Karamazov Kardeşler İnceleme Ve Yorum
Hayatımın 6 ayına eşlik eden bu kitap için nereden başlanmalı nasıl başlanmalı hiç bilmiyorum aslında. Ama öncelikle söylemeliyim ki incelememi görüp merak edenler henüz kitabı okumadıysalar buranın spoiler içerdiğini bilmeli. Ben 19 yaşında biri olarak haddim olmadan kitap üzerine kendi yorumlarımı ve karakter analizlerimi yapıp ayrılacağım. Ayrıca bu incelememi yaparken arka planda "Richter: On the Nature of Daylight" parçası bana eşlik ediyor. Bu yüzden okurken belki bu eseri açarsanız, yazarken nasıl hissetttiğimi biraz olsun anlayabilirsiniz.
Kitabın konu olarak iki kısımda ayrıldığını söyleyebiliriz. Birinci kısımda ( burası ilk 600 sayfaya tekabül ediyor) karakterlerimizi, yani karamazov ailesini tanıyor, onların fikirlerini, felsefelerini öğreniyor, hayatlarına eşlik ediyoruz. İkinci kısım ise kitapta gerçekleşen bir cinayet üzerine dönüyor. Ki bu kısımdaki mahkeme gününü okumak çok zevkliydi. Savcımız ippolit krilloviç ve avukatımız fetyukoviç, cinayet konusunda iki farklı görüşe sahip konuşmalarını ve savunmalarını yapıyorlar, ki ikiside çok dokunaklı baktığınızı zaman mantıklı savunmalar yapıyor. O yüzden geçmişte hasım olan bu iki hukuk adamının konuşmalarını dinlemek çok zevkliydi. Birinci kısım ile ilgiliyse genel olarak bir olaya değinmeden yalnızca karakterlerimiz üzerine görüşlerimi bildireceğim.
İncelememe dostoyevskinin Ana karakter olarak belirlediği Alyoşa karakteri ile başlamak istiyorum. Alyoşa; dindar, insan seven, merhametli, yüce gönüllü karakterlerden biri. Bu özelliklerinden ötürü belkide kitapta en çok sevilen karakter aynı zamanda. Benim alyoşa'ya karşı ilk bağlanmam Staretz Zosima'nın cenaze gününde, bir mezarlığın arkasına çöküp ağladığı sahne de oldu. O an sarılıp elini tutmak istedim alyoşa'nın. Çok saf, çok temiz bir kalbe sahip
Şimşek gibi geçtin üzerimden… Tiyatral bir havası vardı ama sanki zaten hayatı da bir tiyatro sahnesi üzerinde yaşıyormuşuz gibi hissettiren, kanıksattıran türden. Her şeyiyle çok güzeldi. Okurken her an karanlığın içine gömülecekmişim gibi korku ve dehşete kapılışım; ama yolun sonunda sadece dingin bir huşu ve huzurun, en yüce hislerin, merhamet ve kucaklayışın hakimiyet kurması. Ve yazarımız büyük ihtimalle bunu en iyi çocukların temiz ruhu yoluyla anlatabileceğini biliyordu, o yüzden İlyuşeçka’yı seçti bence son şarkısı için…
Bana göre kitabın belkemiği, gizli başrolü İvan Fyodoroviç’e gelince… Bence Dostoyevski bize haykırmak istediği bütün tiradlarını ona söyletti, bunu yaparken de acımasızca hırpaladı tabii onu. Derin düşünmenin bedelini iyice bir ödetti Dostoyevski, kendi gibi İvan’ı da zekasına yenik düşürdü. O ve Büyük Engizisyoncu’su, bütün sayıklamaları, mücadelesi… Muazzamdı.
Ayrıca, Staretz konusunda da; “Alyoşa’m ne diyorsa o!” demeden edemeyeceğim. Alyoşa’mız seviyordu bir kere onu, hem tatlı tatlı nasihatler de etti pek çok, din adamı ne de olsa! :) Sen üzülme Alyoşa, Staretz giderayak sadakat testi yaptı işte, biz düşmedik.
O kısımlar da çooookkk güzeldi. Başka ne diyebilirim ki? Nasıl yaptın, nasıl yazdın bunu be adam, söyle!
