Sezin Çelebi
@sezce
Cehenneme ÖvgüEdebiyat
Gündüz Vassaf’ın “Gündelik Hayatta Totalitarizm” başlığı altında topladığı çeşitli konulardaki denemelerinden oluşan kitabıdır. Aslında bu başlığın da her şeyi açıkladığı gibi, gündelik hayatlarımızda aslında ne kadar da özgür olmadığımızı, sürekli baskılarla yaşadığımızı, sıradanlaşmış düşüncelerimizi hedef alıyor yazar, ve belki de daha önce hiç düşünmediğimiz örneklerle anlatırken bunları, derin bir sorgulamaya itiyor okuyucuyu. Gece, cehennem, sözcükler, delilik, özgürlük, cinsiyet, seçim yapmak, ölüm, anlaşmazlık, sarhoşluk ve aşk, kitaptaki önce çıkan kavramlar oluyor.
Geceye karşı gündüzü, cennete karşı cehennemi, konuşmaya karşı sessizliği, sıradanlığa karşı deliliği anlamak için belki de özenle okunmalıdır kitap. Çünkü zannettiğimiz kadar özgür olmadığımız, seçimlerimizin bile kendi seçimlerimiz olmadığı, hatta hayatlarımızın kendi hayatlarımız olmaktan çıktığı şu dönemde, bizlere dayatılan şeyleri anlamamız ve karşı koymamız bireysel özgürlüğümüzü biraz olsun yaşamak anlamına gelebilir.
Aslında kitabı önemli kılan da bu oluyor, aslında hepimiz özgür olduğumuzu sanarak, herkes gibi, sorgulamadan, ve bir çemberin dışına çıkmaya korkarak tercih ediyoruz gündüzü, aklı başında olmayı, ya da cenneti. Ama gerçekten biz kimiz? Bize dayatılan şeyler olmasa, yine aynı güvenli alanımızda, aynı şeyleri severek, aynı şeyleri yaparak mı yaşarız? Sanıyorum ki, sarhoş olurduk işte o zaman.
“Sarhoş Olun.
Her zaman sarhoş olmalı. Her şey bunda: Tek sorun bu. Omuzlarınızı ezen, sizi toprağa doğru çeken Zaman’ın korkunç ağırlığını duymamak için, durmamacasına sarhoş olmalısınız.
Ama neyle? Şarapla, şiirle, ya da erdemle, nasıl isterseniz. Ama sarhoş olun.”
Reklam
“Aklı ve muhakemeyi duygunun karşısında göklere çıkarırken, buna tür olarak tek bir istisna tanıyoruz, o da aşk ve sevgi. Bir insanın birine aşkını ilan ederken ‘Seni akıllıca, makul bir şekilde seviyorum’ dediği işitilmemiştir. İnsan çılgınca aşık olur (’Senin için deli oluyorum’), akıllıca değil. Bu, en azından şimdiye dek edebiyatta, şarkılarda, tiyatroda, operada ve mitolojide hep böyle olmuştur. Akla başvurmak, ancak aşk olmadığında akla gelir.”
“İnsanı şaşırtan, hayrete düşüren, tedirgin eden şey sessizliktir. Düzenlenmemiş olan şey, sessizliktir. Tehlikeli ve bilinmeyen olasılıklar vaat eden şey, yine sessizliktir.”