zaten efsane, o çekingenlik, o panik, o baltanın ağırlığı… okurken elim ayağım titredi valla.Sonlara doğru Sonya’nın (o saf, inançlı kız) devreye girmesiyle kitap bambaşka bir boyuta geçiyor. Din, bağışlanma, yeniden doğuş temaları giriyor işin içine. Epilog kısmı (Sibirya bölümü) bazılarına fazla “vaaz gibi” gelebilir ama bence tam oturmuş, Raskolnikov’un o buz gibi kabuğunun kırılması çok dokunaklı olmuş. 10 günün sonunda, gece 02:29’da son sayfayı kapattığımda “ulan bu adam nasıl bu kadar derine inebilmiş” dedim içimden. Dostoyevski Sibirya
