ÇİÇEGE DURMAK
Halit Çelenk'e saygılarla
Eski ağacımızın civan' üç dalıydılar
Toprağımızın yüreğinden yeşeren
Gecemizden yıldız gibi kaydılar
Yudum yudum içtik acılannı
Bir aşamanın daha, bedenlerinden
Dindirdik doğum sancılarını
Üçayaklıları kurdular
Bir şafağa doğru erken erken
Üç dal, yan yana, çiçeğe durdular
Subutay Hikmet
Avrupa'ya ilk Moğol saldırısı, orduların Karadeniz ile Hazar Denizi arasındaki dağlık bölgeden geçtiği 1221 yılında gerçekleşmişti. Moğol komutanlar Subutay ve Cebe Noyan Kuzey Rusya bozkırlarını kolaçan edip bilgi toplamak için savaşçılarıyla birlikte batıya doğru hareket etmişti. Karadeniz'in kuzeyinde ikamet etmekte olan Kumanlar yenilgiye uğratılmış ve Rus topraklarına girilmişti. Bazı Rus prensler -Kiev, Galiçya-Volhinya, Çemigov ve Smolensk'ten- Moğollara karşı güçlerini Kumalarla birleştirmişti, ancak 1223 yılında Kalka Nehri Savaşı'nda yenilgiden kurtulamamış, yaklaşık 75.000 askerini kaybetmişlerdi. Moğollar, yeni saldırılar sonrasında, arkalarında casuslar bırakıp Cengiz Han'a katılmak üzere bozkıra çekilmişti. Moğol lider 1227 yılında imparatorluğunu dört oğluna bölüştürerek öldü. Cengiz Han'ın torunu Bata, Subutay'la birlikte, 1236 yılında Kama ve İdil nehirlerinin birleştiği yerde
İdil Bulgarlarına saldırmış, ardından 1237 yılı sonlarında İdil'i geçmişti. Ryazan gibi Vladimir-Suzdal da yerle bir edilen birçok yerleşim yeri gibi yağmalanmıştı. 1239'da çeşitli knezliklerin kendi aralarındaki husumetleri yüzünden Moğollar karşısında müşterek bir cephe kurulamamış olması konar-göçerlerin kuzeybatı Rus topraklarına yayılabileceği anlamına geliyordu.
Reklam
Yaa ağlayacağım...
"Neden benim etrafımdaki herkes bana ihanet ediyor Subutay. Korkuyorum bir gün senin de annemin de eşimin de bana ihanet edeceğinden."
Okurken öğürme geliyor.Tarih
"Timuçin'in insan eti ile beslenen ve zincire bağlı dört köpeği vardır. Karakolları kovalayıp gelen onlardır. Bu dört köpeğin adı: Cebe, Kubilay, Celme ve Subutay'dır."
İslâm dünyası; 13. yüzyılda ardı ardına gerçekleşen haçlı saldırılarıyla boğuşurken, birdenbire doğudan batıya doğru hızla yayılan Moğol istîlâlarıyla da karşı karşıya kaldı. Göçebe Moğol ve Tatar boyları, 1206/603 yıllarından itibaren Cengiz Han (1227/624) idaresinde güçlü ve acımasız bir birlik kurdular. Müslümanların hâkimiyeti altındaki Horasan ve Ortadoğu bölgelerine girdiler. Bu bölgelerde 1221-1222/618-619 yıllarında Cengiz’in seçme komutanları Cebe (1225/622) ve Subutay(1248/646) komutasında şehirleri yerle bir eden amansız saldırılar başlattılar.
İbnü’l Esîr (1233/630), Moğol vahşetini kitabına şu cümlelerle kaydetmiştir: “Cenâb-ı Allah’tan temennimiz, bu dünya ayakta durduğu müddetçe, kıyâmet kopuncaya kadar, belki Ye’cüc ve Me’cüc olayı hariç, inşallah bir daha böyle büyük bir musibet ve dehşet verici bir felâketin insanların başına gelmemesidir.”
Sayfa 22 - Kabalcı Yayınları, 2025
Reklam
Reklam