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Dostoyevski'nin magnum opus'u olarak görülen eseridir. Yazdığı son eser ve düşünce, felsefe olarak artık en gelişmiş olduğu dönemde yazmıştır. Din ile ilgili sorgulamalarının en yoğun olduğu kitaptır. Kitapta din, ahlak, iyili-kötülük , özgürlük gibi kavramlar tartışılır. Psikolojik tahlillerde konuyu başka bir seviyeye çıkarmıştır. Ben bu eseri ilk defa okuyan biri olarak yorumlarımı paylaşacağım. Karamazov Kardeşler'i edebi ve felsefi olarak 2 bölümde inceleyeceğim.
EDEBİ
Kitap ilk 100 sayfasında neredeyse sadece karakterleri ve onların hikayesini bize direkt olarak verir. Karamazov Kardeşler'in aynı şehirde olmasıyla olaylar başlar. Olaylar başlar desem de bu kitap daha çok düşünce ve psikolojik tahlil ağırlıklı olarak ilerler. Buna rağmen kurgu olarak da çok güçlüdür. Kitabın ana karakterleri:
Alyoşa Karamazov: Masumiyeti, merhamet, sevgiyi temsil eder. Kitap başladığında keşişhanede eğitim görmektedir. Karamazov Kardeşler'in toplumda yarattığı kötü şöhretin dışında bir karakterdir.
İvan Karamazov: Rasyonalist ve sorgulayıcıdır. Kitapta kuvvetli fikirler bu karakterle verilir. Düşünce olarak tanrıyı inkar eden bir ateist olsa kalben bunu kabul ettiği şüphelidir.
Dimitri Karamazov: Tutkularıyla hareket eden, ahlaki olarak toplumdan ayrışsa da kendince değerleri olan, bencil ve zayıf iradesi yüzünden kendini kontrol edemeyen Karamazov. Davranış olarak en benzeyen olsa da ondan daha iyi bir adamdır.
Fyodor Pavloviç: Baba Karamazov. Eski eşinden kalan para ile mal mülk sahibi olmuş. Dalkavuk, alkol bağımlısı, şehvet düşkünü. Evlatlarına baba olmaktansa eşkiya olan bir figür.
Smerdyakov: Piç oğul. Kitapta iddia edilse de Fyodor Pavloviç, bir gün sokakta evsiz bir kadına tecavüz edip bu çocuğun doğmasını sebep olmuştur. Anne doğum sırasında ölür ve çocuğu, evinde aşçı
Fyodor Dostoyevski 
Karamazov Kardeşler
Tanrı yok, her şeye izin verilmiştir . (İvan)
Antik yunandan bu zamana babalar ve oğullar üzerine hikayeler anlatılır kitaplar yazılır. Bu minvalde yazılan eserler arasında belki de zirveyi temsil ediyor #k:497.
Yazarımız bu romanı kurgularken önce kendi insanını daha sonra Dünya insanının meselelerini her yönüyle ele alarak bir toplum mühendisliğine kalkışmış diyebiliriz. Tabi tam olarak hangi ruh haliyle niye yazdığını ve dehasını şu anda anlayabilecek durumda görmüyorum kendimi. Küresel düzeyde bir itibar, kumar borçlarını ödemek, kendisini cezalandırmak, suçların azaldığı iyiliklerin çoğaldığı bir rus toplumu inşaa etmek, dine borcunu ödemek, topluma borcunu ödemek yada bir dönem onu dindarlıktan alıkoyan ve aklını karıştıran rus modernitesi ile hesaplaşmak için yazdığı düşünülebilir. Belkide bunun gibi mesuliyetler hissetmeden sadece istidadı ve fıtratı dolayısıyla, yazarın yadsınamaz derecede insan psikolojisini iyi bilmesi ve çeşitli ruh hallerinin röntgenini karakterlerinde üç boyutlu hali ile okura sunabilmesi bu eserin ortaya çıkmasındaki ana sebeptir. Hülasa, her nasıl çeşitli türden nebatat ve canlılar doğaları gereği yapması gerekeni yapıyorsa, o da yazmak için doğmuştu ve doğasının gereğini yerine getirdi diyebiliriz. Ölümünden hemen önce yayınlanan bu roman bize psikolojiye ve insan tahliline istidadı dolayısıyla Dostoyevski'nin kişiliği hakkında da yakından bilgi veriyor. Hakikati ve doğruyu arama yolculuğunda başından geçenleri ve rus insanını bize canlı kanlı sunabilmiş dolayısıyla kurgudaki dehası onu zirveye taşımıştır. Roman içerik olarak en kutsal olana ilgi ile en bayağı olana düşkünlük arasında çok geniş bir bant aralığı sunuyor okuyucuya. Bunu bana göre iki büyük baba rolü üzerinden yapıyor; Karamazovların babası Fyodor PavlovicKaramazov Kardeşler Roman İncelemesi
Dostoyevski’nin efsanevi yapıtlarından biri olan Karamazov Kardeşler hakkında düşünülecek, söylenecek, tartışılacak çok şey var. Bana hediye edilen bu kitabı kafa karışıklığımın zirvede olduğu bir dönemde okudum ve içsel arayışlarıma eşlik etti. Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin romanlarında en sevdiğim şey, karakterler ideal değildir, kusurları vardır, inançları çatırdar, değer yargılarıyla ters düşerler, sorgularlar. Bizden biridir onlar Dostoyevski onları kurgulamaz resmen yaşamdan alır ve kitaba aktarır. Tüm zamanların en iyisi.
‘Kimdir bu Karamazovlar?’ diye baktığımızda dönemin Rusya’sında dillere düşmüş, entrika dolu bir aile olduğunu söyleyebiliriz. Fyodor Pavloviç; sorumsuz, sefahat düşkünü ve bencildir ve baba figüründedir. En büyük oğul Dmitri küçük yaşta öksüz kalır. Subaylık yapar ve aynı babası gibi şehvete düşkündür ve borç içindedir. Mirastan kendi parasını almak için savaşır. Ortanca oğul İvan, Fyodor’un ikinci karısındandır; aynı zamanda benim en sevdiğim karakter oldu; entelektüeldir ve ateisttir. Kitap boyunca da Alyoşa ile olan sorgulayıcı ve etkileyici din diyalogları vardır. Alyoşa en küçük oğuldur. Dindardır ve papazlık yapmaktadır. Kitapta da Staretz Zosima ile özel bir bağı bulunmaktadır. Zosima’nın da bölümü bulunuyor. Smerdyakov ise faili meçhul ve kesin değildir ki babasının Fyodor Pavloviç olduğu düşünülür. Annesi sokakta yaşayan bir kadındır ve onu doğururken ölmüştür. Fyodor’un evinde hizmetkardır. İvan’ın düşüncelerinden etkilenir. Roman genel olarak bu üç erkek kardeşin babalarıyla ve kendileri arasında olan çatışmaları konu alır.
Romanın belli başlı bazı temaları vardır:
En göze çarpanı da şudur: İnanç ve İnançsızlık İkilemi. Sizce bir insanın ahlaklı olabilmesi için Tanrı’nın var olması gerekir mi? İvan’ın şu kilit cümlesi
Dostoyevski - Karamazov Kardeşler
Evet çok ağır bir kitap. Evet çok uzun bir kitap. Evet yer yer yoruyor sıkıcı olabiliyor. Fakat tüm bunlara rağmen neden Karamazov Kardeşler'in en iyi kitaplar arasında gösterildiğini okuduktan sonra farkedebiliyorsunuz. Dostoyevski' nin en iyi kitabı, Suç ve Ceza da çok iyi bir kitap ama Karamazov Kardeşler bambaşka varın siz düşünün gerisini. Kendine has gerçek karakterleri, histeri krizleri, bulantılar, mutluluk arayışları, ihtiraslar, servet peşinde koşmalar, açgözlülük, kin, nefret, aşk, öfke, onur, şeref... insana ait olan ne varsa tüm duygular bu eserde mevcut. Dimitri, İvan, Alyoşa, Katerina İvanovna, Gruşenka, Kolya, İlyuşka, Staretz Zosima gibi baş karakterler var, ha bir de baba Karamazov var tabi bunlar karakterlerden bazıları ve bazılarının birden fazla adı var kişileri birbirine karıştırabilirsiniz. Yine de saydığım ve saymadığım bu karakterler öyle alelade değil fevkalade yazılmış ve hepsi "gerçek" birer karakter. Karakterler arasında girift ilişkiler var dolayısıyla gerek bu ilişkileri çözerken gerek diyologların derinliğinden yer yer boğulabilirsiniz fakat muhakkak okuyup bitirin. Her harfine değer. Muhakkak tavsiye ederim.